Vì sao âm thanh lại phá nát được cốc thuỷ tinh?

Thế Kiên
03/12/2019 18:13
D

Thủy tinh là một chất rắn vô định hình đồng nhất. Thủy tinh trong suốt, không gỉ, cứng, không cháy, không hút ẩm và thường được sử dụng làm chai lọ, cốc, hay vật liệu trang trí. Thuỷ tinh khá cứng vậy tại sao lại có thể vỡ vụn do âm thanh?

Âm thanh có thể làm vỡ ly thủy tinh

Âm thanh là các dao động cơ học của các phân tử, nguyên tử hay các hạt làm nên vật chất và lan truyền trong vật chất như các sóng. Âm thanh, giống như nhiều sóng, được đặc trưng bởi tần số, bước sóng, chu kỳ, biên độ và vận tốc lan truyền.

Tại sao âm thanh có thể làm vỡ ly thủy tinh? Dễ hiểu thôi, bằng cách sử dụng một chiếc búa? Không phải, đó là do hiện tượng cộng hưởng.

Mỗi đối tượng khi bị tác động sẽ rung ở tần số tự nhiên của nó. Nếu chúng ta tạo ra âm thanh có tần số tương đương tần số dao động tự nhiên của một đối tượng, nó sẽ rung lên. Hiện tượng này gọi là cộng hưởng.

Mỗi loại thủy tinh được tạo thành từ những vật liệu khác nhau. Tuy nhiên, tất cả chúng đều có tần số cộng hưởng tự nhiên. Do đó, khi chúng ta tạo ra âm thanh phù hợp với tần số cộng hưởng của chúng, thủy tinh sẽ bắt đầu dao động.

Thủy tinh là vật liệu dễ vỡ, âm thanh càng lớn, nó rung càng mạnh hơn và đến một mức nhất định, thủy tinh sẽ vỡ thành nhiều mảnh.

Âm thanh có thể dự báo được thời tiết

Ngay từ năm 1901, người ta phát hiện thấy hiện tượng: xung quanh khu vực bom nổ chừng 70-90km, có chỗ không nghe thấy âm thanh, gọi là khu tĩnh âm, vượt khỏi khu tĩnh âm này người ta lại nghe thấy tiếng bom.

Trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, các nhà bác học đã rất chú ý tới hiện tượng này và đặt nhiều máy ghi âm xung quanh khu vực bom nổ để nghiên cứu hiện tượng không bình thường của việc truyền sóng âm này.

 Trong chiến tranh thế giới thứ 2, người ta dùng hoả tiễn mang đầu nổ và cho nổ trên cao, đồng thời các máy ghi âm ghi lại âm thanh. Qua nhiều lần thí nghiệm ngời ta thấy rằng trong khoảng không chừng 50km tồn tại một khu vực nhiệt độ cao. Khu tĩnh âm chính là vùng sóng âm khi lan truyền bị khúc xạ trong khu vực này. Những năm gần đây các thiết bị dùng âm thanh đo đạc khí tượng chủ yếu là ra-đa âm thanh.

Ra-đa âm thanh có thể đo được sự thay đổi của nhiệt độ, độ ẩm tuỳ theo độ cao thấp và các hiện tợng thay đổi rất nhỏ của không khí cách mặt đất chừng 1-2 km. Ra-đa âm thanh còn có thể đo được hướng gió, tốc độ gió, dòng không khí đối lưu, tầng nghịch nhiệt v.v..

Sở dĩ dùng âm thanh có thể đo được tính chất thời tiết khí hậu vì không khí ảnh hưởng đến tốc độ, hướng đi của sóng âm và tần số dao động của sóng âm. Nếu chúng ta đo được tình trạng khúc xạ, tốc độ âm thanh, thay đổi tần số dao động có thể biết đợc tính chất của không khí.

Khi sóng âm lan truyền trong khí, thì tốc độ lan truyền bị nhiệt độ,độ ẩm, tốc độ gió tác động, nếu nhiệt độ và độ ẩm càcn lớn, tốc độ lantruyền của âm thanh càng lớn.

 Nếu lan truyền thuận chiều gió thì tốc độ truyền âm cao, ngược gió bị chậm lại. Đường truyền sóng âm cũng bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ không khí làm cho khúc xạ. Bởi vậy dùng âm có thể biết được tính chất không khí, dự báo được thời tiết.

Vì sao âm thanh giọt nước lại là thứ "đinh tai nhức óc" nhất quả đất

Theo một loạt nghiên cứu y khoa trước đây, âm thanh của tiếng nước nhỏ giọt rơi vào khoảng 2.000 - 5.000Hz, một biên độ tần số rất cao với đôi tai của con người. Khi phải nghe những loại tiếng động rơi vào tần số này, vùng hạch hạnh nhân (amygdala) và vùng thính giác của não bộ sẽ bị kích thích liên hồi.

Điều này sẽ khiến trong đầu chúng ta cứ văng vẳng các loại âm thanh khó chịu đó. Tiếng động tong tong cũng sẽ góp phần gia tăng stress, chỉ số huyết áp và nhịp tim của ta cũng sẽ tăng đáng kể nếu phải nghe liên tục.

"Sự kích hoạt vùng hạch hạnh nhân bởi những loại âm thanh tần số cao cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến các rối loạn như chứng đau nửa đầu và ù tai.", Sukhbinder Kumar - giáo sư chuyên khoa thần kinh của Đại học Newcastle, Anh Quốc cho biết.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Thở để mở khóa điện thoại

Thở để mở khóa điện thoại

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Tin mới cập nhật

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Tin đọc nhiều

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

NASA phát hiện Trái đất đang giữ lượng nhiệt lớn chưa từng có: "Đó thực sự là một tin xấu"

NASA phát hiện Trái đất đang giữ lượng nhiệt lớn chưa từng có: "Đó thực sự là một tin xấu"

Loài bướm đêm khổng lồ này nặng tới mức không thể tự bay, con cái chỉ nằm chờ con đực tìm thấy mình

Loài bướm đêm khổng lồ này nặng tới mức không thể tự bay, con cái chỉ nằm chờ con đực tìm thấy mình

Phân cá có thể sẽ trở thành nguồn năng lượng mới cho robot hoạt động dưới nước

Phân cá có thể sẽ trở thành nguồn năng lượng mới cho robot hoạt động dưới nước

Khám phá thành phố cổ dưới lòng đất từng là nơi ẩn náu của 2 nghìn người

Khám phá thành phố cổ dưới lòng đất từng là nơi ẩn náu của 2 nghìn người

Sông băng tại New Zealand chuyển thành màu nâu kỳ lạ

Sông băng tại New Zealand chuyển thành màu nâu kỳ lạ

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019