Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng

Ninh Gia
25/07/2019 18:18
D

Mặc dù trên các phương tiện truyền thông đại chúng có rất nhiều thông tin, cảnh báo về những vụ lừa đảo trên mạng internet nhưng tình trạng này vẫn âm thầm diễn ra và bất kỳ ai cũng có thể là nạn nhân. Các đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội thay đổi các chiêu trò khiến hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi hơn.

Nhiều vụ lừa đảo đã thành công vì sự nhẹ dạ, thiếu hiểu biết, lòng tham của người dùng. Điều đáng nói là nguyên nhân của việc bị kẻ xấu lựa chọn làm đối tượng lừa đảo là do người dùng để lộ thông tin cá nhân. Thêm vào đó, các chế tài xử lý tội phạm lừa đảo trên mạng chưa đủ mạnh, đủ rộng và hiệu quả để chấm dứt các hành vi lừa đảo trên mạng.

"Muôn hình vạn trạng" trong lừa đảo qua mạng

Là người thường xuyên mua hàng trên các kênh bán hàng qua tivi, bà NTT (Quận Hoàng Mai, Hà Nội) đã cung cấp số điện thoại di động, địa chỉ nhà riêng để nhận hàng tại nhà. Bà NTT không ngờ rằng các thông tin của mình lại bị bên thứ 3 biết được. Trong một lần đặt mua hàng trên mạng, bà T nhận được cuộc gọi từ số 09062260xx thông báo bà đã trúng thưởng một cặp vé đi du lịch nước ngoài, cùng bộ vật dụng gia đình rất có giá trị và mời bà đi nhận thưởng. Khi nhận thấy bà T có chút nghi ngại, người gọi điện tự xưng là thuộc bộ phận chăm sóc khách hàng của đơn vị liên kết với nhà mạng mà bà đã dùng nhiều năm nay.

Để tăng phần tin tưởng, người gọi còn đọc thông tin địa chỉ nhà bà cùng các thông tin cá nhân, đồng thời chào mời: “Nếu bà không đến nhận quà được, nhân viên nhà mạng sẽ đưa xe đến đón…”. Thấy bà NTT bớt nghi ngại, người gọi lại yêu cầu bà T chuẩn bị một số giấy tờ cá nhân, tiền đặt cọc là tiền nộp thuế khi nhận giải… Nghi ngờ vì việc trúng thưởng “bất thường” bà NTT đã không cung cấp các thông tin và bảo sẽ hỏi ý kiến gia đình rồi liên lạc lại số điện thoại này. Ngay sau khi kết thúc cuộc trò truyện, số điện thoại được dùng để gọi đến cho bà NTT không liên lạc lại được nữa và số này cũng không gọi lại cho bà T nữa. Trường hợp này bà T đã may mắn không bị mắc bẫy lừa đảo nhưng trên thực tế, hàng ngày có rất nhiều vụ lừa đảo diễn ra chót lọt mà nguyên nhân là người dùng đã vô tình để lộ thông tin cá nhân.

Lộ thông tin cá nhân là hiện tượng phổ biến, thống kê cho thấy có đến 80% nguyên nhân lộ thông tin xuất phát từ những hành vi tự nguyện cung cấp thông tin cá nhân của chính người sử dụng. Hậu quả là hàng loạt vụ lừa đảo trúng thưởng qua điện thoại bằng cách rất đơn giản là người được nhận thưởng phải nộp trước một khoản tiền thuế thu nhập không thường xuyên… nhưng vẫn rất nhiều người bị sập bẫy vì tin sẽ được nhận phần thưởng có giá trị cao. Kẻ lừa đảo chỉ cần nhận 10% tiền thuế của 1 chiếc xe máy, 1 chiếc đồng hồ trị giá vài chục triệu,.. bằng việc yêu cầu người được trúng thưởng nạp tiền thuế qua thẻ cào điện thoại hoặc chuyển tiền vào tài khoản giả mạo. Và sau khi "con mồi" đã nhắn mã thẻ cào điện thoại hoặc chuyển tiền thì đa phần “số thuê bao vừa gọi đã ngoài vùng phủ sóng”. Tội phạm luôn cố gắng xóa sạch mọi dấu vết nhanh nhất có thể sau khi lừa đảo thành công.

Nếu tìm kiếm cụm từ “Lừa đảo trúng thưởng” trên Google, có thể thấy hàng loạt vụ như “Lừa đảo qua điện thoại, chiêu cũ vẫn đầy nạn nhân mới”, “Cảnh giác với chiêu thức lừa đảo trúng thưởng đồng hồ hiệu”, “Chiêu lừa trúng thưởng qua điện thoại lại nở rộ”, “Chúc mừng, bạn đã trúng thưởng Iphone”... Cá biệt có những trường hợp bị lừa, rút tiền trong tài khoản tiết kiệm, tín dụng… để chuyển cho tội phạm.

Đại tá Đỗ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an chia sẻ: Sử dụng không gian mạng internet để lừa đảo trong giai đoạn vừa qua cũng diễn ra rất là phức tạp. Trong đó tập trung chủ yếu và các loại hình như qua tin nhắn rác từ các số điện thoại lừa đảo; giả danh người nước ngoài nhắn tin làm quen và gửi quà tặng về Việt Nam; nhắn tin lừa trúng thưởng đề nghị nộp một số tiền, để sau đó được nhận phần thưởng…

Theo khảo sát của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho thấy, có tới 80% số người sử dụng điện thoại di động dễ dàng cung cấp thông tin về số điện thoại của mình ở siêu thị, các cửa hàng và đặc biệt là trên các nền tảng bán hàng trực tuyến. Trong số đó, nhiều người không để ý rằng những thông tin mà họ cung cấp có thể trở thành phương tiện để kẻ lừa đảo lợi dụng, trục lợi. Dễ dàng có được thông tin cá nhân để tiến hành lừa đảo chính là một trong những nguyên nhân của việc bùng phát và không thể kiểm soát được hành vi lừa đảo trên mạng.

Hành vi lừa đảo trên mạng khó xử lý

Trước những hành vi lừa đảo ngày càng gia tăng về số vụ và tinh vi về phương thức, Luật An ninh mạng của Việt Nam với 7 chương, 43 điều đã được Quốc hội khoá XIV thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/12019. Luật An ninh mạng quy định về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Các tổ chức, cá nhân không được sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội như chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng Internet, trộm cắp cước viễn thông quốc tế trên nền internet, vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ trên không gian mạng…

Đặc biệt, vấn đề bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư dữ liệu của người sử dụng cũng được quy định trong Luật An ninh mạng. Tuy nhiên theo phân tích của ông Nguyễn Quang Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông IPS, Hội Truyền thông số Việt Nam, thì trong Luật An ninh mạng thì có hai lĩnh vực mà nổi bật rõ nhất là tấn công mạng và vấn đề về dữ liệu, quyền riêng tư dữ liệu của người dùng. Trong đó vấn đề dữ liệu, quyền riêng tư của dữ liệu là một vấn đề tương đối mới không chỉ với Việt Nam mà đối với cả thế giới nên Luật An ninh mạng chưa thể bao phủ, xứ lý các vi phạm trên mạng.

Thạc sỹ Nguyễn Thanh Hà, Công ty Luật S & B chia sẻ: Loại hình tội phạm công nghệ cao gần đây ngày càng nhiều, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và đe doạ đến an ninh, an toàn mạng. Hình thức tội phạm sử dụng công nghệ cao đã được quy định cụ thể trong Bộ Luật Hình sự. Hiện nay theo các quy định của Bộ Luật Hình sự thì chế tài quy định rất nặng, từ chế tài từ phạt hành chính, phạt tiền, phạt bổ sung thậm chí có thể xử phạt tù chung thân.

Hình thức tuyên truyền, phát tán nội dung phản động bằng tờ rơi như kiểu truyền đơn, thì có thể bị đi tù từ 15- 20 năm. Nhưng như chia sẻ của ông Lê Quang Tự Do, Phó Cục Trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông thì khi cá nhân núp dưới tài khoản ảo, cung cấp thông tin trên mạng có thể tác động đến hàng triệu người, và hiện chưa giải pháp hiệu quả và biện pháp hợp lý để xử phạt tất cả những đối tượng vi phạm này.

Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015 về tội truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ quy định phạt tiền từ 10-100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm đối với người có hành vi: sao chép, ưu hành, vận chuyển, mua bán, tàng trữ nhằm phổ biến sách báo, tranh ảnh, phim, nhạc hoặc những vật phẩm khác có nội dung khiêu dâm, đồi truỵ… Cao hơn là mức phạt tù từ 7-15 năm đối với trường hợp dữ liệu về nội dung khiêu dâm, đồi truỵ được số hoá có dung lượng 10Gb trở lên, hoặc sách báo in có số lượng 101 đơn vị trở lên, ảnh bản giấy có số lượng 501 ảnh trở lên; hoặc đã phổ biến cho 101 người trở lên.

Mặc dù trong Luật đã có những quy định xử phạt cụ thể, nhưng trên thực tế do tốc độ lan truyền của tin thất thiệt trên mạng xã hội nhanh hơn và khó có thể ngăn chặn triệt đề, đề phòng…, phạm vi ảnh hưởng rộng rãi. Không chỉ Việt Nam mà các nước đều phải phải đối mặt với những mặt trái tiêu cực xảy ra trên mạng internet. Đề xuất giải pháp cho vấn đề này, ông Vũ Thế Bình, Tổng thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam có ý kiến, Việt Nam cần xây dựng một nền “văn hoá số”, quy định là chuẩn mực hành vi của từng “công dân số”.

Trong môi trường mạng, công dân số phải là những người có ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, coi đó là tài sản số, không dễ dàng cung cấp lên mạng, website mua hàng trực tuyến, các đơn vị thu thập dữ liệu bằng cách khuyến mại sản phẩm… Quan trọng hơn nữa là bất cứ ai khi tham gia mạng xã hội cần biết rằng, các thông tin, hình ảnh, clip mà tự mình đăng tải có thể sẽ dễ dàng trở thành “công cụ” để tội phạm mạng tấn công người sử dụng. Để làm được điều này, cần giáo dục, nâng cao nhận thức để người sử dụng hiểu biếtm, có trách nhiệm với các chia sẻ trên môi trường mạng.

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Hà Nội phát hiện chàng trai kiếm hơn 80 tỷ từ Google và Youtube

Hà Nội phát hiện chàng trai kiếm hơn 80 tỷ từ Google và Youtube

Tháng khuyến mại Hà Nội 2019 - Gắn kết kinh doanh truyền thống với thương mại điện tử

Tháng khuyến mại Hà Nội 2019 - Gắn kết kinh doanh truyền thống với thương mại điện tử

Microsoft "đả bại" Amazon dành hợp đồng JEDI trị giá 10 tỷ USD của Lầu Năm Góc

Microsoft "đả bại" Amazon dành hợp đồng JEDI trị giá 10 tỷ USD của Lầu Năm Góc

Gặp những người Việt “hái” tiền trên Amazon và Alibaba

Gặp những người Việt “hái” tiền trên Amazon và Alibaba

Shopee, Sendo, Thế Giới Di Động dẫn đầu về lượng truy cập website thương mại điện tử quý III/2019

Shopee, Sendo, Thế Giới Di Động dẫn đầu về lượng truy cập website thương mại điện tử quý III/2019

Thương mại điện tử Việt Nam - Thị trường tiềm năng chưa khai phá hết

Thương mại điện tử Việt Nam - Thị trường tiềm năng chưa khai phá hết

9 tháng, xuất khẩu điện thoại của Việt Nam đạt 38,6 tỷ USD

9 tháng, xuất khẩu điện thoại của Việt Nam đạt 38,6 tỷ USD

Alibaba tuyên bố ngừng bán thuốc lá điện tử và các sản phẩm có liên quan

Alibaba tuyên bố ngừng bán thuốc lá điện tử và các sản phẩm có liên quan

Blockchain sẽ làm gia tăng lợi thế khi cạnh tranh của doanh nghiệp

Blockchain sẽ làm gia tăng lợi thế khi cạnh tranh của doanh nghiệp

Lazada bị “tố” khuyến mãi ảo, không chịu trả khách đồng hồ Huawei Watch 2 6Gb trị giá 6,4 triệu đồng

Lazada bị “tố” khuyến mãi ảo, không chịu trả khách đồng hồ Huawei Watch 2 6Gb trị giá 6,4 triệu đồng

Tin mới cập nhật

Bắc Ninh: Bước đột phá trong xây dựng thành phố thông minh

Bắc Ninh: Bước đột phá trong xây dựng thành phố thông minh

Laptop chip core i9 giá 180.000.000 triệu đồng từ Asus có gì đặc biệt

Laptop chip core i9 giá 180.000.000 triệu đồng từ Asus có gì đặc biệt

Thị trường ô tô Việt Nam tháng 10 giảm mạnh dù được kích cầu bằng giá bán

Thị trường ô tô Việt Nam tháng 10 giảm mạnh dù được kích cầu bằng giá bán

Chân dung tân Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam vừa mới được bổ nhiệm

Chân dung tân Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam vừa mới được bổ nhiệm

Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai 12/11: Trời rét về đêm và sáng, ngày nắng hanh

Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai 12/11: Trời rét về đêm và sáng, ngày nắng hanh

Singapore đang phải kiềm chế sự phát triển của e-scooter

Singapore đang phải kiềm chế sự phát triển của e-scooter

Trong tháng 11/2019, Bộ TT&TT sẽ hướng dẫn thí điểm xây dựng đô thị thông minh

Trong tháng 11/2019, Bộ TT&TT sẽ hướng dẫn thí điểm xây dựng đô thị thông minh

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

AMD công bố dòng vi xử lý Threadripper thế hệ tiếp theo của mình với tối đa 32 lõi

AMD công bố dòng vi xử lý Threadripper thế hệ tiếp theo của mình với tối đa 32 lõi

Xây dựng cầu nối startup Việt với Thung lũng Silicon

Xây dựng cầu nối startup Việt với Thung lũng Silicon

Chỉ với vài dòng tweet về Apple Cards, Goldman Sachs đã bị điều tra phân biệt giới tính

Chỉ với vài dòng tweet về Apple Cards, Goldman Sachs đã bị điều tra phân biệt giới tính

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Tin đọc nhiều

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

Ngày độc thân 11/11 mang lại cho Alibaba 9 tỷ USD sau 9 giờ mở bán

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Thương mại điện tử Nga - Gấu ngủ đông "bừng tỉnh"

Hà Nội phát hiện chàng trai kiếm hơn 80 tỷ từ Google và Youtube

Hà Nội phát hiện chàng trai kiếm hơn 80 tỷ từ Google và Youtube

Tháng khuyến mại Hà Nội 2019 - Gắn kết kinh doanh truyền thống với thương mại điện tử

Tháng khuyến mại Hà Nội 2019 - Gắn kết kinh doanh truyền thống với thương mại điện tử

Gặp những người Việt “hái” tiền trên Amazon và Alibaba

Gặp những người Việt “hái” tiền trên Amazon và Alibaba

Cơ hội bứt phá công bằng cho các loại hình doanh nghiệp trong thời đại số

Cơ hội bứt phá công bằng cho các loại hình doanh nghiệp trong thời đại số

Thương mại điện tử 2019 vẫn có những bước tăng trưởng vượt bậc

Thương mại điện tử 2019 vẫn có những bước tăng trưởng vượt bậc

Một thế lực mới ngày càng lớn mạnh, đe dọa doanh thu quảng cáo của Google, Facebook

Một thế lực mới ngày càng lớn mạnh, đe dọa doanh thu quảng cáo của Google, Facebook

Không chỉ tụt hạng trên bản đồ TMĐT, doanh thu online của TGDĐ còn liên tục giảm sâu, xuống thấp nhất 14 tháng

Không chỉ tụt hạng trên bản đồ TMĐT, doanh thu online của TGDĐ còn liên tục giảm sâu, xuống thấp nhất 14 tháng

“Xanh hóa” thương mại điện tử

“Xanh hóa” thương mại điện tử

Video xem nhiều

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Cô bé 14 tuổi tìm ra giải pháp mới xoá điểm mù trên xe hơi

Cô bé 14 tuổi tìm ra giải pháp mới xoá điểm mù trên xe hơi

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Ford F-Series 6 × 6 gã khổng lồ giận dữ phun khói vẫn không thể ""Bò" lên dốc

Ford F-Series 6 × 6 gã khổng lồ giận dữ phun khói vẫn không thể ""Bò" lên dốc

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Vết thương hở mau lành nhờ chiếu tia lạnh Plasma

Vết thương hở mau lành nhờ chiếu tia lạnh Plasma

"Gã khổng lồ" công nghệ Apple đã chính thức phát hành thẻ tín dụng có tên Apple Card

"Gã khổng lồ" công nghệ Apple đã chính thức phát hành thẻ tín dụng có tên Apple Card

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Giới thiệu Laptop Gram 14’’ Z980-G của LG

Giới thiệu Laptop Gram 14’’ Z980-G của LG

Sở Y tế Hà Nội: Nước sạch Sông Đà đã an toàn
21/10/2019
Công ty nước sạch Sông Đà sẽ xem xét trách nhiệm khi được hỏi về lời "xin lỗi"
17/10/2019
Hai chủ sở hữu “khủng” của Nước sạch Sông Đà bị ảnh hưởng, cổ phiếu tụt giảm
17/10/2019
PVOIL Cup 2019 chính thức khởi tranh - Vượt lên thử thách
28/09/2019
iOS 13: Những trải nghiệm đầu tiên sau khi cài đặt bản chính thức được Apple công bố
20/09/2019
An Giang: Rộn ràng lễ hội đua bò vùng bảy núi chùa Rô
18/09/2019
Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ
10/09/2019
Hà Nội khai trương hệ thống sóng điện từ hội tụ không xâm lấn điều trị ung thư
29/08/2019
Thủ tướng Mahathir Mohamad: 'Xe đẹp, khoẻ nhưng tiếc mới được lái 100km/h'
28/08/2019
Grab tiếp tục rót hàng trăm triệu USD, taxi truyền thông của Việt Nam sẽ ra sao?
26/08/2019
Giải đua xe địa hình Việt Nam VOC đổi tên thành PVOIL Cup, khai mạc ngày 28/9/2019
21/08/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
Fadil không bung túi khí khi va chạm gốc cây tại Hải Dương: Vinfast nói gì?
18/08/2019
VNPT xin triển khai thử nghiệm 5G tại TP Hồ Chí Minh từ tháng 9/2019
12/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc trong sử dụng hoá đơn điện tử
23/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp