Thị trường ô tô Mỹ đối mặt nguy cơ thu hẹp vào năm 2040

Thị trường ô tô Mỹ có thể mất hơn 2 triệu khách hàng vào năm 2040.

Thị trường ô tô Mỹ bước vào chu kỳ tăng trưởng chậm

Thị trường ô tô Mỹ từng lập kỷ lục với 17,6 triệu xe bán ra trong năm 2016. Tuy nhiên, theo các chuyên gia của Bain & Company, cột mốc này có thể sẽ không còn lặp lại trong nhiều thập kỷ tới.

Báo cáo của hãng tư vấn cho thấy ngành ô tô Mỹ đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố bất lợi. Tỷ lệ sinh giảm, tốc độ tăng dân số chậm lại, chính sách nhập cư bị siết chặt, giá xe liên tục tăng và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo nên áp lực kéo dài đối với nhu cầu mua xe mới.

Theo dự báo, doanh số bán xe tại Mỹ có thể giảm hơn 2 triệu chiếc vào năm 2040 nếu các xu hướng hiện nay tiếp tục duy trì.

Ông Mark Gottfredson, đối tác của Bain & Company, cho rằng ngành công nghiệp ô tô nhiều năm qua luôn dựa vào mức tăng trưởng dân số khoảng 1% mỗi năm để mở rộng quy mô thị trường. Tuy nhiên, nền tảng này đang dần biến mất.

Ông nhận định ngành ô tô đang đối mặt với "một cơn bão hoàn hảo", khi sự suy giảm dân số diễn ra đúng thời điểm công nghệ mới làm thay đổi toàn bộ mô hình kinh doanh truyền thống.

Giá xe tăng khiến người trẻ ngày càng rời xa ô tô

Một trong những thay đổi rõ rệt nhất là khả năng sở hữu xe của nhóm khách hàng trẻ.

Theo số liệu được Bain trích dẫn, tỷ lệ sinh tại Mỹ năm 2025 chỉ còn khoảng 1,6 con trên mỗi phụ nữ, thấp hơn đáng kể mức sinh thay thế 2,1. Trong khi đó, nhập cư, yếu tố từng giúp duy trì quy mô dân số, được dự báo sẽ giảm trong nhiều năm tới nếu các chính sách kiểm soát biên giới tiếp tục được duy trì.

Không chỉ quy mô dân số giảm, hành vi của người tiêu dùng cũng thay đổi.

Khoảng một nửa thanh thiếu niên Mỹ ở tuổi 16 hiện chưa có bằng lái xe, trong khi giai đoạn từ năm 1966 đến 1984, gần 70% thanh thiếu niên ở độ tuổi này đã có giấy phép lái xe.

Dữ liệu của S&P Global Mobility cũng cho thấy tỷ lệ đăng ký xe mới của nhóm khách hàng từ 18 đến 34 tuổi đã giảm từ 12% đầu năm 2021 xuống dưới 10% vào giữa năm 2025. Ngược lại, nhóm khách hàng từ 55 tuổi trở lên hiện chiếm gần một nửa tổng lượng đăng ký xe mới.

Theo ông Craig Daitch, nhà sáng lập Telemetry, nguyên nhân lớn nhất là chi phí sở hữu xe ngày càng vượt quá khả năng tài chính của người trẻ.

Khoản trả góp xe mới đã tăng khoảng 30% chỉ trong bốn năm qua. Gần 20% xe mới được bán hiện có mức trả góp hàng tháng vượt 1.000 USD, kể cả nhiều mẫu xe không thuộc phân khúc hạng sang.

Điều này khiến nhiều người trẻ lựa chọn các dịch vụ gọi xe như Uber hoặc Lyft thay vì mua ô tô riêng.

Xe tự lái có thể làm thay đổi hoàn toàn thị trường

Một yếu tố khác được Bain đánh giá có thể tạo ra bước ngoặt là sự phát triển của taxi tự lái.

Nếu công nghệ này trở nên phổ biến và có chi phí hợp lý trong vòng 15 năm tới, tỷ lệ người sở hữu giấy phép lái xe tại Mỹ có thể giảm thêm từ 2 đến 3 điểm phần trăm.

Đồng thời, số lượng xe bình quân trên mỗi người lái xe có thể giảm từ 1,2 xuống còn 1,1 xe. Điều này đồng nghĩa khoảng 10 đến 20% hộ gia đình Mỹ sẽ cắt giảm một chiếc xe trong gia đình.

Ông Gottfredson cho biết trước đây Bain từng dự báo doanh số xe mới sẽ giảm xuống dưới 14 triệu chiếc ngay từ năm 2030. Tuy nhiên, tốc độ thương mại hóa xe tự lái diễn ra chậm hơn dự kiến nên mốc thời gian đã được điều chỉnh sang năm 2040.

Dù vậy, ông cho rằng yếu tố nhân khẩu học gần như không thể đảo ngược.

"Số trẻ em được sinh ra hôm nay sẽ là số người đủ tuổi lái xe sau 16 năm nữa. Vì vậy, chúng ta có thể dự báo với độ tin cậy khá cao về quy mô thị trường trong tương lai", ông nói.

Xe bền hơn nhưng khiến doanh số bán xe mới chịu áp lực

Một xu hướng khác cũng góp phần thu hẹp thị trường là tuổi thọ phương tiện ngày càng cao.

Theo Bain, tỷ lệ xe bị loại khỏi lưu thông đã giảm từ khoảng 6% năm 2000 xuống còn 5% vào năm 2025 và có thể tiếp tục giảm xuống khoảng 4,4% vào năm 2040.

Trong khi đó, S&P Global Mobility cho biết tuổi đời trung bình của xe đang lưu hành tại Mỹ đã đạt mức kỷ lục 12,8 năm.

Điều này đồng nghĩa người tiêu dùng giữ xe lâu hơn, làm giảm nhu cầu thay thế bằng xe mới.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng vẫn còn nhiều yếu tố chưa thể khẳng định chắc chắn, như tuổi thọ thực tế của pin xe điện hay khả năng các hãng xe duy trì cập nhật phần mềm trong suốt vòng đời sản phẩm.

Theo ông Sam Fiorani, Phó Chủ tịch phụ trách dự báo toàn cầu của AutoForecast Solutions, với mức giá xe hiện nay, các hãng xe buộc phải thiết kế sản phẩm có tuổi thọ dài hơn thay vì thúc đẩy chu kỳ thay xe ngắn như trước.

Cạnh tranh sẽ khốc liệt hơn khi thị trường thu hẹp

Nếu dự báo của Bain trở thành hiện thực, ngành công nghiệp ô tô Mỹ sẽ bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt nhất trong nhiều thập kỷ.

Hiện người tiêu dùng Mỹ có khoảng 450 thương hiệu và dòng xe để lựa chọn. Khi quy mô thị trường không còn tăng trưởng, các hãng xe sẽ buộc phải cạnh tranh trực tiếp để giành cùng một nhóm khách hàng.

Theo Bain & Company, xu hướng này nhiều khả năng sẽ dẫn tới làn sóng sáp nhập và tái cấu trúc trong ngành ô tô nhằm giảm chi phí, mở rộng quy mô và duy trì lợi nhuận trong một thị trường ngày càng thu hẹp.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng