Hà Nội: Khởi công 'ốc đảo ven sông Hồng' quy mô gần 270 ha tại phường Lĩnh Nam

Buổi lễ do Liên danh Đại quang Minh – Thaco - Hòa Phát Và Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng tổ chức. Dự án cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.

Kiến tạo khu đô thị đáng sống ven sông Hồng

Theo quy hoạch, Khu đô thị Đa mục tiêu có diện tích khoảng 169,5 ha và Khu đô thị Định cư có diện tích khoảng 98 ha, được quy hoạch liền kề, kết nối liên thông về hạ tầng thông qua các trục giao thông chính gồm Đại lộ sông Hồng, đường xuyên tâm và đường ven sông.

Cùng với khoảng 93 ha công viên bán ngập và công viên chuyên đề, hệ thống này sẽ hình thành một không gian đô thị hợp nhất, hiện đại, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, giao thông và không gian công cộng, đồng thời hài hòa với cảnh quan và thiên nhiên.

Phối cảnh Khu đô thị Đa mục tiêu tại phường Lĩnh Nam.

Điểm khác biệt của mô hình là không tạo ra sự phân tách giữa các nhóm cư dân tại Khu đô thị Đa mục tiêu và Khu đô thị Định cư. Tất cả cư dân đều được tiếp cận hệ thống hạ tầng xã hội và các tiện ích đô thị với tiêu chuẩn đồng bộ, qua đó hình thành một cộng đồng dân cư thống nhất, với quy mô khoảng 148.000 người.

Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu về nhà ở và các tiện ích thiết yếu, dự án được kỳ vọng tạo công ăn việc làm cho khoảng 15.000-20.000 người, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đặc biệt, dự án được khởi đầu từ sự thấu hiểu và tôn trọng các quy luật tự nhiên đã hình thành qua nghìn năm, bao gồm địa hình, dòng chảy và hệ sinh thái ven sông. Các yếu tố này được nghiên cứu một cách khách quan, khoa học và tích hợp trong quá trình quy hoạch, thiết kế và triển khai dự án, hướng tới hình thành một đô thị vừa hiện đại, đồng bộ, vừa duy trì sự cân bằng với môi trường tự nhiên, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và các diễn biến thiên tai, trong đó có nguy cơ ngập lụt.

Phối cảnh Quảng trường Trung tâm – không gian kết nối Khu đô thị Đa mục tiêu và Khu đô thị Định cư.

Quá trình nghiên cứu và phát triển dự án có sự tham gia của nhiều viện nghiên cứu, đơn vị tư vấn trong nước và quốc tế có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực thủy văn, thủy lực, hình thái và chỉnh trị sông, an toàn đê điều, quy hoạch đô thị, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, môi trường và sinh thái.

Trong đó, Viện Deltares (Hà Lan) tham gia nghiên cứu về thủy văn, thủy lực, hình thái lòng sông, chỉnh trị sông và an toàn đê điều; Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam và Viện Quy hoạch Thủy lợi Việt Nam tham gia nghiên cứu, tư vấn trong các lĩnh vực chuyên môn liên quan. Công ty Haskoning (Hà Lan) tham gia nghiên cứu về thủy văn; Công ty tư vấn kiến trúc Sasaki (Mỹ) tham gia quy hoạch tổng thể; Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Quốc gia (Bộ Xây dựng) tham gia công tác quy hoạch; Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Đô thị Hà Nội (UAC) thực hiện quy hoạch tỷ lệ 1/500.

Bên cạnh đó, dự án còn có sự góp mặt của nhiều đơn vị tư vấn hàng đầu trong nước trong các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, giao thông, môi trường và sinh thái. Sự phối hợp của các đơn vị chuyên môn nhằm bảo đảm các yếu tố tự nhiên, môi trường, hạ tầng và nhu cầu phát triển đô thị được nghiên cứu, đánh giá và tích hợp đồng bộ ngay từ quá trình quy hoạch, hướng tới một mô hình đô thị hiện đại, bền vững và có khả năng thích ứng cao.

“Ốc đảo ven sông Hồng” đô thị thích ứng với dòng chảy tự nhiên

Khác biệt của Khu đô thị mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam nằm ở cách giải quyết mối quan hệ giữa đô thị và sông Hồng. Thiết kế tôn trọng địa hình hiện hữu, duy trì hành lang thoát lũ và dành không gian cho nước. Cây xanh, mặt nước, công viên ven sông, hồ điều hòa và vùng trũng sinh thái được kết nối liên tục. Các giải pháp này có sự tham gia nghiên cứu của nhiều đơn vị trong và ngoài nước trong các lĩnh vực thủy văn, thủy lực, quy hoạch, giao thông, môi trường và sinh thái.

Phối cảnh tổng thể Khu đô thị phường Lĩnh Nam.

Kỹ thuật cốt lõi là mô hình đô thị phân tầng cao độ kết hợp với kiến trúc cột thoáng. Theo phương án nghiên cứu, mực lũ cấp III ở cao độ khoảng +11,5 m được sử dụng làm một trong những cơ sở tính toán; các không gian chức năng quan trọng được bố trí ở cao trình khoảng +12,4 m. Những tuyến giao thông huyết mạch được tổ chức trên cầu cạn, trong khi các công trình sử dụng kết cấu cột thoáng nhằm giải phóng mặt đất phía dưới và hạn chế cản trở dòng chảy.

Cấu trúc này giúp đô thị vận hành theo hai trạng thái. Vào mùa cạn, phần không gian phía dưới có thể được sử dụng làm công viên tuyến tính, quảng trường, cảnh quan và nơi sinh hoạt cộng đồng. Khi nước lên, khu vực này tham gia điều tiết và dẫn nước về hồ điều hòa, vùng trũng sinh thái; giao thông và các chức năng quan trọng vẫn được duy trì ở cao độ phía trên trong phạm vi tính toán thiết kế.

Cùng với giải pháp phân tầng, mô hình đô thị bọt biển được tích hợp thông qua hồ điều hòa, mương lọc sinh học, hạ tầng xanh và vật liệu thấm nước. Nước mưa được thấm, lưu giữ và điều tiết theo chu trình tự nhiên, thay vì bị đẩy ra khỏi đô thị trong thời gian ngắn nhất.

Điểm đặc biệt của Khu đô thị Đa mục tiêu và Khu đô thị Định cư tại phường Lĩnh Nam với điểm cốt lõi được quy hoạch như một chỉnh thể thống nhất, không tạo ra sự phân tách giữa cư dân.

Trong tổng thể quy hoạch, gần 149 ha được dành cho cây xanh và công viên ven sông, tương đương khoảng 40% diện tích toàn khu. Tỷ lệ này tạo nên một hệ thống hạ tầng xanh quy mô lớn, hỗ trợ điều tiết nước mặt, cải thiện vi khí hậu và mở rộng không gian công cộng cho cư dân.

Vì vậy, “ốc đảo ven sông Hồng” không đơn thuần là một cách gọi về cảnh quan. Đó là hình ảnh của một đô thị nổi và được bao bọc và kết nối bởi mặt nước, cây xanh và hệ sinh thái ven sông; đưa con người đến gần dòng sông và sinh thái.

Khu đô thị mới tại phường Lĩnh Nam hướng tới một không gian sống lấy con người làm trung tâm, lấy thiên nhiên làm nền tảng và lấy khả năng thích ứng làm sức mạnh. Dự án góp phần mở rộng không gian phát triển phía Nam, từng bước đưa sông Hồng trở thành trục sinh thái và cảnh quan quan trọng của Thủ đô.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng