Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Phạm Anh
2,876 Lượt xem
19/09/2019

Ngày nay, có rất nhiều tính toán khoa học chỉ ra chính xác chỗ đặt loa tốt nhất trong phòng dựa trên cả về nguyên tắc lẫn tính toán theo không gian ba chiều, song đó là trong điều kiện chuyên nghiệp, còn đối với những người chơi nghiệp dư, những người nghe bình thường, việc sắp xếp chỗ để loa một cách hợp lý nhất ngay trong lần đầu tiên là điều khó thực hiện.

Trên thực tế, thiết kế của các loa và phòng nghe luôn khác nhau, nên các giải pháp đưa ra cũng khác nhau. Tuy nhiên, những bối rối đó sẽ được giải quyết bởi đã có một số chỉ dẫn khá rõ ràng giúp bạn trong công việc này.

Những nguyên lý điều chỉnh căn bản

Trước tiên, hãy tìm hiểu để nắm rõ vài vấn đề cơ bản về cách truyền âm thanh khi chúng phát ra khỏi loa. Mọi bề mặt của căn phòng và đồ vật trong phòng đều là những vật phản xạ âm thanh. Con đường âm thanh được truyền dẫn trực tiếp từ loa đến tai người, tuy nhiên trong quá trình đó còn có vô số sóng âm được truyền dẫn đến tai người qua các phản xạ với các đồ vật, tường hoặc sàn của phòng nghe…

Những yếu tố khác như âm sắc hay “màu sắc” của âm thanh, tính chất của nhạc cụ, độ trong của giọng ca cũng sẽ bị ảnh hưởng nhiều bởi sự kết hợp giữa âm thanh thẳng và âm thanh phản hồi. Để tránh các âm thanh phản hồi, nhiều chuyên gia chủ trương đặt các loa vào một vùng “chết” của phòng nghe, nơi mà các phản xạ âm thanh sẽ ở mức nhỏ nhất, chẳng hạn như đặt loa ở gần những bức tường có treo rèm dày. Việc xử lý âm học phòng nghe cũng nhằm mục tiêu triệt phần nào các âm thanh phản xạ này.

 

Một số đồ vật hấp thu âm thanh như rèm, thảm sẽ hạn chế rất tốt phản xạ âm thanh trung và cao (từ 500-20.000Hz) nhưng khi gặp tần số thấp (dưới 200Hz) thì gần như nó không tác dụng, đã vậy các tần số thấp lại luôn được căn phòng khuếch đại nhiều nhất, trong nhiều trường hợp, lên tới 12dB ở dưới 100Hz. Đặt các loa tại vùng “chết” chỉ đạt được hiệu quả đối với dải trung và cao, còn lại sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề tần số thấp.

Khi muốn nghe loa phát ra âm thanh chính xác theo phân tích kỹ thuật về đáp tuyến tần số của chúng, hãy đặt loa vào vùng không chịu phản xạ âm thanh, hay vùng “chết” của phòng nghe. Tuy nhiên, trong trường hợp này, chúng ta phải sử dụng ampli có công suất lớn hơn so với khi không có tiêu âm. Vậy một căn phòng thông thường không có tiêu âm thì âm thanh sẽ như thế nào? Nhờ sự phản xạ âm từ những bức tường hậu và tường bên, âm thanh sẽ được “nhân công suất” và bạn nghe thấy to hơn hẳn khi có tiêu âm, và chỉ cần to hơn chút nữa, là sẽ có cảm giác âm thanh bị “rối”, bị dội tiếng bass… 

Để khắc phục loa thiếu bass, cách dễ nhất là sử dụng các nhân tố khuếch đại tần số thấp bằng việc đặt loa gần vào tường sau, (loa bookshelf vẫn phải có chân loa). Kết quả nếu di chuyển loa gần tới bức tường phía sau sẽ làm tăng tín hiệu bass đầu ra và đồng thời cũng có thể kết hợp rất tốt với phòng nghe dựa trên kích thước của phòng đặt loa. Ngược lại, nếu bạn di chuyển loa ra xa bức tường thì tín hiệu bass đầu ra sẽ giảm và việc kết hợp với phòng nghe sẽ kém hơn. Đây chính là phương pháp đầu tiên để bạn có thể điều chỉnh chế độ bass cho loa.

Cũng có thể tránh khỏi chế độ phòng nghe không ưng ý bằng việc điều chỉnh vị trí ngồi. Theo các tính toán và thử nghiệm thực tế, với các tần số thấp khoảng dưới 50Hz, cường độ có hơi tăng cao nhưng với phần lớn người nghe vẫn không bị ảnh hưởng và trên thực tế thì những người say mê các âm trầm dịu êm sẽ vẫn cảm thấy dễ chịu. Với những mức tần số khác khoảng từ 70Hz đến 120Hz chắc chắn người nghe sẽ rất dễ “mệt”. Nếu điều đó xảy ra hãy dịch chuyển vị trí ngồi trong phòng về phía đặt loa, nơi mà bạn thấy tiếng trầm dễ chịu nhất. 

Kiểu loa sử dụng

Trong nhiều trường hợp, cấu tạo loa tương tác với phòng nghe và sẽ tạo ra những hiệu ứng rất khác nhau khi nghe nhạc. Thủ phạm chính thuộc về tín hiệu trầm, tuy nhiên chúng ta không thể loại bỏ chúng ra khỏi thùng loa. Bởi nhà thiết kế đã lựa chọn để cung cấp một kiểu thùng loa trình diễn trầm “gây ấn tượng” thì rất có thể bạn sẽ gặp phải rắc rối về phần bass cho phòng nghe. 

Hãy cùng xem kiểu loa phản xạ tiếng trầm (reflex). Ở đây, khi vận hành, loa bass kích thích cộng hưởng trong thùng loa do sự đàn hồi của thể tích khí và khối khí chuyển động ra ở cổng thoát khí. Kết hợp với cộng hưởng trong phòng, tín hiệu bass gây ấn tượng nhưng sau đó nhanh chóng tràn ngập cả tín hiệu trung tần của loa và đôi khi trở nên khó chịu đối với người nghe trong phòng không có thiết bị triệt tiêu tiếng bass. Kiểu tiếng bass như vậy cho thấy việc nhấn mạnh quá mức các khí cụ bass và thiếu độ rõ tách bạch trong vùng âm này. 

Các loa Transmission Line là một kiểu đặc biệt của thiết kế một phần tư bước sóng, với cột loa được kéo dài. Với một đường truyền phát dài của tiếng trầm, chế độ phát âm mạnh nhất thường ở một tần số khá thấp làm cho người nghe không cảm thấy dễ chịu và luôn bị ấn tượng cường độ tại các tần số đó. Loa Transmission Line nhỏ hơn thường sẽ nghẹt trầm trọng khi có các vấn đề dội âm. Tuy nhiên, có một dòng loa khác khắc phục được đa phần phiền toái này và có khả năng hòa nhập với phòng nghe theo cách tốt hơn.

Đó là những loa panel kiểu tĩnh điện. Điển hình là loa mành lưỡng cực của Quad, MartinLogan… song thực tế, bất cứ loa lưỡng cực nào cũng có những nhược điểm khác của nó, chẳng hạn tiếng trầm không sâu bằng loa thùng. Với các loại loa mành lưỡng cực nói trên, bạn có thể thu được những kết quả tốt nhất bằng việc đặt nó ở khoảng một phần ba căn phòng kể từ tường hậu. Cách sắp xếp này đưa lại cho các loa panel tiếng bass sáng sủa và chế độ nghe tạm chính xác trong phòng nghe.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Hi-end+

The ONE System: Cặp đôi Hi-fi hoàn hảo

The ONE System: Cặp đôi Hi-fi hoàn hảo

16/06/2022
175 lượt xem
REL No.25 'vua' Subwoofer từ thì thầm đến bùng nổ

REL No.25 'vua' Subwoofer từ thì thầm đến bùng nổ

12/06/2022
210 lượt xem
Sony ra mắt tai nghe LinkBuds S, giá bán 5,49 triệu đồng

Sony ra mắt tai nghe LinkBuds S, giá bán 5,49 triệu đồng

05/06/2022
298 lượt xem
Tai nghe chống ồn đỉnh cao Sony WH-1000XM5 ra mắt tại Việt Nam

Tai nghe chống ồn đỉnh cao Sony WH-1000XM5 ra mắt tại Việt Nam

03/06/2022
277 lượt xem
Máy nghe nhạc kỹ thuật số Kern Max, giá 1,300 USD có gì mới?

Máy nghe nhạc kỹ thuật số Kern Max, giá 1,300 USD có gì mới?

18/05/2022
336 lượt xem
Pro-Ject E Series mâm đĩa than cho người nhập môn

Pro-Ject E Series mâm đĩa than cho người nhập môn

10/05/2022
336 lượt xem
B&O Beoplay EX: Tai nghe không dây đậm chất Bắc Âu

B&O Beoplay EX: Tai nghe không dây đậm chất Bắc Âu

29/04/2022
396 lượt xem
Samsung ra mắt soundbar HW-Q990B và HW-S800B tại Hàn Quốc

Samsung ra mắt soundbar HW-Q990B và HW-S800B tại Hàn Quốc

04/04/2022
338 lượt xem
Devialet Dione - mẫu soundbar tự động điều chỉnh hướng âm thanh

Devialet Dione - mẫu soundbar tự động điều chỉnh hướng âm thanh

31/03/2022
307 lượt xem
Loa thông minh OLLI MAIKA - Quản gia nói tiếng Việt

Loa thông minh OLLI MAIKA - Quản gia nói tiếng Việt

24/03/2022
370 lượt xem
Bowers & Wilkins hồi sinh dòng soundbar Panorama 3

Bowers & Wilkins hồi sinh dòng soundbar Panorama 3

04/03/2022
372 lượt xem
Loa di động Sonos Roam, nhỏ nhưng dữ dội

Loa di động Sonos Roam, nhỏ nhưng dữ dội

03/03/2022
375 lượt xem
Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

Apps Up 2022 - Sự cam kết hỗ trợ cho nhà phát triển di động của Huawei

Apps Up 2022 - Sự cam kết hỗ trợ cho nhà phát triển di động của Huawei

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Đà Nẵng phải thu hút nhân tài

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Đà Nẵng phải thu hút nhân tài

Giá dầu giảm bất chấp nguồn cung thắt chặt

Giá dầu giảm bất chấp nguồn cung thắt chặt

Nắng nóng mùa hè gây tình trạng đột quỵ nguy hiểm

Nắng nóng mùa hè gây tình trạng đột quỵ nguy hiểm

'Tôi yêu Tổ quốc tôi' đến với đồng bào dân tộc thiểu số

'Tôi yêu Tổ quốc tôi' đến với đồng bào dân tộc thiểu số

Thần gió Pagani Huayra Codalunga cả thế giới chỉ có 5 chiếc

Thần gió Pagani Huayra Codalunga cả thế giới chỉ có 5 chiếc

Bắc Giang mùa Vải thiều dệt cung đường đỏ

Bắc Giang mùa Vải thiều dệt cung đường đỏ

POCO F4: Kết nối 5G, sạc nhanh turbo 67W , giá từ 8,99 triệu đồng

POCO F4: Kết nối 5G, sạc nhanh turbo 67W , giá từ 8,99 triệu đồng

Thúc đẩy đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc trong phát triển hạ tầng và đổi mới sáng tạo

Thúc đẩy đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc trong phát triển hạ tầng và đổi mới sáng tạo

Julia Garner được mời đóng vai "Nữ hoàng nhạc pop" Madonna

Julia Garner được mời đóng vai "Nữ hoàng nhạc pop" Madonna