Bộ Công Thương tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới quản trị dựa trên dữ liệu và AI

Chuyển đổi số không chỉ góp phần hiện đại hóa hoạt động quản lý nhà nước của ngành Công Thương mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng nền kinh tế số, xã hội số của đất nước.

Trung tâm dữ liệu Bộ Công Thương.

Từ số hóa thủ tục hành chính đến xây dựng nền tảng dữ liệu

Theo Bộ Công Thương, công tác chuyển đổi số thời gian qua đã được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, trong đó trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến, hoàn thiện hạ tầng số và xây dựng các cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành.

Trong lĩnh vực thủ tục hành chính và dịch vụ công trực tuyến, đến ngày 30/6/2026, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tập trung đã cấu hình 503 TTHC; tiếp nhận 67.850 hồ sơ từ đầu năm, trong đó 67.145 hồ sơ trực tuyến, đạt khoảng 99%. Bộ Công Thương đã công khai 511 TTHC trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và tích hợp 265 dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với đó, Bộ đã hoàn thành phân cấp 43/45 TTHC; đơn giản hóa giấy tờ công dân đối với 64/67 TTHC; thực thi 59/162 TTHC dựa trên dữ liệu và xây dựng phương án đối với 94/264 TTHC nội bộ. Việc tích hợp 41 loại giấy tờ lên VNeID đã sẵn sàng về dữ liệu, chờ hướng dẫn kỹ thuật.

Ở phương diện hạ tầng và kiến trúc số, Trung tâm dữ liệu cùng các nền tảng dùng chung của Bộ được duy trì an toàn, ổn định. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu LGSP đã kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDL) về đăng ký doanh nghiệp; dữ liệu thương mại điện tử được chia sẻ với Bộ Tài chính; hệ thống theo dõi nhiệm vụ được kết nối với hệ thống của Chính phủ.

Đáng chú ý, CSDL kinh tế công nghiệp và thương mại đã đồng bộ 16/16 nhóm chỉ tiêu với Trung tâm dữ liệu quốc gia. CSDL hóa chất, tiền chất có khoảng 204.000 dữ liệu, đã kết nối API và đang tiếp tục được làm sạch, xác thực.

Trong phát triển các nền tảng số quốc gia và nền tảng số dùng chung ngành, lĩnh vực, hệ thống giải quyết TTHC tập trung đã được triển khai cho 34/34 tỉnh, thành phố; 3.292/3.380 đơn vị đã khai báo đầy đủ thông tin vận hành.

Đối với 234 TTHC cấp Bộ, 100% đã cung cấp trực tuyến. Hệ thống có hơn 160.000 tổ chức, cá nhân sử dụng thường xuyên và đã tiếp nhận trên 938.000 hồ sơ lũy kế.

Bộ cũng đã xây dựng kho dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân; kết nối kho dữ liệu của Cổng Dịch vụ công quốc gia và các CSDL quốc gia; hoàn thành hệ thống học liệu điện tử phục vụ “Bình dân học vụ số”.

Dữ liệu trở thành nền tảng cho quản trị số

Cùng với hạ tầng, dữ liệu đang được Bộ Công Thương xác định là một trong những nền tảng quan trọng của quá trình chuyển đổi số. Bộ đã đồng bộ dữ liệu 9.780 cán bộ, công chức, viên chức với CSDL quốc gia; công khai gần 40 CSDL và dữ liệu mở.

Hệ thống Verigoods vận hành từ ngày 23/12/2025; cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý thị trường, hệ thống INS và Hệ thống quản lý xăng dầu quốc gia được kết nối, khai thác.

Ngày 1/6/2026, ứng dụng “Quanh tôi” được ra mắt, hỗ trợ người dân tìm cửa hàng xăng dầu gần nhất, qua đó cho thấy dữ liệu và nền tảng số đang ngày càng được đưa vào các hoạt động phục vụ trực tiếp người dân.

Ở lĩnh vực kinh tế số, xã hội số, Bộ Công Thương cho biết quy mô thương mại điện tử B2C trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 13,9 tỷ USD, tăng 17,9% so với cùng kỳ. Các Chương trình “Sức sống hàng Việt” và Verigoods tiếp tục được đẩy mạnh, hỗ trợ quảng bá, truy xuất và minh bạch hàng hóa.

Cùng với những kết quả đã đạt được, Bộ Công Thương đặt ra các mục tiêu cụ thể trong năm 2026, trong đó 100% cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo kỹ năng số; 50% cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin, chuyển đổi số được đào tạo quản trị dữ liệu; 100% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử, trong đó tối thiểu 80% văn bản, hồ sơ xử lý toàn trình.

Theo Quyết định số 405/QĐ-BCT của Bộ Công Thương về kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu được xác định là xây dựng Bộ Công Thương số hoạt động dựa trên dữ liệu và công nghệ số, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công chất lượng cao; đưa kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu; phát triển xã hội số văn minh, an toàn, bao trùm.

Trong phát triển Chính phủ số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Quyết định số 405 đặt ra yêu cầu cung cấp dịch vụ số bao trùm, thông minh. Giai đoạn năm 2026-2027, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được thực hiện trực tuyến toàn trình; 100% thông tin, giấy tờ, tài liệu trong các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ cung cấp một lần cho cơ quan hành chính nhà nước.

Đặc biệt, 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình thiết yếu được ứng dụng AI trong ít nhất một trong các khâu tiếp nhận, xử lý hồ sơ, hỗ trợ người dùng hoặc ra quyết định tự động, nhằm nâng cao hiệu quả, tốc độ và chất lượng phục vụ; 95% người dân, doanh nghiệp đánh giá hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Giai đoạn 2028-2030, mục tiêu được nâng lên 99% người dân, doanh nghiệp đánh giá hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình được ứng dụng AI trong ít nhất một trong các khâu tiếp nhận, xử lý hồ sơ, hỗ trợ người dùng hoặc ra quyết định tự động, nhằm nâng cao hiệu quả, tốc độ và chất lượng phục vụ.

Bên cạnh đó, 50% dịch vụ công trực tuyến thiết yếu được triển khai ở mức chủ động, được AI hỗ trợ “cá thể hóa”, hướng tới mô hình cung cấp dịch vụ công thông minh, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Tái cấu trúc cơ sở dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị

Định hướng chuyển đổi số của Bộ Công Thương tiếp tục được cụ thể hóa tại Hội nghị lần thứ ba của Ban Chỉ đạo của Bộ Công Thương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng yêu cầu về công tác chuyển đổi số, giao Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số rà soát tổng thể, nghiên cứu, xem xét đề xuất phương án cải tạo, nâng cấp triệt để hệ thống quản lý văn bản nội bộ IMOIT để đáp ứng các tính năng quản lý công việc, theo dõi tiến độ, cảnh báo, nhắc việc, sàng lọc, theo dõi, thống kê... Qua đó, kịp thời đưa vào chương trình, kế hoạch nguồn kinh phí năm 2027.

Bộ trưởng cũng yêu cầu xây dựng, đề xuất phương án thành lập Trung tâm Chuyển đổi số của Bộ; kết nối mạng lưới nhân sự đầu mối về chuyển đổi số tại các đơn vị.

Đồng thời, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát tổng thể chiến lược chuyển đổi số, chiến lược dữ liệu, khung kiến trúc chuyển đổi số và kiến trúc dữ liệu, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông.

Bộ cũng sẽ xác định nhu cầu và phương án trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng số đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài; đề xuất phương án bảo đảm nguồn lực về nhân lực và tài chính cho quá trình chuyển đổi số.

Một nhiệm vụ đáng chú ý là rà soát, tái cấu trúc hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ, từ 34 cơ sở dữ liệu hiện có thành dự kiến 07 cơ sở dữ liệu cốt lõi; đưa các cơ sở dữ liệu sau tái cấu trúc vào vận hành ổn định, hiệu quả trước ngày 31/12/2026.

Theo định hướng này, các Cục, Vụ chủ trì theo lĩnh vực quản lý có trách nhiệm xác định yêu cầu dữ liệu, thiết kế và tổ chức triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất quy định rõ trách nhiệm tạo lập, cập nhật, chia sẻ dữ liệu của các cơ quan, tổ chức từ trung ương đến địa phương trong văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý.

Việc kết nối, khai thác dữ liệu gốc và dữ liệu tổng hợp để tạo lập dữ liệu phái sinh sẽ phục vụ trực tiếp công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị ngành trên môi trường số.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cũng yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị phân công đầu mối phụ trách chuyển đổi số, phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số xác định thời hạn, yêu cầu nghiệp vụ, sản phẩm đầu ra đối với từng cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Quan điểm được nhấn mạnh là việc xây dựng các cơ sở dữ liệu phải gắn với yêu cầu thực tiễn, phục vụ cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực quản lý nhà nước của Bộ.

Về cải cách thủ tục hành chính và quản trị trên môi trường số, Bộ trưởng giao Văn phòng Bộ phối hợp với Vụ Pháp chế, các đơn vị chủ trì thủ tục hành chính trong Bộ tiếp tục rà soát, đề xuất và triển khai việc cắt giảm thủ tục hành chính của Bộ, đảm bảo tỷ lệ dưới 30%.

Với việc đồng thời phát triển hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng AI, chuyển đổi số tại Bộ Công Thương đang được đặt trong một lộ trình dài hạn, hướng tới thay đổi phương thức quản trị dựa trên dữ liệu và công nghệ. Đây không chỉ là yêu cầu đối với hoạt động quản lý nhà nước mà còn được kỳ vọng tạo thêm động lực cho doanh nghiệp đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế số trong lĩnh vực Công Thương.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng