Ngành công nghiệp ôtô: Nhật Bản từng nghĩ không thể làm ôtô

Thế Kiên
26/11/2019 07:48
D

Câu chuyện các quốc gia phát triển công nghiệp ôtô thế nào đã cho thấy quyết tâm và những chính sách đúng đắn từ chính phủ cùng doanh nghiệp.

Xưởng sản xuất gia đình ba đời làm khuôn mẫu xe ôtô của ông Takahiro Murai - Ảnh: NGỌC AN

Các phóng viên  đã trực tiếp đến các "cường quốc ôtô" Nhật Bản, Hàn Quốc để tìm hiểu cụ thể, và hơn cả là Việt Nam cần làm gì để có ngành công nghiệp ôtô phát triển? Hàng triệu triệu ôtô Nhật Bản đang lăn bánh khắp thế giới, nhưng họ cũng từng lo lắng không khác gì Việt Nam bây giờ...

"Gáo nước lạnh" và lòng tự tôn

Năm 1950, 5 năm sau Chiến tranh thế giới thứ 2, trong khi các nhà sản xuất ôtô Nhật đang chật vật tái thiết ngành công nghiệp bị ảnh hưởng chiến sự, thì ông Hisato Ichimada (chủ tịch Ngân hàng Nhật Bản khi đó) lại giội gáo nước lạnh vào ngành công nghiệp này.

Trong quyển Industrial Development in Postwar Japan (tạm dịch: Phát triển công nghiệp Nhật Bản thời hậu chiến) xuất bản năm 2007 của tác giả Hirohisa Kohama, ông Hisato Ichimada đã phát biểu: 

"Thật vô nghĩa khi Nhật Bản phải cố vất vả gầy dựng ngành công nghiệp ôtô. Ngày nay, chúng ta đã có sự phân chia lao động quốc tế. Vì người Mỹ đã có thể sản xuất xe giá rẻ, sẽ hợp lý hơn nếu Nhật phụ thuộc Mỹ trong lĩnh vực xe hơi".

Cũng theo sách này, năm 1954, một ý kiến "buông xuôi" tương tự cũng được đưa ra bởi ông Suchiro Nishio, thành viên Hạ viện Nhật. 

"Những thiết bị, nhà máy và phương thức sản xuất của các nhà sản xuất ôtô Nhật không thể bì được các hãng nước ngoài, và các công ty nội địa đừng hi vọng có thể cạnh tranh với họ. Chính sách đúng đắn nhất là từ bỏ việc sản xuất ôtô chở khách và phụ thuộc vào nhập khẩu".

Tuy nhiên, theo trang Car of Japan, các phát ngôn trên lại thúc đẩy Bộ Thương mại quốc tế và công nghiệp Nhật Bản đưa ra ý kiến hoàn toàn ngược lại: ngành sản xuất trong nước cần phải được bảo hộ và khuyến khích phát triển. 

Bộ này tham mưu chính phủ để các chính sách mới được đưa ra theo hướng bảo hộ các nhà sản xuất ôtô nội địa.

Công nhân làm việc tại Nhà máy Nissan (Nhật) ở Sunderland (Anh) - Ảnh: REUTERS

Chính sách đúng đắn

Ngành sản xuất ôtô Nhật Bản đã trải qua lịch sử dài với nhiều chính sách hỗ trợ và thúc đẩy phát triển khác nhau qua từng giai đoạn, để đất nước mặt trời mọc trở thành "đại gia" trong ngành công nghiệp này.

Theo bài "Phát triển công nghiệp hỗ trợ qua kinh nghiệm các nước" đăng trên báo Chính Phủ ngày 31-8-2018, Nhật Bản đã có các chính sách ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ từ rất sớm. 

Năm 1949, nước này ban hành Luật về hợp tác doanh nghiệp với mục đích bảo vệ quyền đàm phán và tạo điều kiện cho các nhà thầu phụ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, nhằm xúc tiến các hoạt động thầu phụ, tức các hoạt động sản xuất công nghiệp hỗ trợ.

Những năm 1950, Chính phủ Nhật Bản ban hành Luật phòng chống trì hoãn thanh toán chi phí thầu phụ và các vấn đề liên quan, nhằm ngăn chặn tình trạng chiếm dụng vốn của các công ty lớn với các nhà thầu phụ. 

Đến những năm 1970 lại có Luật xúc tiến doanh nghiệp cung ứng nhỏ và vừa nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà cung ứng và họ đã phát triển rất mạnh, trở thành lực lượng sản xuất quan trọng của công nghiệp Nhật Bản.

Chính phủ Nhật Bản cũng đưa ra các chính sách ưu tiên phát triển những sản phẩm cụ thể, đặc biệt là công nghiệp cơ khí và điện tử. Trong đó chú trọng đến các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.

Các chính sách trên đã giúp ngành công nghiệp hỗ trợ của Nhật Bản phát triển mạnh mẽ, đưa Nhật Bản từ một quốc gia bị tàn phá nặng nề sau chiến tranh trở thành một cường quốc về công nghiệp.

Theo bài viết "Lịch sử phát triển ngành ôtô Nhật Bản" trên trang Car of Japan, một trong các giai đoạn quan trọng góp phần vào vị thế dẫn đầu của các hãng xe Nhật là vào năm 1935, khi "sản xuất ôtô hàng loạt bắt đầu tăng trưởng đều đặn, việc phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ bắt đầu trở thành mục tiêu hàng đầu". 

Người Nhật nhận ra cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà sản xuất xe và nhà sản xuất linh kiện để có thể "cải thiện công nghệ sản xuất, kiểm soát chất lượng và các hệ thống phân phối sản phẩm".

Tháng 10-1952, Bộ Thương mại quốc tế và công nghiệp Nhật Bản đưa ra bộ hướng dẫn nhằm giúp thu hút các công nghệ sản xuất mới vào Nhật thông qua hợp tác với các nhà sản xuất nước ngoài - vừa hợp tác vừa học hỏi công nghệ. Bộ cũng khuyến khích cải thiện công nghệ sản xuất ôtô khách và sản xuất xe có khả năng cạnh tranh xuất khẩu.

Các chính sách này sớm phát huy hiệu quả. Từ năm 1955, nhiều nhà sản xuất ôtô Nhật trước đó phải liên danh với nước ngoài như Nissan Austin, Isuzu Hillman và Hino Renault đã "hấp thu" đủ công nghệ để có thể tự mình sản xuất hoàn toàn nội địa. 

Các hãng xe dần kết thúc hợp tác với nước ngoài, như Nissan ngừng sản xuất xe Austin (Anh) vào năm 1959, Hino và Isuzu cũng lần lượt dừng sản xuất xe cho Hillman (Anh) và Renault (Pháp) vào năm 1965.

"Sự phát triển hạ tầng sản xuất và tăng trưởng của ngành công nghiệp hỗ trợ và nguyên vật liệu bắt đầu từ năm 1955 là các yếu tố đóng góp quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ ngành ôtô Nhật vào nửa cuối thập niên 1960" - Car of Japan nhận định.

Kỹ thuật là nền tảng cho doanh nghiệp gia đình

Điều đặc biệt là Nhật Bản đã không chỉ tạo được các doanh nghiệp lớn mà còn thúc đẩy những doanh nghiệp nhỏ làm công nghiệp hỗ trợ cho ngành ôtô tập trung sản xuất, thâm nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đến thăm trực tiếp xưởng sản xuất của Công ty Hokusei ở trung tâm thành phố Ayase (tỉnh Kanagawo, Nhật Bản) của ông Takahiro Murai, chúng tôi bất ngờ khi nó chỉ có diện tích khoảng 200m2 nhưng được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị hiện đại nhất trong ngành khuôn mẫu. 

Không phải là những dây chuyền sản xuất hàng loạt, số lượng lớn lên tới hàng triệu linh kiện, song Hokusei trở thành nhà cung ứng linh phụ kiện cho nhiều hãng ôtô, sản xuất khoảng 30.000 chi tiết linh kiện thân, vỏ xe.

Trao đổi với chúng tôi, ông Takahiro Murai cho biết gia đình mình đã ba đời làm nghề khuôn mẫu, vận hành trong suốt 48 năm qua và đang chuyển giao thế hệ kế tiếp. Bên trên nhà xưởng nhỏ, ông bài trí một gian phòng để làm trung tâm thiết kế, nghiên cứu sản phẩm theo mô hình 3D.

Bên ngoài nhà xưởng, trong gian nhà chính ở tầng 1, ông Murai dành riêng một gian để lưu giữ "đứa con tinh thần" như một niềm tự hào. Chiếc xe sang mang thương hiệu ôtô Nhật Bản có giá tiền Việt khoảng vài chục tỉ đồng. 

Ông Murai không dùng đi lại, mà chỉ trưng bày và giới thiệu với khách đến tham quan, đối tác, bạn bè. Và trong chiếc xe này có một cụm chi tiết linh kiện do chính công ty ông nghiên cứu, sản xuất.

Trung bình mỗi tháng, Công ty Hokusei nhận sản xuất cho khoảng 300 bộ khuôn mẫu. Gần 50 năm đi vào vận hành, trải nhiều khó khăn, song ông Murai nói rằng nhờ có sự hỗ trợ của chính phủ với các khoản vay lãi suất thấp, cùng sự chủ động của doanh nghiệp đã tiếp nhận những đơn hàng yêu cầu khó và cố gắng thực hiện tốt.

Kỹ thuật tạo ra lợi thế cạnh tranh

"Chúng tôi đang nhận nhiều đơn hàng và không làm hết việc. Bởi chúng tôi chú trọng nhận những đơn hàng kỹ thuật cao, dù khó nhưng vẫn cố gắng làm để nâng cao hơn nữa kỹ thuật sản xuất. Kỹ thuật là yếu tố nền tảng của chúng tôi để sản xuất linh kiện và tạo ra lợi thế cạnh tranh", ông Murai tự hào chia sẻ.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

 Công an cảnh báo về ma túy mới Fentanyl

Công an cảnh báo về ma túy mới Fentanyl

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản: Cần tạo cú hích để hiện đại hóa, khai thác hiệu quả tài nguyên

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản: Cần tạo cú hích để hiện đại hóa, khai thác hiệu quả tài nguyên

Cần kiểm tra lại điều kiện, thủ tục hành chính thành lập CLB Poker tại các địa phương

Cần kiểm tra lại điều kiện, thủ tục hành chính thành lập CLB Poker tại các địa phương

 Việt Nam: Tiền mã hóa bùng nổ với 120 tỷ USD, cần khung pháp lý chặt chẽ

Việt Nam: Tiền mã hóa bùng nổ với 120 tỷ USD, cần khung pháp lý chặt chẽ

Hình sự hóa hành vi chia sẻ nội dung đồi trụy deepfake

Hình sự hóa hành vi chia sẻ nội dung đồi trụy deepfake

Lợi dụng MXH, Giám đốc công ty đăng tìm nhà phân phối để lừa đảo

Lợi dụng MXH, Giám đốc công ty đăng tìm nhà phân phối để lừa đảo

Tên gọi mới của Sổ đỏ, Sổ hồng từ năm 2025

Tên gọi mới của Sổ đỏ, Sổ hồng từ năm 2025

Cơ quan thuế tăng cường giám sát hoạt động Livestream bán hàng

Cơ quan thuế tăng cường giám sát hoạt động Livestream bán hàng

BSA và chính phủ nỗ lực ngăn chặn vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam

BSA và chính phủ nỗ lực ngăn chặn vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam

Luật Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản có thể có hiệu lực từ ngày 1/8

Luật Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản có thể có hiệu lực từ ngày 1/8

Nhà đầu tư cần lưu ý 3 luật quan trọng của ngành bất động sản sắp được triển khai

Nhà đầu tư cần lưu ý 3 luật quan trọng của ngành bất động sản sắp được triển khai

Tin mới cập nhật

Ổ cứng Kingston XS1000 SSD được vinh danh tại Red Dot 2024

Ổ cứng Kingston XS1000 SSD được vinh danh tại Red Dot 2024

5 thách thức đe dọa thành công của mạng vệ tinh

5 thách thức đe dọa thành công của mạng vệ tinh

Quản trị nhân lực xanh trong bối cảnh chuyển đổi số

Quản trị nhân lực xanh trong bối cảnh chuyển đổi số

Kiki Auto có thêm tính năng mới cho mùa EURO 2024

Kiki Auto có thêm tính năng mới cho mùa EURO 2024

Viettel đạt chứng nhận quốc gia cho thiết bị 5G

Viettel đạt chứng nhận quốc gia cho thiết bị 5G

Kaspersky chia sẻ cách chống lại những hình thức tấn công mạng mới

Kaspersky chia sẻ cách chống lại những hình thức tấn công mạng mới

Cisco: tăng tốc chuyển đổi số

Cisco: tăng tốc chuyển đổi số

Khách sạn Vignette Collection chính thức ra mắt tại Hội An

Khách sạn Vignette Collection chính thức ra mắt tại Hội An

Apple đối mặt với các vấn đề 'rất nghiêm trọng' theo quy định kỹ thuật số của EU

Apple đối mặt với các vấn đề 'rất nghiêm trọng' theo quy định kỹ thuật số của EU

Đổi mới sáng tạo là động lực thúc đẩy phát triển báo chí trong giai đoạn hiện nay

Đổi mới sáng tạo là động lực thúc đẩy phát triển báo chí trong giai đoạn hiện nay

VNPT eDiGx: đưa hồ sơ giấy 'lên mây'

VNPT eDiGx: đưa hồ sơ giấy 'lên mây'

vivo tự hào là smartphone chính thức của UEFA Euro 2024

vivo tự hào là smartphone chính thức của UEFA Euro 2024

Tin đọc nhiều

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

 Công an cảnh báo về ma túy mới Fentanyl

Công an cảnh báo về ma túy mới Fentanyl

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản: Cần tạo cú hích để hiện đại hóa, khai thác hiệu quả tài nguyên

Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản: Cần tạo cú hích để hiện đại hóa, khai thác hiệu quả tài nguyên

Cần kiểm tra lại điều kiện, thủ tục hành chính thành lập CLB Poker tại các địa phương

Cần kiểm tra lại điều kiện, thủ tục hành chính thành lập CLB Poker tại các địa phương

Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô

Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô

Bộ Quy tắc ứng xử mạng xã hội chuẩn hóa hành vi người dùng

Bộ Quy tắc ứng xử mạng xã hội chuẩn hóa hành vi người dùng

Các hãng hàng không sẽ bị thu hồi slot đăng ký bay nếu không sử dụng đủ 80% số lượng đã đăng ký

Các hãng hàng không sẽ bị thu hồi slot đăng ký bay nếu không sử dụng đủ 80% số lượng đã đăng ký

Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng

Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng

Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số

Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số

Giáo dục sẽ là dịch vụ công được yêu cầu không dùng tiền mặt đầu tiên

Giáo dục sẽ là dịch vụ công được yêu cầu không dùng tiền mặt đầu tiên

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019