Hợp tác năng lượng - thương mại quốc tế: Chìa khóa chuyển đổi xanh Việt Nam

Vừa qua, tại Hà Nội, Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh đã tổ chức hội thảo “Hợp tác kinh tế quốc tế về năng lượng và thương mại tự do”, quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu nhằm trao đổi các vấn đề chiến lược liên quan đến năng lượng, hội nhập và phát triển bền vững.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, yêu cầu giảm phát thải ngày càng khắt khe và các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới được triển khai sâu rộng, Việt Nam đang đứng trước bài toán đa mục tiêu: bảo đảm an ninh năng lượng, thực hiện cam kết môi trường và duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn, các FTA đã mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, công nghệ và nguồn vốn… Tuy nhiên doanh nghiệp trong nước vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, tận dụng ưu đãi thuế quan và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực.

Chính vì thế, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, cần thu hẹp khoảng cách giữa cam kết chính sách và năng lực thực thi trên thực tế. Việc triển khai hoàn thiện khung chính sách, khả năng triển khai tại địa phương phải tạo ddieuf kiệ gia tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp, có như vậy mới thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng bền vững.

Hội thảo ''Hợp tác kinh tế quốc tế về năng lượng và thương mại tự do''

“Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà "xanh" chính là "tấm hộ chiếu" mới của thương mại quốc tế. Những hàng rào thuế quan truyền thống đang dần được dỡ bỏ, nhưng thay vào đó là những "hàng rào kỹ thuật xanh" ngày càng kiên cố. Do đó, chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện bảo vệ môi trường, mà là câu chuyện sống còn của năng lực cạnh tranh quốc gia”, ông Nguyễn Anh Tuấn khẳng định.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Thành Sơn - Khoa Quản lý Công nghiệp và Năng lượng (Đại học Điện lực Hà Nội) cho rằng, việc hợp tác quốc tế về năng lượng trong khuôn khổ thương mại tự do đang được thúc đẩy bởi ba động lực chính: giá trị kinh tế, an ninh cung cấp, và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trao đổi điện năng là chiến lược tất yếu để Việt Nam hội nhập kinh tế khu vực, tích hợp thành công năng lượng tái tạo và đạt được mục tiêu phát triển bền vững, giảm phát thải carbon trong dài hạn. TS. Nguyễn Thành Sơn cũng đồng thời nhấn mạnh việc trao đổi điện năng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp; cần phải được chuẩn hóa và đồng bộ các tiêu chuẩn/quy chuẩn kỹ thuật giữa hai quốc gia.

PGS.TS. Phạm Hoàng Lương - Phó Chủ tịch Hiệp Hội Năng lượng Sạch Việt Nam cho rằng, trong qua trình chuyển dịch năng lượng, hợp tác đa phương đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi giúp đẩy nhanh đổi mới công nghệ và thu hút đầu tư.

Quang cảnh hội thảo.

Thông qua chia sẻ nghiên cứu và phát triển, thúc đẩy hợp tác công – tư và quốc tế, các quốc gia có thể tiếp cận nhanh hơn với các giải pháp năng lượng sạch, đồng thời từng bước giảm và chấm dứt hỗ trợ đối với nhiên liệu hóa thạch. Quá trình hợp tác đa phương cũng góp phần hài hòa hóa chính sách, tiêu chuẩn về năng lượng tái tạo, năng lượng mới như hydro hay amoniac; từ đó thúc đẩy sự đồng thuận toàn cầu về mục tiêu giảm phát thải. Cùng với đó, việc điều phối các nguồn tài chính công quốc tế, kết hợp với tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư tư nhân, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi, được xem là chìa khóa để đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn cho chuyển dịch năng lượng.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến tại hội thảo cũng đã góp phần làm rõ những cơ hội và thách thức mang tính chiến lược đối với ngành năng lượng Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phối hợp giữa chính sách, thị trường và khoa học công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết quốc tế, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng