"Phố Phái" của danh họa lừng danh Bùi Xuân Phái sống mãi với thời gian.

Phạm Anh
01/09/2019 00:56
D

Những dòng đầu tiên trong nhật ký của mình danh họa Bùi Xuân Phái viết "Tôi nghĩ rằng không phải cứ hùng hục vẽ là tốt mà còn phải năng suy nghĩ đến nghệ thuật, đến con đường tuy có nhiều khó khăn nhưng sẽ tốt đẹp".

Chân dung danh họa Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái (1920 - 1988) là cái tên thuộc hàng kinh điển của nền Mỹ thuật Việt Nam. Những đóng góp của ông cho nền hội họa nước nhà, đặc biệt là thương hiệu "Phố Phái" sẽ còn sống mãi với thời gian.

Ngày sinh: 01 tháng 09 năm 1920; Ngày mất: 24 tháng 06 năm 1988

Tác phẩm chính:

  • Phố cổ Hà Nội - Sơn dầu 1972

  • Hà Nội kháng chiến - Sơn dầu 1966
  • Xe bò trong phố cổ - Sơn dầu 1972
  • Phố vắng - Sơn dầu 1981
  • Hóa trang sân khấu chèo - Sơn dầu 1968
  • Sân khấu chèo - Sơn dầu 1968
  • Vợ chồng chèo - Sơn dầu 1967
  • Trước giờ biểu diễn - 1984

Giải thưởng mỹ thuật:

  • Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật năm 1996

  • Giải thưởng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1946
  • Giải thưởng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1980
  • Giải thưởng đồ họa Leipzig (Đức)
  • Giải thưởng Mỹ thuật Thủ đô các năm 1969, 1981, 1983, 1984

Tặng thưởng:

Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam 1997

Cố họa sỹ Bùi Xuân Phái, người gắn bó với tình yêu lớn dành cho phố phường Hà Nội xưa

Họa sĩ Bùi Xuân Phái sinh ra tại làng Kim Hoàng, xã Vân Canh, huyện Hà Tây, tỉnh Hà Đông (nay là thủ đô Hà Nội), một làng nổi tiếng với tranh khắc gỗ dân gian Kim Hoàng. Ông xuất thân trong một gia đình tiểu tư sản trung lưu nhà ở phố Hàng Thiếc, sau chuyển về 87 Hàng Bút nay gọi là phố Thuốc Bắc. Chính vì vậy mà ông đã thuộc lòng từng con đường, ngõ ngách của 36 phố phường Hà Nội.

Ông tốt nghiệp khoa Hội họa trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 1941–1945. Tham gia kháng chiến, tham dự triển lãm nhiều nơi. Năm 1952 về Hà nội, sống tại nhà số 87 Phố Thuốc Bắc cho đến khi mất. Năm 1956-1957 giảng dạy tại Trường Mỹ thuật Hà Nội. Tuy nhiên, khi còn là học sinh Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Bùi Xuân Phái đã vẽ phố và đã đi dự triển lãm ở Tô-ki-ô, đã nhận giải thưởng Triễn lãm Mỹ thuật loàn quốc năm 1946.

Bùi Xuân Phái trong căn nhà của mình

Bùi Xuân Phái là một trong những họa sĩ thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng thời với các danh họa Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên - những tên tuổi ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội.

Ngay từ lúc sinh thời, sáng tạo của ông đã được quần chúng mến mộ gọi dòng tranh này là Phố Phái. Vào thập niên 70, khi người Hà Nội chợt nhận ra rằng đã từ lâu có một "Phố Phái" hiện hữu, đầy ắp trong lòng thành phố của mình, cho đến bây giờ người ta mới hiểu Bùi Xuân Phái đã "như một mạch nước ngầm, ngày càng lan rộng và thẩm thấu chân thành đến tận cùng những tâm hồn xa lạ" (Thái Bá Vân), người ta mới nhận ra tầm vóc của ông.

Tác phẩm Phố của danh họa Bùi Xuân Phái

Tranh phố của Bùi Xuân Phái vừa cổ kính lại rất hiện thực, thể hiện rõ hồn cốt của phố cổ Hà Nội những thập niên 50, 60 hay 70. Các mảng màu trong tranh Phái thường có đường viền đậm nét, từ bề mặt đến cảnh quan đều có chiều sâu bên trong. Ngắm tranh phố cổ của Phái, người xem nhận thấy họa sĩ đã gửi gắm những kỉ niệm, những hoài cảm cùng nỗi buồn man mác, tiếc nuối bâng khuâng trên từng nét vẽ, như điềm báo về sự đổi thay và biến mất của từng mái nhà, từng con người mang hồn phách xưa cũ.

Tác phẩm Phố vùng cao của họa sỹ Bùi Xuân Phái

Ông là một họa sĩ hiểu rất rõ về những chủ đề nghệ thuật của mình, chỉ bằng vài nét chấm phá, thì đã thể hiện được cái cốt lỗi thâm sâu, tinh chất của những đề tài ấy. Con người thật thà chỉ biết vẽ sự thật, chỉ có thể biểu lộ những nỗi niềm thật. Bùi Xuân Phái không nói về những điều ông không hiểu thấu đáo, không vẽ những điều ông chưa nhìn thấy sự thật. Mặc dù ông đã rất thành công với các chủ đề như chân dung, phong cảnh miền núi, khoả thân và Chèo, nhiều người biết đến mảng đề tài Phố Cổ Hà Nội của ông nhất, dòng tranh này được quần chúng mến mộ gọi là “Phố Phái”. 

Mỗi con đường, mỗi phố đều mang tên một danh nhân, còn những phố, đường mang tên Phố Phái thì nhiều không ai đếm được.

Tranh của Bùi Xuân Phái cũng giống như cuộc đời của ông vậy – ông cùng nó lặng lẽ ẩn náu sau đền miếu, vài ô cửa ván màu nâu của những tên phố thân quen: Hàng Mắm, Hàng Bồ, ngõ Phất Lộc, Đồng Xuân, đình Yên Thái, đình Hàng Than… nhấp nhô ngói thẫm đổ bóng xuống tấm biển chỉ đường, vài cô áo đỏ lặng lẽ, kín đáo bước đi như muốn nép mình vào ngõ nhỏ.

Hồ Hoàn Kiếm – tranh sơn dầu – tài liệu của gia đình Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái đã sống ở Hà Nội rất nhiều năm, ông là một nhà Hà Nội học về cấu trúc phố, về con người và xã hội của thế kỷ 20. Mỗi ngày ông thường xuyên đi tản bộ giữa lòng phố cổ, khi cần ông dừng lại để ghi chép. Ít khi ai gặp Bùi Xuân Phái vẽ ngay trên phố, tất cả tranh phố hầu hết được vẽ theo trí nhớ. Đối với ông Hà Nội đã quá thân thuộc, ông vẽ phố như trò chuyện với người bạn tri kỷ. 

Những dòng chữ đầu tiên trong Nhật ký của Bùi Xuân Phái

Mặc dù phong cách của Bùi Xuân Phái phảng phất tính chất nghệ thuật của trường phái Paris mà ông rất hâm mộ, nhưng cảm xúc nghệ thuật rõ ràng là của người Việt Nam. Khi được xem những tác phẩm, không chỉ người Việt Nam mà luôn cả người nước ngoài đều rung động với tâm tư và xúc cảm thầm kín của Bùi Xuân Phái, làm cho chúng ta quên đi sự hiện diện và ảnh hưởng của kỹ thuật bút cọ Tây Phương. Sự quyến rũ này, cùng với sự chân thành của Bùi Xuân Phái đã cho chúng ta thấy được những tuyệt phẩm của ông rất Việt Nam. 

Tác phẩm Phân xưởng nhuộm, Bột màu, 1985

Ngoài phố cổ, ông còn vẽ các mảng đề tài khác, như: chèo, chân dung, nông thôn, khỏa thân, tĩnh vật... rất thành công. Nhiều tranh của Bùi Xuân Phái đã được giải thưởng trong các cuộc triển lãm toàn quốc và thủ đô. Ông vẽ trên nhiều chất liệu, thậm chí cả trên giấy báo khi không có đủ nguyên liệu. Nhiều phương tiện hội họa khác nhau được ông sử dụng như sơn dầu, màu nước, phấn màu, chì than, bút chì...

Chữ kí của họa sĩ Bùi Xuân Phái qua các thời kì

Các tác phẩm của ông biểu hiện sâu xa linh hồn người Việt, tính cách nhân bản và lòng yêu chuộng tự do, óc hài hước, đậm nét bi ai và khốn khổ. Ông đã góp phần rất lớn vào lĩnh vực minh họa báo chí và trình bày bìa sách, được trao tặng giải thưởng quốc tế (Leipzig) về trình bày cuốn sách "Hề chèo" (1982). 

Họa sĩ Bùi Xuân Phái và tự họa của mình

Mặc dù cuộc sống khó khăn nhưng với tình yêu nghệ thuật, Bùi Xuân Phái đã không ngừng vẽ, sáng tạo nghệ thuật. Ông cũng là họa sĩ đã gạt bỏ mọi toan tính đời thường để cho ra đời các tác phẩm dung dị, đơn giản nhưng đầy tâm tư sâu lắng. Ông mất ngày 24 tháng 6 năm 1988 tại Hà Nội bởi căn bệnh ung thư phổi. Và có một điều chắc chắn, câu chuyện về cuộc đời và những bức tranh vẽ được thổi vào đó linh hồn Hà Nội cổ kính, trầm lặng của ông vẫn sẽ sống mãi với thời gian.

Tổng hợp/ Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Thời trang hip hop tiếp cận giới trẻ 'không ngại bước ra khỏi vùng an toàn'

Thời trang hip hop tiếp cận giới trẻ 'không ngại bước ra khỏi vùng an toàn'

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

'The Beatles: Get Back' - Bộ tứ 'huyền ảo' nước Anh tái hợp đầy cảm xúc trên màn ảnh nhỏ

'The Beatles: Get Back' - Bộ tứ 'huyền ảo' nước Anh tái hợp đầy cảm xúc trên màn ảnh nhỏ

Victoria Beckham gây chú ý khi xuất hiện ở sân bay JFK, New York

Victoria Beckham gây chú ý khi xuất hiện ở sân bay JFK, New York

Nam thần của nhóm BTS, Jin sẽ hát nhạc phim 'Jirisan'

Nam thần của nhóm BTS, Jin sẽ hát nhạc phim 'Jirisan'

Những điều chưa biết về James Bond - Điệp viên 007

Những điều chưa biết về James Bond - Điệp viên 007

Bức tranh 'Diego and I' của 'thánh nữ hội họa' Frida Kahlo dự kiến bán trên 30 triệu USD

Bức tranh 'Diego and I' của 'thánh nữ hội họa' Frida Kahlo dự kiến bán trên 30 triệu USD

Bảo tàng Quốc gia 3D - Lưu giữ bảo vật quốc gia cho muôn đời sau

Bảo tàng Quốc gia 3D - Lưu giữ bảo vật quốc gia cho muôn đời sau

Tại sao một số nền văn hóa yêu cầu phụ nữ đeo mạng che mặt?

Tại sao một số nền văn hóa yêu cầu phụ nữ đeo mạng che mặt?

'The Lockdown Sessions' - 'Món ăn' tinh thần trong đại dịch dành cho người hâm mộ của tài tử Elton John

'The Lockdown Sessions' - 'Món ăn' tinh thần trong đại dịch dành cho người hâm mộ của tài tử Elton John

Apple phát triển ứng dụng để đáp ứng sở thích nhạc cổ điển của người dùng

Apple phát triển ứng dụng để đáp ứng sở thích nhạc cổ điển của người dùng

Tin mới cập nhật

Đan Mạch hỗ trợ Việt Nam cải thiện chất lượng số liệu thống kê

Đan Mạch hỗ trợ Việt Nam cải thiện chất lượng số liệu thống kê

Thiết bị di động sẽ là mục tiêu tấn công chủ yếu trong năm 2022

Thiết bị di động sẽ là mục tiêu tấn công chủ yếu trong năm 2022

Trí tuệ nhân tạo sẽ là lợi thế cạnh tranh cho ngân hàng nào sớm tích hợp vào hệ thống

Trí tuệ nhân tạo sẽ là lợi thế cạnh tranh cho ngân hàng nào sớm tích hợp vào hệ thống

Thuê bao di động phải chính chủ mới có thể sử dụng dịch vụ Mobilel Money

Thuê bao di động phải chính chủ mới có thể sử dụng dịch vụ Mobilel Money

Robot dọn dẹp văn phòng được Google phát triển từ 2019

Robot dọn dẹp văn phòng được Google phát triển từ 2019

Bế mạc Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ IV, năm 2021

Bế mạc Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ IV, năm 2021

Để 5G phát triển cấp thiết phải xây dựng quy hoạch băng tần riêng

Để 5G phát triển cấp thiết phải xây dựng quy hoạch băng tần riêng

Phong trào sáng kiến cải tiến - Dấu ấn trưởng thành và phát triển của công đoàn PV GAS

Phong trào sáng kiến cải tiến - Dấu ấn trưởng thành và phát triển của công đoàn PV GAS

"Học bổng chồi xanh - Tương lai chắp cánh" mang đến 23 suất học bổng cho con em đối tác của Grab

"Học bổng chồi xanh - Tương lai chắp cánh" mang đến 23 suất học bổng cho con em đối tác của Grab

Sách vàng sáng tạo Việt Nam vinh danh công trình sáng tạo của PV GAS

Sách vàng sáng tạo Việt Nam vinh danh công trình sáng tạo của PV GAS

Mobile Money chính thức có trên cả nước

Mobile Money chính thức có trên cả nước

Theo dõi sức khỏe cộng đồng dựa trên thiết bị đeo cá nhân

Theo dõi sức khỏe cộng đồng dựa trên thiết bị đeo cá nhân

Tin đọc nhiều

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

"Tom and Jerry" - "Cuộc chiến thế kỷ" mang lại doanh thu khủng cho Warner Bros thời hậu COVID-19

"Tom and Jerry" - "Cuộc chiến thế kỷ" mang lại doanh thu khủng cho Warner Bros thời hậu COVID-19

BTS ra mắt album "BE" với hy vọng xoa dịu nỗi mất mát do đại dịch COVID-19 gây ra

BTS ra mắt album "BE" với hy vọng xoa dịu nỗi mất mát do đại dịch COVID-19 gây ra

Lan Thy vào vai Diễm trong phim về Trịnh Công Sơn quá xuất sắc

Lan Thy vào vai Diễm trong phim về Trịnh Công Sơn quá xuất sắc

"Việt Nam ơi! Đánh bay COVID" - Viết tiếp tinh thần vượt qua khó khăn của dân tôc Việt

"Việt Nam ơi! Đánh bay COVID" - Viết tiếp tinh thần vượt qua khó khăn của dân tôc Việt

8/3: Chị em xúng xính áo dài trong Tuần lễ Áo dài Việt Nam 2020

8/3: Chị em xúng xính áo dài trong Tuần lễ Áo dài Việt Nam 2020

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Ca Trù Việt Nam - Tinh hoa văn hoá Việt mang tầm nhân loại

Ca Trù Việt Nam - Tinh hoa văn hoá Việt mang tầm nhân loại

Cách mạng công nghệ 4.0 sẽ là nền tảng đề điện ảnh Việt Nam thăng hoa

Cách mạng công nghệ 4.0 sẽ là nền tảng đề điện ảnh Việt Nam thăng hoa

Video xem nhiều

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Samsung tiết lộ bộ xử lý tích hợp Exynos 980 tích hợp modem 5G

Samsung tiết lộ bộ xử lý tích hợp Exynos 980 tích hợp modem 5G

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.