Bảo vệ quyền lợi và quản lý nền tảng xuyên biên giới: Mục tiêu của Việt Nam trong năm 2023

Báo cáo cho thấy trong nửa đầu năm 2023, Facebook đã gỡ 484 Fanpage quảng cáo game cờ bạc, đổi thưởng; 72 tài khoản quảng cáo vũ khí, vật nổ, chất liệu gây nổ; 2.444 link về các dịch vụ bất hợp pháp. YouTube đã gỡ 632 video quảng cáo mua bán, săn bắn động vật hoang dã, hướng dẫn chế tạo vũ khí; hơn 2.000 quảng cáo thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, tài khoản quảng cáo vi phạm bằng thuật toán tự động...

Những nền tảng xuyên biên giới và thách thức đối diện

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết, việc đấu tranh với các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới là một chủ trương đã được Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện trong nhiều năm. Hoạt động này nhằm buộc các nền tảng xuyên biên giới phải tuân thủ luật pháp Việt Nam và loại bỏ các thông tin tiêu cực, xấu, và sai lệch gây ảnh hưởng xấu tới xã hội.

Trong hàng loạt nỗ lực quản lý nền tảng xuyên biên giới của các cơ quan chức năng, theo báo cáo của Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, trong 6 tháng đầu năm 2023, Facebook đã gỡ bỏ 2.549 bài viết, gỡ 12 tài khoản, và 54 trang quảng cáo. YouTube cũng gỡ bỏ 6.101 video và 7 kênh, còn TikTok cũng đã gỡ bỏ 415 liên kết và 149 tài khoản vi phạm. Tuy nhiên, công tác đấu tranh với nền tảng xuyên biên giới để làm trong sạch không gian mạng vẫn là một nhiệm vụ khó khăn, vì không có tiền lệ, không có quy định sẵn để thi hành.

Khung pháp lý và yêu cầu mới

Bên cạnh các giải pháp kinh tế, kỹ thuật, công nghệ, việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và linh hoạt là bắt buộc và rất quan trọng. Việc yêu cầu các nền tảng xuyên biên giới đặt văn phòng tại Việt Nam, tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam đã được quy định trong Luật An ninh mạng và nhiều văn bản pháp luật khác.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ, năm 2023 là năm quản lý các nền tảng xuyên biên giới đúng quy định của pháp luật Việt Nam. Các nền tảng này có lợi nhuận lớn, nhưng cũng vi phạm pháp luật và thiếu trách nhiệm xã hội. Muốn phát triển bền vững, càng lớn và quan trọng hơn, các nền tảng càng phải thượng tôn pháp luật và trách nhiệm xã hội càng lớn.

Ngăn chặn thất thu thuế

Mặc dù các nền tảng xuyên biên giới có được nguồn thu khá lớn tại Việt Nam, số thuế mà Nhà nước thu được chưa tương xứng với doanh thu của chúng. Trong 6 tháng đầu năm 2023, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ xuyên biên giới như Google, Apple, Facebook, Netflix, TikTok, Microsoft đã nộp gần 4.000 tỷ đồng tiền thuế, tăng lên từ hơn 3.500 tỷ đồng năm 2022.

Việc yêu cầu các nền tảng xuyên biên giới đặt văn phòng tại Việt Nam, tuân thủ pháp luật Việt Nam không chỉ giúp quản lý thông tin một cách hiệu quả, mà còn tạo cơ sở để các nền tảng này hoàn thành các nghĩa vụ về thuế cũng như phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước để xử lý các trường hợp vi phạm.

Các nền tảng xuyên biên giới và trách nhiệm đối với người dùng

Các nền tảng xuyên biên giới thu thập dữ liệu của người dùng Việt Nam và hưởng lợi từ hoạt động tại Việt Nam, vì vậy phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu người dùng, hoàn thành các nghĩa vụ về thuế, và phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để xử lý các trường hợp vi phạm.

Các nền tảng xuyên biên giới cần có biện pháp và công cụ để bảo đảm an toàn thông tin cá nhân và đời sống riêng tư của trẻ em. Việc không có các biện pháp bảo đảm này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển lành mạnh của trẻ em.

Có thể nói, những nỗ lực quyết liệt từ các cơ quan chức năng cùng với thái độ kiên quyết của người dùng sẽ giúp xây dựng một không gian mạng an toàn và văn minh hơn. Việc đảm bảo rằng các nền tảng xuyên biên giới tuân thủ pháp luật Việt Nam và chịu trách nhiệm thực sự đối với hoạt động của mình sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người dùng và xây dựng một môi trường Internet lành mạnh tại Việt Nam.

Các nền tảng xuyên biên giới cần tuân thủ pháp luật Việt Nam, với sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng và người dùng, nhằm tạo ra một không gian mạng an toàn và văn minh. Mới đây, sai phạm của TikTok đã được công bố rộng rãi, thu hút sự quan tâm của dư luận. Điều đáng chú ý là TikTok đã không kiểm soát được thông tin gây hại cho trẻ em. Mặc dù TikTok tại Việt Nam không trực tiếp tham gia hoạt động quản lý, nhưng việc cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam do TikTok Singapore quản lý đã gây khó khăn cho cơ quan quản lý Việt Nam.

Cơ quan chức năng đang phối hợp triển khai các giải pháp về pháp lý, kinh tế, kỹ thuật, truyền thông, ngoại giao để đấu tranh, buộc các nền tảng xuyên biên giới phải tuân thủ luật pháp Việt Nam, đáp ứng ở mức cao các yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức và khó khăn trong việc quản lý các nền tảng mạng xã hội. Điều này đòi hỏi sự linh hoạt và điều chỉnh chính sách để đáp ứng tình hình thực tế.

Khảo sát của UNICEF cho thấy, 82% trẻ em Việt Nam từ 12-13 tuổi đã sử dụng Internet hàng ngày, con số này ở lứa tuổi 14-15 là 93%. Do đó, các phụ huynh luôn lo lắng khi con mình tiếp xúc với môi trường mạng xã hội còn nhiều mặt trái.

Một trong những sai phạm của TikTok tại Việt Nam là thiếu biện pháp đảm bảo an toàn thông tin riêng tư của trẻ em, không cung cấp cảnh báo nguy cơ khi trẻ em thay đổi thông tin bí mật đời sống riêng tư của mình. Hệ quả là nhiều trẻ bị ảnh hưởng tiêu cực từ sớm.

Ít nhất 10 quốc gia đã cấm cài đặt, sử dụng TikTok, mặc dù đây là mạng xã hội phát triển nhanh hàng đầu thế giới. Nhiều quốc gia đưa ra quy định nhằm xử phạt vi phạm và kiểm soát các công ty công nghệ xuyên quốc gia như Google, Meta Platforms - công ty mẹ của Facebook và các nền tảng trực tuyến lớn khác.

Tại Việt Nam, cơ quan quản lý đã yêu cầu TikTok khắc phục sai phạm trong vòng 30 ngày và tham gia hoạt động quản lý trực tiếp thông qua công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam. Việc này nhấn mạnh rằng các nền tảng xuyên biên giới cần phải tuân thủ pháp luật Việt Nam. Những nỗ lực quyết liệt từ cơ quan chức năng và người dùng, cùng với thái độ kiên quyết khi tẩy chay nội dung xấu độc, đang kỳ vọng sẽ giúp xây dựng một không gian mạng an toàn và văn minh cho mọi người.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng