Ứng dụng AI và công nghệ số trong du lịch

Du lịch thông minh với sự hỗ trợ của AI mang đến nhiều tiện ích cho du khách và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh ứng dụng AI phát triển mạnh mẽ, hành vi của du khách cũng đang thay đổi theo hướng ưu tiên các dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện, có khả năng cá nhân hóa và được hỗ trợ theo thời gian thực. Điều này đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong toàn bộ chuỗi giá trị của ngành du lịch, từ quản lý điểm đến, xúc tiến quảng bá đến vận hành dịch vụ và chăm sóc khách hàng.

Đẩy mạnh số hóa hoạt động du lịch

Nhiều địa phương đã chủ động triển khai các giải pháp chuyển đổi số và bước đầu ghi nhận hiệu quả tích cực.

Tại Ninh Bình, theo ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, chuyển đổi số được xác định là xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch.

Đến nay, ngành du lịch địa phương đã đưa vào vận hành hệ thống ki-ốt thông tin du lịch thông minh tại các điểm tham quan trọng điểm; duy trì hàng chục điểm phát wifi miễn phí; phát triển ứng dụng du lịch thông minh "Ninhbinhtourisminfo"; số hóa thông tin các khu, điểm du lịch bằng mã QR; đồng thời triển khai tổng đài hỗ trợ khách du lịch tích hợp chatbot tự động.

Đặc biệt, 100% các điểm du lịch lớn trên địa bàn đã áp dụng vé điện tử quét mã QR và thanh toán không dùng tiền mặt. Việc số hóa quy trình phục vụ giúp rút ngắn thời gian giao dịch, nâng cao tính minh bạch trong quản lý, đồng thời cải thiện đáng kể trải nghiệm của du khách.

Hiệu quả của chuyển đổi số cũng được phản ánh qua các chỉ số tăng trưởng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ninh Bình đón hơn 17,5 triệu lượt khách, tăng 23,19% so với cùng kỳ năm trước; tổng doanh thu từ hoạt động du lịch đạt trên 17.835 tỷ đồng, tăng 20,86%.

Là trung tâm du lịch lớn của cả nước, Hà Nội cũng đang tăng tốc xây dựng mô hình du lịch thông minh. Theo ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, ngành du lịch Thủ đô đang tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển các nền tảng số phục vụ doanh nghiệp, ứng dụng AI và công nghệ thực tế ảo trong quảng bá, giới thiệu điểm đến, đồng thời xây dựng hệ thống thông tin điện tử phục vụ xúc tiến du lịch.

Những giải pháp này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng của ngành du lịch Hà Nội khi lượng khách trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 18,01 triệu lượt, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Nguyễn Hữu Việt, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin và Xúc tiến du lịch Hà Nội, phát triển du lịch thông minh không chỉ là ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý mà còn là quá trình kết hợp giữa đổi mới sáng tạo với bảo tồn các giá trị văn hóa, giúp du khách tiếp cận thông tin nhanh hơn, sử dụng dịch vụ thuận tiện hơn và có thêm nhiều trải nghiệm tương tác tại điểm đến.

Ở khu vực doanh nghiệp, chuyển đổi số cũng đang làm thay đổi phương thức kinh doanh truyền thống. Nhiều doanh nghiệp lữ hành đã triển khai hệ thống quản trị bán hàng đa kênh, tích hợp các nền tảng OTA, ứng dụng AI trong tư vấn và chăm sóc khách hàng, đồng thời khai thác dữ liệu để tối ưu hóa hành trình và nâng cao chất lượng dịch vụ.

AI và dữ liệu số - nền tảng của du lịch thông minh

Sự phát triển của AI, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và Internet vạn vật (IoT) đang mở ra khả năng xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh với mức độ kết nối và tự động hóa ngày càng cao.

Thông qua việc thu thập và phân tích dữ liệu, các cơ quan quản lý có thể theo dõi lưu lượng khách, đánh giá hiệu quả khai thác điểm đến và hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển phù hợp. Trong khi đó, doanh nghiệp có thể dự báo nhu cầu thị trường, cá nhân hóa sản phẩm, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Du khách quét mã QR tại cáp treo Hòn Thơm.

Đối với du khách, công nghệ số giúp toàn bộ hành trình từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, nhận hỗ trợ đến chia sẻ trải nghiệm được thực hiện trên môi trường số một cách nhanh chóng và thuận tiện.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số trong du lịch vẫn còn nhiều thách thức như chi phí đầu tư hạ tầng, thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng số và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống còn hạn chế. Đây là những vấn đề cần được giải quyết để xây dựng hệ sinh thái du lịch số đồng bộ và bền vững.

Định hướng này cũng được cụ thể hóa trong Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Theo đó, ngành du lịch sẽ tập trung phát triển nền tảng dữ liệu số quốc gia, ứng dụng công nghệ số trong quản trị và vận hành các cơ sở lưu trú, lữ hành, dịch vụ ăn uống và điểm đến. Mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 70% cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số trong quản trị và hoạt động kinh doanh.

Ở góc độ hợp tác quốc tế, tại Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 13, Việt Nam đã đề xuất nhiều sáng kiến nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và AI trong phát triển du lịch thông minh.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, công nghệ số và AI đang trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành mô hình phát triển du lịch thông minh, bền vững, lấy du khách làm trung tâm.

Có thể thấy, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành du lịch. Việc ứng dụng hiệu quả các công nghệ số sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản trị, tối ưu trải nghiệm người dùng, gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến và tạo nền tảng để du lịch Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững trong kỷ nguyên số.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng