Từ những lớp học online thích ứng thời kỳ dịch bệnh

Bảo Ngân
07/02/2021 07:07
D

Để ứng phó với diễn biến khó lường của dịch COVID-19 cùng với việc áp dụng chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giúp cho ngành giáo dục thích ứng tốt với tình hình hiện nay khi học sinh bị buộc phải nghỉ học ở nhà và trường học chuyển lên trên môi trường mạng internet.

Với gần 80% học sinh phổ thông được học trực tuyến và 50% cơ sở giáo dục đại học dạy từ xa trong thời gian tạm dừng đến trường do dịch COVID-19, Việt Nam đã được các tổ chức trong nước và quốc tế đánh giá rất tích cực trong việc áp dụng các hình thức học tập trực tuyến.

Có thể thấy, dịch COVID-19 đã tạo áp lực nhưng cũng vô tình tạo cơ hội và động lực để ngành GD&ĐT thích ứng, áp dụng phương thức dạy học trực tuyến và thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ hơn.

Trường học trên internet

Sáng 1/2- ngày đầu tiên học sinh Hà Nội phải nghỉ học để phòng, chống dịch COVID-19 khi một số ca bệnh xuất hiện trở lại trong cộng đồng, cô trò lớp 3A4, Trường Tiểu học Lý Thái Tổ (Cầu Giấy, Hà Nội) vẫn bước vào tiết học môn tiếng Việt lúc 8 giờ như thường lệ, nhưng theo một phương thức khác – học trực tuyến qua internet.

Cô Nguyễn Thu Nga bắt đầu buổi học bằng việc điểm danh các học sinh đã có mặt trên màn hình máy tính, đồng thời, nhắn tin vào nhóm của lớp trên mạng xã hội để thông báo với phụ huynh một số học sinh chưa online. Sau vài phút ổn định kỷ luật, nhắc nhở quy chế lớp học, cô - trò bắt đầu vào tiết học. Cả lớp cùng nhau đọc bài mới, cùng chữa các phiếu bài tập về nhà trong không khí sôi nổi, không khác nhiều so với những tiết học trực tiếp trên lớp.

Việc học tập trên môi trường internet vẫn đảm bảo truyền đạt kiến thức cũng như chương trình học

Việc học tập trên môi trường internet vẫn đảm bảo truyền đạt kiến thức cũng như chương trình học.

Cô Thu Nga gọi từng học sinh trả lời câu hỏi rồi gọi bạn khác nhận xét về câu trả lời của bạn. Mỗi tiết học kéo dài 40 phút, học sinh được nghỉ 15 phút rồi bước vào tiết học tiếp theo. Mỗi buổi học thường gồm 2-3 tiết học tương ứng với 2-3 môn học.

Thời gian học của học sinh cũng là thời gian phụ huynh đi làm nên đa phần các em không có sự trợ giúp của người lớn. Song hầu hết học sinh thao tác khá thành thạo với các lệnh trên phần mềm học trực tuyến như đăng nhập, tắt, mở tiếng, giơ tay xin phát biểu, gõ câu trả lời trên chatbox…

Để có được sự chủ động trong việc dạy và học trực tuyến như vậy, học sinh Trường Tiểu học Lý Thái Tổ đã có 3 tháng học trực tuyến trong học kỳ II của năm học 2019-2020. Nếu như thời gian đầu, khi dịch COVID-19 mới xuất hiện tại Việt Nam, nhà trường cùng các thầy, cô giáo, học sinh chưa từng tham gia vào các tiết học trực tuyến nên còn bị động, lúng túng thì nay, việc chuyển hướng từ học trực tiếp trên lớp sang học trực tuyến tại nhà đã được thực hiện khẩn trương, nền nếp.

Ngay sau khi có văn bản hướng dẫn của Sở GD&ĐT Hà Nội ngày 31/1 về việc cho học sinh tạm dừng đến trường để phòng chống dịch COVID-19 và thực hiện dạy học qua internet, Trường Tiểu học Lý Thái Tổ đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch học tập.

Giáo viên chủ nhiệm các lớp đã chia nhỏ sĩ số lớp học thành 2 nhóm để học thành 2 buổi (sáng – chiều) nhằm đảm bảo đường truyền kết nối và chất lượng của buổi học; đồng thời, gửi thời khóa biểu tới các phụ huynh để giúp con em mình nắm bắt được kế hoạch học tập và thực hiện đúng yêu cầu của giáo viên.

Việc học trực tuyến diễn ra ngay từ ngày 1/2 nên chương trình học không bị gián đoạn. Với việc chia nhỏ lớp, giáo viên cũng thuận lợi trong việc quản lý học sinh trong giờ học, nhắc nhở các em không phân tâm mà tập trung vào bài học.

Trong các giờ học trực tuyến, học sinh không chỉ nghe giảng, chép bài mà còn có thể tương tác, trao đổi cùng thầy cô và các bạn hoặc tham gia những trò chơi giải trí qua mạng internet dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Những tiết học trực tuyến tại Trường Tiểu học Lý Thái Tổ chỉ là một dẫn chứng nhỏ trong số vô vàn lớp học đã diễn ra ở hầu khắp các trường học tại Hà Nội cũng như các tỉnh, thành phố trên cả nước trong thời gian học sinh tạm dừng đến trường do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Theo báo cáo của Cục Công nghệ thông tin (Bộ GD&ĐT), đại dịch COVID-19 bùng phát, với phương châm “tạm dừng đến trường nhưng không ngừng học”, các nhà trường nhanh chóng chuyển sang tổ chức dạy học trực tuyến. Nhờ đó, toàn ngành đã hoàn thành nhiệm vụ năm học, bảo đảm an toàn sức khỏe cho học sinh và giáo viên trước đại dịch.

Cụ thể, 80% trường phổ thông áp dụng hình thức dạy học trực tuyến, 240 cơ sở đại học đào tạo online theo các mức độ khác nhau; trong đó, 79 cơ sở tổ chức quản lý và dạy học hoàn toàn bằng hình thức trực tuyến. Việc ứng dụng hệ thống quản lý học tập trực tuyến (LMS) có khả năng quản lý được quá trình tổ chức dạy - học, kiểm tra đánh giá trực tuyến cũng được nhiều trường áp dụng.

Có thể khẳng định, giáo dục đã thay đổi rất nhiều nhờ công nghệ. Công nghệ có thể giúp một cô giáo ở một trường học miền núi xa xôi đưa học sinh của mình “đi du lịch” khắp năm châu, giao tiếp với những người bạn ngoại quốc thông qua nhiều tiết học xuyên biên giới.

Với điện thoại hoặc máy tính được kết nối mạng, cả giáo viên và học sinh đều có thể tiếp cận với kho tri thức của nhân loại chỉ bằng một cú nhấp chuột. Với công nghệ thực tế ảo, thầy và trò có thể mô phỏng được những thí nghiệm phức tạp, đắt đỏ mà nguồn lực đầu tư xây dựng các phòng thí nghiệm tại các nhà trường còn khó khăn. Cũng chính nhờ sự trợ giúp của công nghệ mà trong đại dịch COVID-19, học sinh tạm dừng đến trường nhưng vẫn không ngừng học…

Đại dịch mở ra cơ hội thay đổi toàn diện giáo dục

Ấn tượng với những nỗ lực và phản ứng nhanh của Bộ GD&ĐT Việt Nam trong thời gian xảy ra đại dịch COVID-19, bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam nhấn mạnh: Những giải pháp đưa ra rất nhanh và hiệu quả, hành động hết sức khẩn trương, tạo điều kiện cho dạy – học trực tuyến nhằm duy trì hoạt động học tập của học sinh.

Theo bà Rana Flowers, chính những khó khăn, thách thức do đại dịch COVID-19, vấn đề học trực tuyến lại là khởi đầu của đổi mới và chúng ta cần tìm ra những giải pháp để thúc đẩy hơn nữa học tập trực tuyến, chuyển đổi số trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đổi mới GD&ĐT, cũng như cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi ngành GD&ĐT phải đổi mới toàn diện hơn nữa.

Dịch COVID-19 đã thay đổi toàn diện cách truyền đạt của giáo viên về các bài học

Dịch COVID-19 đã thay đổi toàn diện cách truyền đạt của giáo viên về các bài học.

Giáo sư Fernando Reimers - Trường Đại học Havard cũng đánh giá cao những nỗ lực của ngành giáo dục Việt Nam trong giai đoạn dịch COVID-19. Trong thời điểm khó khăn, những giải pháp của Bộ GD&ĐT Việt Nam đưa ra rất quan trọng khi trường học không thể hoạt động bình thường.

Giáo sư Fernando Reimers đã cộng tác với nhiều cộng sự ở các nước trên thế giới để thực hiện một nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về những bài học thực tiễn mà nền giáo dục các nước đã làm tốt trong đại dịch COVID-19. Việt Nam là một trong các quốc gia được lấy làm ví dụ để các nước khác có thể học hỏi kinh nghiệm.

Theo Giáo sư Reimers, Việt Nam không chỉ thể hiện cam kết đảm bảo mọi trẻ em được tiếp tục việc học (ngay cả khi không đến trường) mà còn nỗ lực trong các sáng kiến và hành động hướng tới mọi đối tượng học sinh, không chỉ những em dễ tiếp cận mà còn các em khó có thể tiếp cận nhất. Trong thời gian đại dịch COVID-19, Việt Nam đã xem thách thức này là cơ hội để thay đổi ưu tiên trong chương trình học, cùng nhận định các kỹ năng cần thiết; từ đó cân bằng lại chương trình, giáo trình học một cách toàn diện hơn.

PGS. TS. Chu Cẩm Thơ, Phó Trưởng ban phụ trách, Ban Nghiên cứu đánh giá giáo dục (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) cho rằng: Ngành GD&ĐT đã có thành tựu khá cơ bản, đó là hầu hết giáo viên có kĩ năng giảng dạy với sự trợ giúp của công nghệ. Các nhà trường đã có internet và máy tính. Bài giảng số hóa đã xuất hiện ở hầu hết nhà trường. Người dạy, người học bước đầu quen với dạy học trực tuyến. Trên internet, có nhiều nhà cung cấp dịch vụ, nội dung, chương trình dạy học. Điều đó cho thấy, chuyển đổi số đã thâm nhập và khẳng định tính cần thiết trong toàn ngành. Đây thực sự là những nền tảng quan trọng cho một quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ mà chúng ta đang chuẩn bị triển khai.

Thực tế đã chứng minh, chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ giúp thay đổi phương pháp dạy và học mà nó tạo ra sự thích ứng nhanh chóng trong bất cứ hoàn cảnh nào. Đặc biệt, giúp cho thầy và trò phát huy được tối đa khả năng tư duy, sáng tạo, chủ động.

Tuy nhiên, dù đã có khởi đầu khá thuận lợi nhưng để thực hiện chuyển đổi số, ngành GD&ĐT cần có những bước đi bài bản, đồng bộ mới có thể đạt mục tiêu trở thành một trong những quốc gia hàng đầu về chuyển đổi số trong GD&ĐT.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Chuyển đổi số ngành giáo dục là xây dựng nền tảng số để quản lý và vận hành ngành 'trồng người'

Chuyển đổi số ngành giáo dục là xây dựng nền tảng số để quản lý và vận hành ngành 'trồng người'

Hà Nội: Học sinh lớp 9 trong ngày đầu trở lại trường học trực tiếp

Hà Nội: Học sinh lớp 9 trong ngày đầu trở lại trường học trực tiếp

Vinh danh 50 giáo viên trong chương trình Chia sẻ cùng thầy cô

Vinh danh 50 giáo viên trong chương trình Chia sẻ cùng thầy cô

Khởi công xây dựng Ngôi trường Hy vọng Samsung thứ tư tại Lạng Sơn

Khởi công xây dựng Ngôi trường Hy vọng Samsung thứ tư tại Lạng Sơn

Viettel bắt tay PTIT nghiên cứu Blockchain

Viettel bắt tay PTIT nghiên cứu Blockchain

Hà Nội: Các địa phương thoả mãn điều kiện gì để đón học sinh trở lại trường học trực tiếp?

Hà Nội: Các địa phương thoả mãn điều kiện gì để đón học sinh trở lại trường học trực tiếp?

Hà Nội đón học sinh trở lại trường như thế nào?

Hà Nội đón học sinh trở lại trường như thế nào?

Quy định mới trong đào tạo thạc sĩ: Nhiều thuận lợi cho cơ sở đào tạo và sinh viên khá giỏi

Quy định mới trong đào tạo thạc sĩ: Nhiều thuận lợi cho cơ sở đào tạo và sinh viên khá giỏi

Phòng Lab trực tuyến của Keysight - Giải pháp thực hành thích ứng thời kỳ dịch bệnh

Phòng Lab trực tuyến của Keysight - Giải pháp thực hành thích ứng thời kỳ dịch bệnh

Cần đánh giá toàn diện chất lượng dạy, học trực tuyến tại Việt Nam

Cần đánh giá toàn diện chất lượng dạy, học trực tuyến tại Việt Nam

Keysight University - Nền tảng học trực tuyến đa dạng cho lãnh đạo và kỹ sư trong R&D công nghệ

Keysight University - Nền tảng học trực tuyến đa dạng cho lãnh đạo và kỹ sư trong R&D công nghệ

Kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2022 sẽ sử dụng kiến thức theo chương trình đã được tinh giản

Kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2022 sẽ sử dụng kiến thức theo chương trình đã được tinh giản

Tin mới cập nhật

Thiết bị di động sẽ là mục tiêu tấn công chủ yếu trong năm 2022

Thiết bị di động sẽ là mục tiêu tấn công chủ yếu trong năm 2022

Thuê bao di động phải chính chủ mới có thể sử dụng dịch vụ Mobilel Money

Thuê bao di động phải chính chủ mới có thể sử dụng dịch vụ Mobilel Money

Robot dọn dẹp văn phòng được Google phát triển từ 2019

Robot dọn dẹp văn phòng được Google phát triển từ 2019

Bế mạc Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ IV, năm 2021

Bế mạc Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ IV, năm 2021

Để 5G phát triển cấp thiết phải xây dựng quy hoạch băng tần riêng

Để 5G phát triển cấp thiết phải xây dựng quy hoạch băng tần riêng

Phong trào sáng kiến cải tiến - Dấu ấn trưởng thành và phát triển của công đoàn PV GAS

Phong trào sáng kiến cải tiến - Dấu ấn trưởng thành và phát triển của công đoàn PV GAS

"Học bổng chồi xanh - Tương lai chắp cánh" mang đến 23 suất học bổng cho con em đối tác của Grab

"Học bổng chồi xanh - Tương lai chắp cánh" mang đến 23 suất học bổng cho con em đối tác của Grab

Sách vàng sáng tạo Việt Nam vinh danh công trình sáng tạo của PV GAS

Sách vàng sáng tạo Việt Nam vinh danh công trình sáng tạo của PV GAS

Mobile Money chính thức có trên cả nước

Mobile Money chính thức có trên cả nước

Theo dõi sức khỏe cộng đồng dựa trên thiết bị đeo cá nhân

Theo dõi sức khỏe cộng đồng dựa trên thiết bị đeo cá nhân

Giá vé máy bay tăng quá cao - Hãng hàng không nói gì?

Giá vé máy bay tăng quá cao - Hãng hàng không nói gì?

Bộ Y tế lập 3 đoàn kiểm tra công tác thu dung, điều trị COVID-19

Bộ Y tế lập 3 đoàn kiểm tra công tác thu dung, điều trị COVID-19

Tin đọc nhiều

Chuyển đổi số ngành giáo dục là xây dựng nền tảng số để quản lý và vận hành ngành 'trồng người'

Chuyển đổi số ngành giáo dục là xây dựng nền tảng số để quản lý và vận hành ngành 'trồng người'

Hà Nội: Học sinh lớp 9 trong ngày đầu trở lại trường học trực tiếp

Hà Nội: Học sinh lớp 9 trong ngày đầu trở lại trường học trực tiếp

Vinh danh 50 giáo viên trong chương trình Chia sẻ cùng thầy cô

Vinh danh 50 giáo viên trong chương trình Chia sẻ cùng thầy cô

'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online

'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online

Emoto Masaru là ai?

Emoto Masaru là ai?

Hướng dẫn và thang điểm chính thức môn văn kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2020

Hướng dẫn và thang điểm chính thức môn văn kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2020

Đề thi và gợi ý đáp án môn Toán thi vào lớp 6 trường Amsterdam 2020 - 2021

Đề thi và gợi ý đáp án môn Toán thi vào lớp 6 trường Amsterdam 2020 - 2021

Đề thi lớp 6 Trường THCS Thanh Xuân năm học 2020-2021

Đề thi lớp 6 Trường THCS Thanh Xuân năm học 2020-2021

Đề thi và đáp án lớp 6 Trường THCS Cầu Giấy năm học 2020-2021

Đề thi và đáp án lớp 6 Trường THCS Cầu Giấy năm học 2020-2021

Đề thi và đáp án lớp 6 Trường THCS Nguyễn Tất Thành năm học 2020-2021

Đề thi và đáp án lớp 6 Trường THCS Nguyễn Tất Thành năm học 2020-2021

Video xem nhiều

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Samsung tiết lộ bộ xử lý tích hợp Exynos 980 tích hợp modem 5G

Samsung tiết lộ bộ xử lý tích hợp Exynos 980 tích hợp modem 5G

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.