Chính phủ siết quản lý livestream bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử

Nền tảng thương mại điện tử có cung cấp tính năng livestream bán hàng thì phải công khai quy chế hoạt động livestream bán hàng. (Ảnh minh họa)

Công khai quy chế đối với hoạt động phát trực tiếp

Theo quy định mới, các sàn giao dịch trực tuyến có tích hợp tính năng livestream phải ban hành và công khai quy chế hoạt động, trong đó quy định đầy đủ quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia.

Quy chế cần nêu rõ đối tượng áp dụng, quy trình định danh và xác thực điện tử đối với người phát trực tiếp; điều kiện, thủ tục đăng ký tài khoản của người bán; cũng như các trường hợp bị dừng phiên phát hoặc gỡ bỏ nội dung, đường dẫn liên kết vi phạm.

Bên cạnh đó, đơn vị vận hành phải hướng dẫn việc hiển thị cảnh báo đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người tiêu dùng; đồng thời xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh, khiếu nại của người xem trong và sau mỗi phiên bán hàng.

Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần minh bạch hóa hoạt động kinh doanh trực tuyến, nâng cao trách nhiệm của người bán và đơn vị cung cấp nền tảng.

Nâng cao trách nhiệm của đơn vị vận hành

Ngoài yêu cầu công khai quy chế, Nghị định cũng quy định cụ thể trách nhiệm của các đơn vị vận hành trong việc quản lý hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Theo đó, các sàn phải công bố đầy đủ, chính xác và rõ ràng các điều kiện hoạt động; thực hiện báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử hoặc cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Đáng chú ý, trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu, đơn vị quản lý phải kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý thông tin về hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Các sàn cũng có trách nhiệm cập nhật danh sách từ khóa theo khuyến cáo của cơ quan chức năng để sàng lọc nội dung trước khi hiển thị; duy trì tài khoản trên Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử nhằm tiếp nhận, phản hồi phản ánh, khiếu nại và phối hợp với chủ thể quyền sở hữu trí tuệ trong xử lý sản phẩm có dấu hiệu vi phạm.

Đối với các nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến, nhất là nền tảng số quy mô lớn và mạng xã hội có hoạt động kinh doanh trực tuyến, Nghị định yêu cầu thực hiện thêm các nghĩa vụ về báo cáo, quản lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định của pháp luật.

Quy định chặt chẽ hơn về điều kiện hoạt động

Theo Nghị định, các sàn giao dịch trung gian, mạng xã hội có hoạt động kinh doanh trực tuyến và nền tảng tích hợp chỉ được phép vận hành sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định và được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký.

Trong quá trình hoạt động, nếu có thay đổi về tên gọi, người chịu trách nhiệm quản lý, mô hình hoạt động, thông tin doanh nghiệp, điều kiện giao dịch, hợp đồng cung cấp dịch vụ hoặc bổ sung dịch vụ mới, đơn vị vận hành phải hoàn tất thủ tục điều chỉnh đăng ký trong thời hạn 20 ngày làm việc.

Văn bản cũng quy định các trường hợp chấm dứt đăng ký theo đề nghị của doanh nghiệp, khi ngừng hoạt động, chuyển nhượng hoặc thay đổi mã số thuế. Đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước có quyền chấm dứt đăng ký đối với những trường hợp không hợp tác cung cấp thông tin phục vụ công tác quản lý hoặc có hành vi vi phạm pháp luật đến mức phải đình chỉ hoạt động.

Việc ban hành Nghị định số 248/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng của khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Các quy định mới không chỉ góp phần tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý mà còn bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trong bối cảnh hình thức bán hàng qua livestream ngày càng phát triển.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng