Ấn Độ rút lệnh cài ứng dụng Sanchar Saathi sau 24 giờ: Cuộc chiến giữa an ninh mạng và quyền riêng tư

Chính phủ Ấn Độ đã hủy bỏ lệnh yêu cầu tải trước một ứng dụng an ninh mạng do nhà nước điều hành vào thứ Tư 3/12. Ảnh: Getty.

Chính phủ Ấn Độ thu hồi chỉ thị bắt buộc cài đặt ứng dụng an ninh mạng Sanchar Saathi chỉ sau một ngày ban hành. Quyết định này đến sau làn sóng phản ứng dữ dội từ người dùng, giới công nghệ và các nhà hoạt động quyền số trên toàn quốc.

New Delhi ban đầu yêu cầu tất cả nhà sản xuất điện thoại thông minh phải cài sẵn Sanchar Saathi và cấm người dùng tắt ứng dụng. Đảng đối lập lập tức gọi đây là "công cụ do thám", trong khi người dùng mạng xã hội tỏ ra phẫn nộ với việc chính phủ can thiệp sâu vào thiết bị cá nhân.

Lịch sử rò rỉ dữ liệu làm xói mòn lòng tin

Nikhil Pahwa, nhà hoạt động vì quyền số, chỉ ra rằng chính phủ Ấn Độ từng để xảy ra rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng qua ứng dụng tiêm chủng Covid năm 2023. Ông nhận định việc thu thập dữ liệu người dân liên tục trong khi không đảm bảo an toàn thông tin đã khiến lời giải thích về "chống gian lận viễn thông" trở nên kém thuyết phục.

Các chuyên gia an ninh mạng cho rằng giải pháp thực sự nằm ở việc xử lý các điểm yếu trong chuỗi gian lận. Thay vì theo dõi điện thoại người dùng, cơ quan chức năng cần tập trung vào hoán đổi SIM trái phép, ngân hàng trung gian, ứng dụng cho vay lừa đảo, call center xuyên biên giới và các phần mềm truy cập từ xa.

Chính sách "ràng buộc SIM" gây tranh cãi

Ấn Độ còn triển khai quy định mới buộc các ứng dụng nhắn tin như WhatsApp phải gắn chặt với SIM đang hoạt động. Hệ thống tự động ngừng tài khoản khi SIM bị gỡ hoặc hết hiệu lực. Các nền tảng nhắn tin phải đăng xuất người dùng sau mỗi sáu giờ.

Broadband India Forum với thành viên gồm Google, Meta, Amazon và Samsung cảnh báo chính sách này gây bất tiện nghiêm trọng cho người dùng trong khi hiệu quả hạn chế. Diễn đàn này cũng chỉ trích việc thiếu tham vấn công chúng trước khi ban hành.

Luật sư Mishi Choudhary nhận xét thẳng thắn rằng chính sách không giải quyết vấn đề gian lận mà chỉ làm cuộc sống người dân khó khăn hơn.

Big Tech đối đầu với New Delhi

Reuters cho biết Apple phản đối chỉ thị cài đặt Sanchar Saathi vì lo ngại về lỗ hổng bảo mật. Trong khi đó, X của Elon Musk đang kiện chính phủ Ấn Độ về yêu cầu xóa hàng nghìn tài khoản, bao gồm cả các tổ chức truyền thông quốc tế. Tòa án Ấn Độ đã bác đơn kiện của X, khiến lo ngại về quyền tự do ngôn luận gia tăng.

Joe Jones từ Hiệp hội các chuyên gia an ninh quốc tế nhận định nhiều chính phủ trên thế giới đang cố giành quyền kiểm soát các tập dữ liệu khổng lồ do doanh nghiệp nắm giữ. Tuy nhiên, việc chính phủ can thiệp dữ liệu thường kéo theo lo ngại về quyền riêng tư và an ninh mạng.

Bối cảnh kinh tế và công nghệ

Tranh cãi diễn ra khi kinh tế Ấn Độ ghi nhận những con số ấn tượng. GDP quý ba tăng 8,2% vượt dự báo, chỉ số Nifty 50 tăng gần 10% từ đầu năm. Song, đồng rupee giảm xuống mức kỷ lục 90,4 trên một đô la Mỹ, trong khi sản xuất công nghiệp tăng trưởng chậm lại.

Apple đối mặt với khả năng bị phạt tới 38 tỷ đô la trong vụ kiện chống độc quyền, dù các chuyên gia cho rằng mức phạt thực tế sẽ thấp hơn nhiều.

Câu hỏi về ranh giới can thiệp

Ấn Độ với hơn 1,4 tỷ dân là một trong những thị trường internet lớn nhất thế giới. Google, Meta và Apple phụ thuộc vào hàng trăm triệu người dùng tại đây, khiến bất kỳ chính sách siết chặt nào cũng tạo ra tác động toàn cầu.

New Delhi đang thúc đẩy số hóa mạnh mẽ nhằm hạn chế gian lận và bảo vệ an ninh quốc gia. Tuy nhiên, giới công nghệ và tổ chức dân sự lo ngại chính phủ đang vượt quá giới hạn cần thiết khi can thiệp sâu vào dữ liệu cá nhân và hoạt động trực tuyến của người dân.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ: Cuộc chiến chống gian lận có thể biện minh cho việc làm suy giảm quyền tự do internet của cả một quốc gia với dân số đông thứ hai thế giới hay không?

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng