Chính thức miễn thuế môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với xăng dầu

Tối 26/3, Thủ tướng đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia. Quyết định có hiệu lực ngay từ 0h ngày 27/3 đến hết ngày 15/4.

Đây được xem là giải pháp cấp bách và hiệu quả nhằm ổn định thị trường xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông đang tạo ra “nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay” đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng và kéo theo mặt bằng giá năng lượng thế giới, trong nước tăng mạnh.

Ảnh minh họa

Giảm mạnh thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay

Cụ thể, theo Quyết định số 482/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 26/3/2026 về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít.

Xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Dự kiến, với mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và thời gian áp dụng như trên sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước bình quân khoảng 7.200 tỉ đồng/tháng. Tuy vậy, đây sẽ là khoản tiền quan trọng hỗ trợ người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.

Quyết định cũng nêu rõ, trong thời gian Quyết định này có hiệu lực thi hành: (a) Các văn bản quy phạm pháp luật có quy định mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay khác quy định tại Quyết định này thì thực hiện theo quy định của Quyết định này. (b) Cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng khi bán ra và ở khâu nhập khẩu. (c) Các nội dung khác mức thuế quy định tại Quyết định này được thực hiện theo quy định hiện hành của pháp luật về thuế, pháp luật về quản lý thuế và pháp luật có liên quan.

Nỗ lực, khẩn trương trong tham mưu chính sách hỗ trợ Nhân dân, doanh nghiệp

Theo Bộ Tài chính, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao. Các tác động này đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước làm giá xăng, dầu tăng cao trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt, thu nhập của người dân.

Trước yêu cầu của thực tiễn, Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt phải có những giải pháp cấp bách để ổn định thị trường xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã khẩn trương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất các mức giảm thuế đối với mặt hàng xăng dầu, đồng thời trình cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng quy định: Tại điểm e khoản 4 Điều 13 Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15 quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của Thủ tướng Chính phủ “e) Trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm tính mạng, tài sản của Nhân dân, Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng các biện pháp cấp bách khác quy định của pháp luật hiện hành, báo cáo cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Quốc hội trong thời gian gần nhất;” để đảm bảo tính cấp thiết và thực thi ngay của giải pháp.

Trước đó, Bộ Tài chính đã kịp thời, khẩn trương tham mưu, trình Chính phủ ký ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP ngày 9/3/2026 sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan. Chính sách này cũng đã góp phần giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung, qua đó, góp phần ổn định thị trường trong nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Cùng với các giải pháp khác của Chính phủ, việc sử dụng các công cụ về thuế để góp phần bình ổn giá xăng, dầu trong nước được kỳ vọng là biện pháp hữu hiệu và cần thiết, thể hiện sự hỗ trợ, đồng hành của Chính phủ, các Bộ, ngành trong đó có Bộ Tài chính với người dân và doanh nghiệp.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng