Việt Nam lần đầu đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Đây là lần đầu Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế. Kỳ thi diễn ra tại Hà Nội từ ngày 25/9 đến 5/10/2026, là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn.

Kỳ thi vượt ra ngoài một cuộc tranh tài

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chào mừng các đội tuyển đến với IOAA 2026 và nhấn mạnh, trong một thế giới nhiều biến động, khoa học là ngôn ngữ chung đưa con người đến gần nhau hơn bằng tri thức, sự thật và tinh thần hợp tác.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: BTC

Theo Phó Thủ tướng, IOAA 2026 không chỉ là cuộc tranh tài dành cho những học sinh xuất sắc mà còn là diễn đàn khoa học trẻ, nơi các em chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới.

Phó Thủ tướng khẳng định Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán xác định giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, là lựa chọn chiến lược cho tương lai đất nước. Việc Việt Nam đăng cai IOAA 2026 là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương này, đồng thời mở thêm cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam kết nối, hội nhập với cộng đồng giáo dục và khoa học quốc tế.

Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ, với các vệ tinh quan sát Trái đất và các đài thiên văn tại Hòa Lạc, Khánh Hòa - nơi đội tuyển Việt Nam vừa tập huấn quan sát cho Kỳ thi này.

Chủ tịch Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule phát biểu tại lễ khai mạc.

Ông cũng nhấn mạnh Việt Nam coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; sẵn sàng đồng hành cùng các quốc gia trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có lĩnh vực thiên văn học và khoa học vũ trụ.

Hà Nội thúc đẩy giao lưu khoa học quốc tế

Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết Hà Nội là một trong những trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo và nghiên cứu của Việt Nam, tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại lễ khai mạc.

Trên nền tảng đó, thành phố đang đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển, đồng thời mở rộng hợp tác với các trung tâm tri thức, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong khu vực và thế giới.

Theo ông Vũ Đại Thắng, việc đăng cai IOAA 2026 tạo cơ hội để Hà Nội tiếp cận những ý tưởng mới, thúc đẩy giao lưu học thuật và khơi dậy niềm say mê khoa học trong thế hệ trẻ. Thành phố phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban IOAA quốc tế, Đại học Phenikaa và các đơn vị liên quan để bảo đảm Kỳ thi được tổ chức an toàn, nghiêm túc, công bằng, chuyên nghiệp và đúng quy chế.

IOAA 2026 có quy mô lớn

Kỳ thi IOAA 2026 tại Hà Nội đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội, trong đó có 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam, với 320 thí sinh chính thức tranh tài (tăng gần 100 thí sinh). Tổng cộng, IOAA 2026 đón tiếp 490 đại biểu quốc tế, trong đó có 5 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự gồm 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời.

Đội tuyển Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX năm 2026.

So với các năm trước, điểm khác biệt của IOAA 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3 và Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer; phần mềm chấm thi Olympify.

Chủ tịch Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule bày tỏ cảm ơn UBND TP Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Đại học Phenikaa cùng các cơ quan, đơn vị đã phối hợp tổ chức sự kiện.

Việt Nam tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là dịp để các thí sinh giao lưu, trao đổi khoa học, đồng thời góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng