Chính phủ công bố 10 danh mục công nghệ chiến lược: Công nghệ số giữ vai trò trung tâm

10 danh mục công nghệ chiến lược trọng điểm bao phủ hầu hết các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và công nghiệp tương lai trong đó công nghệ số giữ vai trò trung tâm.

Quyết định trên được xem là bước đi quan trọng nhằm định hướng tập trung nguồn lực quốc gia vào các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các sản phẩm có khả năng tạo đột phá về tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.

Theo Quyết định, danh mục công nghệ chiến lược gồm 10 nhóm trọng điểm, bao phủ hầu hết các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai. Trong đó, công nghệ số giữ vai trò trung tâm với các trụ cột như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối.

Đây là nền tảng cốt lõi để thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó, nhiều lĩnh vực quan trọng khác cũng được xác định là công nghệ chiến lược như mạng di động thế hệ mới, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, năng lượng và vật liệu tiên tiến, chip bán dẫn, an ninh mạng và công nghệ lượng tử.

Các lĩnh vực như công nghệ biển, hàng không vũ trụ, công nghệ lòng đất, cũng như đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị cũng nằm trong nhóm ưu tiên phát triển dài hạn.

Song song với danh mục công nghệ, Chính phủ cũng ban hành danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược theo hai hướng rõ ràng.

Thứ nhất là các sản phẩm đã có thị trường, có thể tạo tác động trực tiếp đến nền kinh tế. Nổi bật gồm mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo, nền tảng điện toán đám mây, bản sao số, hệ thống mạng 5G/5G-Advanced, robot công nghiệp và các giải pháp an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu.

Trong lĩnh vực y sinh, các sản phẩm như vắc xin thế hệ mới, liệu pháp tế bào, sản xuất y tế cá thể hóa bằng công nghệ in 3D và các giống cây trồng, vật nuôi ứng dụng công nghệ gene cũng được ưu tiên phát triển.

Ở mảng năng lượng và vật liệu, danh mục nhấn mạnh các công nghệ như pin lưu trữ năng lượng, hydrogen xanh, công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon cùng vật liệu hiệu năng cao phục vụ sản xuất công nghiệp.

Thứ hai là các sản phẩm mang tính chiến lược dài hạn, đóng vai trò tạo động lực tăng trưởng mới và bảo đảm tự chủ công nghệ. Đây là các lĩnh vực có độ khó cao như chip chuyên dụng, công nghệ lượng tử, khai thác và chế biến sâu khoáng sản - đất hiếm, công nghệ biển sâu, năng lượng ngoài khơi, lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ và hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp.

Ngoài ra, các nền tảng công nghiệp tích hợp phục vụ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị cũng được xác định là hướng đầu tư quan trọng trong tương lai.

Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan định kỳ rà soát, cập nhật danh mục để bảo đảm phù hợp với thực tiễn phát triển. Cách tiếp cận này cho thấy sự linh hoạt trong chính sách, tránh tình trạng lạc hậu trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh.

Việc ban hành Quyết định 21/2026/QĐ-TTg không chỉ dừng ở việc xác lập danh mục, mà còn thể hiện rõ định hướng chiến lược của Việt Nam trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng để hình thành hệ sinh thái công nghệ đủ mạnh, nâng cao năng lực tự chủ và tạo ra các động lực tăng trưởng mới trong dài hạn.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng