Quyền sở hữu trí tuệ: Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ tài sản của mình

Tại tọa đàm "Bảo vệ quyền SHTT cho DN Việt trên môi trường số" do CLB Nhà báo công nghệ thông tin Việt Nam tổ chức. Ảnh: Tiến Thanh

Doanh nghiệp số với niềm tin bứt phá

Việt Nam có gần 4000 Doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó có 4 kỳ lân với định giá hơn 1 tỷ USD và hơn 10 doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) được định giá hơn 100 triệu USD.

Thị trường khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang rất sôi động. Kinh tế Việt Nam không ngừng phát triển và là mảnh đất màu mỡ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong nước và nước ngoài muốn mở rộng, phát triển thị trường.

Theo báo cáo “Kinh tế khu vực Đông Nam Á năm 2021” của Google, Temasek và Bain & Company cho biết, khu vực Đông Nam Á đang trên con đường trở thành nền kinh tế Kỹ thuật số trị giá một nghìn tỷ USD vào năm 2030, trong đó Việt Nam có thể đạt ngưỡng 220 tỷ USD tổng giá trị hàng hóa. Doanh nghiệp kỹ thuật số đang phát triển nhanh chóng, báo cáo dự đoán rằng Đông Nam Á nói chung đang bước vào “thập kỷ kỹ thuật số” khi internet ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người tiêu dùng.

Năm 2021, Tổng cục Thống kê ước tính kinh tế số Việt Nam đạt khoảng 163 tỷ USD, chiếm khoảng 8,2% GDP cả nước. Trong đó cấu phần kinh tế số Internet/nền tảng đạt 14 tỷ USD, chiếm 1% GDP. Dự báo doanh thu kinh tế Internet giai đoạn 2021-2025 của Việt Nam đạt 57 tỷ USD vào năm 2025, tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2021 là 21 tỷ USD.

Nhiều thách thức khi kinh doanh trên các nền tảng xuyên biên giới

Tại tọa đàm "Bảo vệ quyền SHTT cho DN Việt trên môi trường số" do CLB Nhà báo công nghệ thông tin Việt Nam tổ chức, đại diện các doanh nghiệp kinh doanh, cung cấp dịch vụ nội dung số cùng với các chuyên gia, nhà quản lý đã thảo luận những vấn đề đang thách thức sự sáng tạo khi kinh doanh trên các nền tảng xuyên biên giới, trong đó có việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Ant Group - nhà sản xuất nội dung số và kinh doanh trên các nền tảng nước ngoài khi đề cập đến thực trạng các công ty sản xuất nội dung số Việt Nam. Ông cho rằng, phần nhiều là công ty khởi nghiệp làm ra những sản phẩm tốt, mang nguồn thu ngoại tệ từ nước ngoài về nhưng khi bị tranh chấp bản quyền, bị cạnh tranh thì vẫn cảm thấy “cô đơn” khi không biết cơ quan nào có thể đứng ra đồng hành, hỗ trợ cùng doanh nghiệp.

Đề xuất các kiến nghị về bảo vệ bản quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ, ông Tạ Mạnh Hoàng, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đầu tư công nghệ và dịch vụ Sconnect Việt Nam, kiến nghị các cơ quan Nhà nước cần sớm hỗ trợ cho các doanh nghiệp bằng cách can thiệp yêu cầu Google, YouTube ngừng tiếp nhận các yêu cầu đánh bản quyền vô lý.

Cùng với đó, sớm hoàn thiện các quy định của pháp luật, cơ chế áp dụng pháp luật phù hợp với nền kinh tế số và có hiệu lực áp dụng với cả các chủ thể nước ngoài. Tích cực nghiên cứu, tổ chức thảo luận lấy ý kiến, hướng dẫn, định hướng các doanh nghiệp số phát triển theo chủ trương định hướng kinh tế số của Chính phủ; tăng cường hợp tác quốc tế, ký kết các hiệp ước tương trợ pháp lý với các quốc gia khác để bảo đảm giá trị pháp lý của các quy định pháp luật Việt Nam cũng có giá trị toàn cầu…

Ông Nguyễn Ngọc Hân, Tổng Giám đốc Thủ đô Media - đơn vị phát triển giải pháp lĩnh vực phát thanh truyền hình trong và ngoài nước thì đề cập thách thức lớn nhất là bị các đối thủ cạnh tranh về giá, khiến doanh nghiệp Việt ở thế bị kẹt ở ngưỡng nâng giá lên gặp khó, hạ giá xuống cũng gặp khó.

Theo ông Võ Thanh Hải, Tổng Giám đốc Viettel Media (thuộc Tập đoàn Viettel) thì các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp mới khởi nghiệp, nguồn lực còn hạn chế, trong khi việc hỗ trợ về bảo vệ bản quyền lớn, nên nếu không có sự chung tay của cơ quan quản lý sẽ rất khó kinh doanh…

Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Phát biểu tại hội thảo, đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN), Phó Cục trưởng Trần Lê Hồng cho biết, quyền SHTT là vấn đề phức tạp, có chuyên môn sâu, các DN cần quan tâm, nhận thức và tiếp cận một cách rõ ràng, chuyên nghiệp. Hiện nay, các cơ quan Nhà nước đã và đang nỗ lực xây dựng, phát triển môi trường lành mạnh về SHTT nên các DN cần phải chung tay, vì đó là quyền lợi của DN.

Phó Cục trưởng Trần Lê Hồng, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ KH&CN phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: Tiến Thanh

Thực tế hiện nay, việc hưởng ứng của DN trong sở hữu trí tuệ thực sự là vấn đề lớn nhưng chưa được DN quan tâm đúng mức. Điều này thể hiện tại các cuộc họp liên quan đến vấn đề SHTT, rất ít DN được mời tham dự hoặc có tham dự cũng không đạt hiệu quả như mong muốn.

Cũng theo Phó Cục trưởng Cục SHTT, khi có tài sản có giá trị, doanh nghiệp tìm mọi cách bảo vệ, nhưng với tài sản trí tuệ thì lại chưa được quan tâm đúng mức.

Luật sư Hà Liên, Văn phòng Luật sư Phan Law cho rằng, chủ sở hữu trí tuệ thường suy nghĩ chưa cần thiết để thực hiện biện pháp bảo vệ, điều đó dẫn tới khi có tranh chấp sẽ khó khăn trong việc thu thập chứng cứ.

Ở giai đoạn đầu, các DN thường có tư tưởng không có tranh chấp, tập trung cho sản xuất, sáng tạo. Tuy nhiên, khi tham gia sân chơi chung, DN cần phải nhận thức vấn đề quan trọng nhất, đó là phải xác lập quyền của mình theo quy định của luật.

Cũng tại hội nghị, nhiều chuyên gia và luật sư, nhà báo đều cho rằng, các DN cần phải có nhận thức đầy đủ về bảo vệ quyền SHTT của mình trên môi trường mạng. Nếu cần, không chờ đến khi hoàn thiện sản phẩm, hãy bảo vệ bản quyền của mình ngay từ khi mới chỉ là ý tưởng.

Thep Tạp chí Điện tử và Ứng dụng