Từ mùa thu Tháng Tám đến khát vọng vươn mình

Cuộc mít tinh tại quảng trường Nhà hát Lớn ngày 19/8/1945. Ảnh tư liệu

Tháng Tám, nắng thu trải vàng khắp dải đất hình chữ S. Cả nước lại nao nức hướng về hai dấu mốc thiêng liêng của lịch sử dân tộc: 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Tám mươi mốt năm trước, giữa núi rừng Tân Trào, một dân tộc nhược tiểu đã đứng lên, tự viết nên vận mệnh của chính mình, dựng nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Với Đảng ta và nhân dân ta, ký ức hào hùng ấy chưa bao giờ chỉ là hoài niệm. Đó là xung lực chiến lược, đặt nền cho một mô hình phát triển hoàn toàn mới, dựng xây trên bốn trụ cột: độc lập, dân chủ, tự do và tiến bộ. Nếu độc lập chính trị năm 1945 là tiền đề giải phóng sức dân, thì công cuộc kiến tạo một nền tài chính quốc gia tự chủ, hiện đại hôm nay chính là sự tiếp nối, hoàn thiện lời thề độc lập của cha ông.

Hành trình ấy khởi nguồn từ những quyết sách xoay chuyển vận mệnh dân tộc tại chiến khu Tân Trào, Tuyên Quang, nơi lịch sử chọn làm đại bản doanh của cách mạng, trung tâm của các an toàn khu. Sự lựa chọn này hội tụ bốn yếu tố chiến lược. Địa thế nơi đây núi non hiểm trở, sông suối bao bọc, thuận lợi cho phòng thủ mà vẫn giữ được mạch giao thông nội địa thông suốt. Truyền thống cách mạng của người dân địa phương tạo nên cơ sở chính trị tuyệt đối tin cậy. Nguồn hậu cần tại chỗ dồi dào nuôi sống bộ máy lãnh đạo và lực lượng vũ trang suốt những tháng ngày khắc nghiệt nhất. Và trên hết, lãnh tụ Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ trước tầm nhìn về một căn cứ địa lâu dài, biến Tân Trào thành điểm hội tụ của thời cơ lịch sử.

Di tích lịch sử cây đa Tân Trào trước sân đình Tân Trào. Ảnh tư liệu

Từ đại bản doanh ấy, Đảng ta đưa ra một quyết định mang tầm vóc thiên tài về nghệ thuật chớp thời cơ: phát động Tổng khởi nghĩa đúng vào thời điểm quân Nhật đã tuyên bố đầu hàng Đồng minh nhưng quân Đồng minh chưa kịp đặt chân vào Đông Dương. Khoảng trống quyền lực mong manh ấy chỉ tồn tại trong ít ngày. Dân tộc ta đã nắm lấy, biến một thời cơ ngàn năm có một thành thắng lợi trọn vẹn. Đi trước một bước, Việt Nam vừa giảm thiểu đối kháng từ bên ngoài, vừa xác lập tính chính danh cho một chính quyền cách mạng còn non trẻ. Ngay tại Tân Trào, Việt Minh thông qua mười chính sách lớn, không dừng lại ở một cương lĩnh hành động nhất thời, mà trở thành khuôn mẫu đầu tiên của một chính thể lấy dân làm gốc, đặt nền móng cho sự tự chủ của một quốc gia hiện đại.

Gốc rễ của mọi thắng lợi cách mạng nằm ở triết lý dân là gốc, thành lũy vững chắc nhất mà không thế lực ngoại xâm nào công phá nổi. Sức mạnh ấy hiện diện trong hình ảnh đôi vai trần của dân công hỏa tuyến, trong từng đoàn xe đạp thồ, binh đoàn huyền thoại làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, trong cả những đoàn voi thồ vũ khí xuyên đại ngàn Tây Nguyên. Sức mạnh ấy còn ấm áp trong câu chuyện người mẹ Mường La lặng lẽ vá từng manh áo cho bộ đội giữa đêm rừng lạnh giá, một hình ảnh giản dị mà chứa đựng trọn vẹn sự đồng lòng giữa ý Đảng và lòng dân.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. (Ảnh: Nguyễn Bá Khoan)

Ngay sau ngày độc lập, đất nước chuyển mình từ kháng chiến sang kiến quốc, huy động sức dân diệt giặc đói, diệt giặc dốt, hai điểm nghẽn đầu tiên trên con đường dựng xây một nước Việt Nam mới. Suốt tám mươi mốt năm qua, triết lý an dân để trị quốc vẫn được kế thừa, cụ thể hóa trong đời sống hôm nay, tiêu biểu là mô hình năm không, ba có, bốn an mà Đà Nẵng kiên trì theo đuổi, đặt hạnh phúc và sự an toàn của người dân làm trung tâm của mọi chính sách phát triển.

Thành lũy lòng dân vững chắc trở thành bệ phóng cho những đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế và quản trị quốc gia. Theo tinh thần mà Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, đột phá thể chế là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu, phải kiên quyết tháo gỡ mọi điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của đất nước. Từ ngày 1/7/2025, cả hệ thống chính trị vận hành theo mô hình tinh, gọn, mạnh: cả nước sắp xếp lại đơn vị hành chính, đưa mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào cuộc sống. Đây thật sự là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, hướng đến nâng cao hiệu lực quản trị, đồng thời tiết giảm chi phí vận hành để dồn nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Song song đó, việc triển khai Nghị quyết số 27 đưa đất nước dứt khoát nói không với sự trì trệ trong xây dựng pháp luật, kiến tạo môi trường minh bạch cho mọi thành phần kinh tế. Thủ đô Hà Nội, trái tim của cả nước, đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026 đến 2030 đạt từ 10,5% mỗi năm trở lên, đưa GRDP bình quân đầu người vượt mốc 12.000 USD, từng bước trở thành trung tâm tài chính, văn hóa tầm cỡ khu vực theo mô hình đô thị xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại.

Việt Nam đã ghi dấu mốc lịch sử hoàn thành nối dải cao tốc hơn 3.000 km từ Bắc vào Nam giai đoạn 2020 - 2025. Ảnh: Nhật Thịnh

Thể chế vững mạnh là mạch máu bảo đảm cho hạ tầng chiến lược vận hành thông suốt. Hạ tầng chiến lược, đến lượt mình, chính là hiện thân rõ nét nhất của nội lực và ý chí dân tộc. Năm 1994, dưới quyết tâm của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, người từng khẳng định sẵn sàng nhận trách nhiệm cá nhân nếu công trình thất bại, đường dây 500kV mạch 1 hoàn thành sau 782 ngày đêm thi công liên tục, lần đầu tiên nối liền hai miền đất nước bằng một dòng điện thống nhất. Ba mươi năm sau, tinh thần vượt nắng, thắng mưa, chỉ bàn làm, không bàn lùi một lần nữa được thắp lên trên khắp công trường cả nước.

Trong năm 2025, tuyến cao tốc Bắc Nam nối một dải từ Cao Bằng đến Cà Mau chính thức thông xe toàn tuyến, nhiều dự án thành phần về đích sớm hơn kế hoạch từ ba đến chín tháng. Đó là bằng chứng sống động cho năng lực thực thi và sự trưởng thành vượt bậc của ngành xây dựng Việt Nam sau ba thập kỷ. Tinh thần thần tốc ấy đang lan tỏa trên khắp các công trường trọng điểm quốc gia, từ sân bay quốc tế Long Thành đến những cây cầu mới bắc qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, từng ngày khơi thông các cực tăng trưởng của đất nước. Tại Nghệ An, mô hình năm sẵn sàng, gồm quy hoạch, hạ tầng, mặt bằng, nhân lực và thủ tục, trở thành bài học điển hình cho nhiều địa phương chủ động tạo dư địa đón đầu dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Phối cảnh Sân bay quốc tế Long Thành. Ảnh: ACV

Muốn thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, một quốc gia không thể chỉ trông cậy vào lao động giá rẻ hay tài nguyên thiên nhiên. Việt Nam xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực chủ yếu cho chặng đường phía trước. Cuối năm 2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57, được giới chuyên gia ví như một bản khoán 10 mới, khẳng định khoa học công nghệ là đột phá quan trọng hàng đầu, gợi nhớ chính sách khoán ruộng đất từng cởi trói cho hàng triệu nông dân gần bốn mươi năm trước. Việt Nam định hướng đưa Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, mở kênh dẫn vốn hiện đại, kết nối trực tiếp với dòng chảy tài chính toàn cầu. Đảng xác định kinh tế tư nhân, cùng kinh tế số và kinh tế xanh, là những động lực quan trọng nhất cho sự phát triển bền vững, trong khi nền hành chính chuyển mình từ chính quyền điện tử sang chính quyền số, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khoa học và công nghệ đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và tương quan sức mạnh. Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, hạ tầng số, năng lượng mới vừa mở ra cơ hội lớn, vừa tạo ra những rủi ro mới. Quốc gia làm chủ công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao sẽ có lợi thế; quốc gia chậm chuyển đổi có thể tụt lại xa hơn.

Tháng Giêng năm 2026, giữa Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra thành công tốt đẹp, hoạch định phương hướng phát triển đất nước cho cả giai đoạn 2026 đến 2030. Đại hội tái khẳng định niềm tin sắt son vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn, đồng thời xác lập hai dấu mốc lớn cho tương lai dân tộc: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, khi cả nước kỷ niệm một trăm năm ngày lập quốc, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Nhìn thẳng vào thực tế, chặng đường phía trước còn không ít gian nan. Nguy cơ tụt hậu, sức ép cạnh tranh toàn cầu, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát bẫy thu nhập trung bình vẫn là những bài toán chưa có lời giải trọn vẹn. Nhưng chính từ những thách thức ấy, bài học chớp thời cơ của mùa thu năm 1945 lại thêm một lần chứng minh giá trị: thời cơ luôn chỉ dành cho những ai dám hành động, dám đổi mới, dám vượt qua giới hạn của chính mình.

Hành trình từ mùa thu cách mạng năm 1945 đến kỷ nguyên vươn mình hôm nay, suy cho cùng, là hành trình của niềm tin và ý chí kiên cường, được tôi luyện qua tám mươi mốt năm dựng nước và giữ nước. Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao, bài học đoàn kết từ Tân Trào năm xưa vẫn vẹn nguyên giá trị trong công cuộc kiến thiết đất nước hôm nay. Những ngày này, khi tiếng trống hội và lời ca mừng ngày độc lập vang lên khắp các miền quê, mỗi người Việt Nam có quyền tự hào nhìn lại chặng đường đã qua, và mang trên vai trách nhiệm viết tiếp chặng đường phía trước. Nhiệm vụ ấy vượt xa khuôn khổ chính trị thông thường, trở thành lời thề danh dự trước lịch sử, trước những thế hệ cha anh đã ngã xuống vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mùa thu Tháng Tám năm ấy đã gọi tên một dân tộc quật cường. Mùa thu này, dân tộc ấy tiếp tục cất bước, vững vàng vươn mình vào kỷ nguyên mới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng