Chia tay trạm phát sóng bản Tuyên ngôn độc lập

Thế Kiên
09/12/2019 14:15
D

Ngôi biệt thự Pháp cổ và một số công trình cổ thuộc Trạm vô tuyến điện báo ở địa chỉ 128C phố Đại La, được xây dựng từ năm 1912, sẽ bị tháo dỡ do phạm vào quy hoạch của dự án đường trên cao Vĩnh Tuy - Ngã Tư Sở của UBND TP Hà Nội.

Hình ảnh Trạm vô tuyến điện báo với 4 cột sóng lớn lên tem bưu chính Đông Dương - Ảnh tư liệu do KTS Trần Huy Ánh cung cấp

Như trong bộ sách Hà Nội nửa đầu thế kỷ 20 của Nguyễn Văn Uẩn, đây là Sở Vô tuyến điện của chính quyền thực dân Pháp, thực chất là trạm phát sóng vô tuyến điện được xây dựng vào tháng 10/1912.

Nơi phát đi Tuyên ngôn độc lập và mật lệnh toàn quốc kháng chiến

Theo KTS Trần Huy Ánh, về kiến trúc, ngôi biệt thự cổ sắp bị đập bỏ rất đẹp, rất có giá trị. Ngoài ra, với chức năng phát thông tin bằng sóng vô tuyến điện tới toàn vùng Đông Dương và các nơi trên thế giới, trạm này trở thành biểu tượng tiếp cận văn minh sớm nhất ở vùng châu Á bằng hệ thống vô tuyến điện không dây, nơi tiếp cận với kỹ thuật truyền tin hiện đại ở Việt Nam từ đầu thế kỷ 20.

Hiện các cột phát sóng và một số công trình thuộc trạm này đã bị tháo dỡ, nhưng vẫn còn lại vài biệt thự Pháp cổ lẫn giữa khu dân cư mới và một tòa nhà hành chính một tầng mà trên "trán" của công trình vẫn còn ghi "Trạm vô tuyến điện báo" bằng tiếng Pháp.

Không chỉ ghi dấu văn minh của Việt Nam đầu thế kỷ 20, trạm vô tuyến điện này còn gắn với những dấu mốc lịch sử đặc biệt của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thời kỳ non trẻ.

Nhà báo Trần Đức Nuôi - nguyên trưởng ban thư ký biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam, người tham gia viết các cuốn sách lịch sử về đài - cho biết sau Cách mạng Tháng Tám, trạm vô tuyến điện được chính quyền cách mạng sử dụng làm trạm phát sóng phát thanh cho Đài Phát thanh quốc gia. Một số máy phát vô tuyến điện của trạm được cải tiến thành máy phát sóng phát thanh.

Ông Nuôi kể rằng kế hoạch ban đầu của chính quyền cách mạng là phát sóng trực tiếp lễ Quốc khánh 2-9-1945 ra cả nước nhờ trạm phát sóng trên phố Đại La.

Dây cáp làm đường truyền dẫn được nối từ lễ đài Ba Đình tới tòa nhà nay là Bộ Ngoại giao (phố Tôn Thất Đàm, quận Ba Đình) để truyền về trạm vô tuyến điện trên phố Đại La (sau 1945 được gọi tên là Đài phát sóng Bạch Mai) để phát đi cả nước. Tuy nhiên kế hoạch không thành công, chỉ phát sóng được ở gần khu vực Ba Đình.

Vì vậy, bản tin đầu tiên của Đài Phát thanh quốc gia vào 11h30 ngày 7-9-1945 chính là bản tin các phát thanh viên Ngân Thanh, Nguyễn Văn Nhất đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại phòng bá âm (studio) ở số 4 Phạm Ngũ Lão, truyền qua đường dây cáp tới Đài phát sóng Bạch Mai để phát sóng.

Trạm phát sóng này đã là nơi phát sóng bản Tuyên ngôn độc lập lần đầu tiên ra cả nước và thế giới vào trưa 7-9-1945.

Và chính tại ngôi biệt thự Pháp cổ còn sót lại của trạm vô tuyến điện còn ghi dấu một sự kiện lịch sử đặc biệt, nơi phát thanh viên Ngân Thanh (con gái nhà giáo Dương Quảng Hàm) - phát thanh viên nữ đầu tiên của Việt Nam - đọc bản tin đặc biệt vào 20h ngày 19-12-1946, bản tin mật lệnh để cả nước nổ súng, đánh dấu thời khắc toàn quốc kháng chiến theo lời kêu gọi của Bác Hồ.

Tòa nhà biệt thự Pháp cổ này là nơi phát đi bản tin đặc biệt như một mật lệnh toàn quốc kháng chiến - Ảnh: THIÊN ĐIỂU

Có thể bảo tồn?

Về hai công trình thuộc Trạm phát sóng Bạch Mai sắp bị đập bỏ, KTS Phạm Thúy Loan - phó viện trưởng Viện Kiến trúc quốc gia - cho biết theo bản quy hoạch Viện Kiến trúc quốc gia có trong tay, tòa biệt thự Pháp cổ hoàn toàn nằm trong lòng đường của dự án đường trên cao đang được xây dựng, còn tòa nhà một tầng mà trên "trán" còn biển tên Trạm vô tuyến điện báo, cách biệt thự cổ vài trăm mét có một góc nhà sẽ nằm trên vỉa hè con đường mới.

Theo KTS Loan, từ khâu lập quy hoạch và xác định chỉ giới giải tỏa hành lang giao thông đã không xem xét yếu tố bảo tồn nên xảy ra câu chuyện đáng tiếc khi các tòa nhà rất có giá trị lịch sử và kiến trúc này đối mặt với nguy cơ bị giải tỏa.

Tuy nhiên, phó viện trưởng Viện Kiến trúc quốc gia gợi ý một số giải pháp "chữa cháy": tòa nhà một tầng chỉ phạm vào vỉa hè một góc nhà nên cân nhắc bảo tồn ngôi nhà này và có thể biến thành một phòng truyền thống, một bảo tàng nhỏ về trạm vô tuyến.

KTS Trương Ngọc Lân (khoa kiến trúc và quy hoạch ĐH Xây dựng) cũng cho rằng nếu vỉa hè lớn và việc giữ lại tòa nhà vẫn đảm bảo còn chút vỉa hè cho người đi bộ thì nên giữ lại tòa nhà này. Còn với tòa biệt thự Pháp cổ nằm trong lòng đường, cả hai KTS Phạm Thúy Loan và Trương Ngọc Lân đều cho rằng khó bảo vệ tại chỗ.

Bà Loan nói việc "nắn" quy hoạch để tránh việc phá hủy ngôi nhà về nguyên tắc là có thể làm nhưng trong trường hợp này khá khó khăn vì tòa nhà gần ngã tư, cần phải tính toán kỹ, các bên liên quan phải ngồi cùng các chuyên gia để "cân" các yếu tố.

Một giải pháp khả thi hơn theo bà Loan là di chuyển tòa nhà này sang vị trí khác, điều mà nhiều nước có chính sách phát triển ưu tiên bảo tồn di sản sẽ lựa chọn. Tuy nhiên giải pháp này cần một kinh phí không nhỏ.

Đề nghị dựng biển di tích

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Thế Kỷ - tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam - cho biết những dịp kỷ niệm 50 năm (năm 1999) và 60 năm (năm 2009) thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam, đài có gửi văn bản đề nghị lên UBND TP Hà Nội có biện pháp bảo tồn các di tích lịch sử của đài, trong đó có Trạm phát sóng Bạch Mai, nhưng việc này chưa nhận được sự quan tâm của thành phố.

Đài rất khó làm gì bởi các công trình thuộc Trạm phát sóng Bạch Mai đã thuộc sở hữu của tư nhân hoặc cơ quan khác. Vì vậy, khi nghe thông tin căn biệt thự Pháp cổ và công trình nhà một tầng do người Pháp xây dựng thuộc Trạm Bạch Mai sẽ bị dỡ bỏ để làm đường trên cao, dù rất tiếc nuối nhưng Đài Tiếng nói Việt Nam cũng phải "đồng ý với thành phố".

Ông Kỷ cũng cho biết trụ sở chính của đài hiện nay ở 58 Quán Sứ hơn chục năm trước đã không giữ được các biệt thự Pháp cổ (vốn là Đài Con Nhạn của Pháp) vì xây trụ sở mới.

Thế nên, những dấu tích lịch sử về những ngày đầu thành lập của Đài Phát thanh quốc gia đến nay chỉ còn lại mấy công trình ở Trạm Bạch Mai nhưng cũng không thể giữ. Ông Kỷ cho hay đài đang đề nghị TP Hà Nội dựng biển di tích ghi lại lịch sử của trạm phát sóng này.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Truyền thanh thông minh: Giải pháp chuyển đổi số hiệu quả cho các đài truyền thanh địa phương

Truyền thanh thông minh: Giải pháp chuyển đổi số hiệu quả cho các đài truyền thanh địa phương

Cùng MyTV xem trọn VCK Euro 2024

Cùng MyTV xem trọn VCK Euro 2024

VTVgo sẽ hiện diện trên TV và điều khiển của TV Samsung

VTVgo sẽ hiện diện trên TV và điều khiển của TV Samsung

Thiết bị ICD giúp Eriksen trở lại thi đấu đỉnh cao tại Euro 2024 sau khi bị ngưng tim 3 năm trước

Thiết bị ICD giúp Eriksen trở lại thi đấu đỉnh cao tại Euro 2024 sau khi bị ngưng tim 3 năm trước

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

Kênh Disney và National Geographic rút khỏi Việt Nam: Bộ TT&TT đề nghị biện pháp bảo vệ quyền lợi người dùng

Kênh Disney và National Geographic rút khỏi Việt Nam: Bộ TT&TT đề nghị biện pháp bảo vệ quyền lợi người dùng

Gỡ bỏ tình trạng “bảo hộ ngược” trong việc cung cấp dịch vụ OTT TV VOD

Gỡ bỏ tình trạng “bảo hộ ngược” trong việc cung cấp dịch vụ OTT TV VOD

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

'Thời 4.0 vẫn cần loa phường'

'Thời 4.0 vẫn cần loa phường'

Dịch vụ truyền hình trả tiền trên internet đã có cơ chế quản lý sai phạm

Dịch vụ truyền hình trả tiền trên internet đã có cơ chế quản lý sai phạm

Giải pháp giúp nâng chất lượng dịch vụ OTT tại Việt Nam

Giải pháp giúp nâng chất lượng dịch vụ OTT tại Việt Nam

Nguồn thu quảng cáo của các đài phát thanh truyền hình giảm 40 - 50%

Nguồn thu quảng cáo của các đài phát thanh truyền hình giảm 40 - 50%

Tin mới cập nhật

VNPT eDiGx: đưa hồ sơ giấy 'lên mây'

VNPT eDiGx: đưa hồ sơ giấy 'lên mây'

vivo tự hào là smartphone chính thức của UEFA Euro 2024

vivo tự hào là smartphone chính thức của UEFA Euro 2024

Bộ Tài Chính họp báo thường kỳ Quý II /2024: Yêu cầu VPS ngừng mô hình đầu tư bất động sản vốn 10.000 đồng

Bộ Tài Chính họp báo thường kỳ Quý II /2024: Yêu cầu VPS ngừng mô hình đầu tư bất động sản vốn 10.000 đồng

Báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam với thế mạnh phản biện và giám định xã hội

Báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam với thế mạnh phản biện và giám định xã hội

ADC 2024: Cuộc thi thiết kế hướng đến các sản phẩm công nghệ hỗ trợ cho người khuyết tật

ADC 2024: Cuộc thi thiết kế hướng đến các sản phẩm công nghệ hỗ trợ cho người khuyết tật

Diễn đàn Xu hướng tiêu dùng Việt Nam

Diễn đàn Xu hướng tiêu dùng Việt Nam

6 tháng đầu năm, triệt phá thành công 4 chuyên án ma tuý lớn

6 tháng đầu năm, triệt phá thành công 4 chuyên án ma tuý lớn

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

Ban hành thông tư hướng dẫn định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực báo chí

Boeing Đông Nam Á có chủ tịch mới

Boeing Đông Nam Á có chủ tịch mới

Bộ 3 sản phẩm thiết bị nhà bếp mới từ LG có gì đặc biệt?

Bộ 3 sản phẩm thiết bị nhà bếp mới từ LG có gì đặc biệt?

Vì sao iPhone 11 cũ được săn đón?

Vì sao iPhone 11 cũ được săn đón?

FPT lọt TOP 500 công ty lớn nhất Đông Nam Á

FPT lọt TOP 500 công ty lớn nhất Đông Nam Á

Tin đọc nhiều

Truyền thanh thông minh: Giải pháp chuyển đổi số hiệu quả cho các đài truyền thanh địa phương

Truyền thanh thông minh: Giải pháp chuyển đổi số hiệu quả cho các đài truyền thanh địa phương

Cùng MyTV xem trọn VCK Euro 2024

Cùng MyTV xem trọn VCK Euro 2024

VTVgo sẽ hiện diện trên TV và điều khiển của TV Samsung

VTVgo sẽ hiện diện trên TV và điều khiển của TV Samsung

Thiết bị ICD giúp Eriksen trở lại thi đấu đỉnh cao tại Euro 2024 sau khi bị ngưng tim 3 năm trước

Thiết bị ICD giúp Eriksen trở lại thi đấu đỉnh cao tại Euro 2024 sau khi bị ngưng tim 3 năm trước

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

Thị trường truyền dẫn phát sóng: Chọn nhà cung cấp nào?

Kênh Disney và National Geographic rút khỏi Việt Nam: Bộ TT&TT đề nghị biện pháp bảo vệ quyền lợi người dùng

Kênh Disney và National Geographic rút khỏi Việt Nam: Bộ TT&TT đề nghị biện pháp bảo vệ quyền lợi người dùng

Gỡ bỏ tình trạng “bảo hộ ngược” trong việc cung cấp dịch vụ OTT TV VOD

Gỡ bỏ tình trạng “bảo hộ ngược” trong việc cung cấp dịch vụ OTT TV VOD

VTV giữ bản quyền trận đấu Indonesia vs Việt Nam tại vòng loại World Cup 2022 ngày 15/10

VTV giữ bản quyền trận đấu Indonesia vs Việt Nam tại vòng loại World Cup 2022 ngày 15/10

Loạn giá các gói "combo" truyền hình và Internet giá rẻ, nghi ngại có dấu hiệu bù chéo dịch vụ

Loạn giá các gói "combo" truyền hình và Internet giá rẻ, nghi ngại có dấu hiệu bù chéo dịch vụ

Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”

Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019