Danh mục thiết bị điện gia dụng vào diện bắt buộc công bố hợp quy từ 1/7

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 36/2026/TT-BKHCN, chính thức áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 và thay thế Thông tư 01/2009/TT-BKHCN đã tồn tại suốt mười bảy năm qua. Thông tư được xây dựng trên căn cứ Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa cùng Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, tạo hành lang pháp lý mới cho toàn bộ nhóm sản phẩm tiêu dùng có khả năng ảnh hưởng đến an toàn điện trong sinh hoạt hàng ngày.

Trong danh mục mới, nhóm thiết bị điện gia dụng quen thuộc trong mỗi căn bếp như bàn là, quạt điện, lò vi sóng hay tủ lạnh được xếp vào mức rủi ro trung bình, chỉ cần công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường. Bài viết dưới đây điểm lại từng nhóm sản phẩm cụ thể cùng quy trình đánh giá chất lượng mà doanh nghiệp và người tiêu dùng cần nắm rõ.

Thiết bị điện gia dụng bước vào một khuôn khổ quản lý chất lượng mới, thống nhất và rõ ràng hơn hẳn giai đoạn trước. Phụ lục II của Thông tư 36/2026/TT-BKHCN xếp toàn bộ nhóm sản phẩm này vào mức độ rủi ro trung bình, khác với nhóm thiết bị viễn thông công suất lớn thuộc mức rủi ro cao đã nêu ở phần trước.

Bàn là quạt điện lò vi sóng tủ lạnh phải công bố hợp quy từ tháng 7

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 và thay thế Thông tư 01/2009/TT-BKHCN, văn bản đã áp dụng suốt mười bảy năm cho danh mục sản phẩm có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ. Cùng thời điểm này, thông tư còn thay thế Thông tư liên tịch 58/2015/TTLT-BCT-BKHCN về quản lý chất lượng thép sản xuất trong nước và thép nhập khẩu, cho thấy phạm vi điều chỉnh mở rộng sang nhiều lĩnh vực sản xuất tiêu dùng khác, vượt ra ngoài nhóm hàng điện gia dụng.

Người tiêu dùng phổ thông, từ các hộ gia đình nội trợ đến chủ cửa hàng điện máy nhỏ lẻ, đều chịu tác động trực tiếp bởi phạm vi bao phủ của quy định lần này trải rộng khắp các thiết bị bếp núc và sinh hoạt hàng ngày.

Đồ dùng nhà bếp bàn là quạt điện vào diện kiểm soát chất lượng

Mục 8 của Phụ lục II liệt kê nhóm thiết bị điện và điện tử liên quan an toàn điện, không tính loại dùng nguồn điện ba pha công nghiệp. Dụng cụ đun nước nóng tức thời, thiết bị chăm sóc da và tóc như máy sấy tóc, kẹp uốn tóc, máy là tóc, quạt điện gia đình có công suất không quá 125 W, đều nằm trong danh sách chi tiết kèm mã số HS và quy chuẩn kỹ thuật QCVN 4:2009/BKHCN cùng bản sửa đổi năm 2016.

Nhóm thiết bị đun chất lỏng gồm nồi áp suất, nồi nấu chậm, nồi hấp, ấm sắc thuốc, chảo điện và thiết bị pha chè cà phê cũng được quy định cụ thể về dung tích và điện áp danh định không vượt quá 250 V. Bàn là điện dùng trong gia đình hoặc tiệm giặt là, theo mã HS 8516.40.90, không bao gồm loại dùng nồi hơi công nghiệp, được yêu cầu công bố hợp quy dựa trên quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng trước khi đưa ra thị trường.

Lò vi sóng và lò vi sóng kết hợp nướng dùng trong gia dụng với điện áp danh định không lớn hơn 250 V, mã HS lần lượt là 8516.50.00 và 8516.60.90, cùng các dụng cụ nhiệt điện gia dụng như lò nướng, lò quay thịt, máy nướng bánh toaster hoàn thiện bức tranh những vật dụng bếp núc quen thuộc nhất trong mỗi căn nhà Việt Nam giờ đây đều phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước khi đến tay người mua.

Tủ lạnh máy hút bụi máy khoan cầm tay cũng phải công bố hợp quy

Tủ lạnh máy hút bụi máy khoan cầm tay cũng phải công bố hợp quy

Mục 9 mở rộng phạm vi sang nhóm thiết bị điện và điện tử liên quan tương thích điện từ, áp dụng riêng cho quy chuẩn QCVN 9:2012/BKHCN cùng bản sửa đổi năm 2018. Bình đun nước nóng nhanh dùng để tắm rửa, máy khoan cầm tay công suất đến 1000 W theo mã HS 8467.21.00, máy hút bụi có động cơ gắn liền với công suất không quá 1.500 lít cho loại gia dụng và trên mức đó cho loại thương mại, đều được liệt kê tách bạch theo từng mã số HS riêng biệt.

Mã số cụ thể là 8508.11.00 cho loại gia dụng công suất thấp và 8508.19.10, 8508.19.90 cho các phân khúc công suất cao hơn. Tủ lạnh và tủ kết đông dùng điện, kể cả bơm nhiệt gia dụng có dung tích đến 1000 lít, chiếm một vị trí quan trọng trong danh mục bởi đây là nhóm sản phẩm có giá trị cao và vòng đời sử dụng dài trong mỗi hộ gia đình.

Danh mục phân chia rõ theo mã HS 8418.21.10 cho tủ lạnh sử dụng máy nén hơi, 8418.21.90 cho các loại tủ lạnh khác, cùng mã 8418.29.00 cho các thiết bị làm lạnh gia dụng còn lại, giúp cơ quan hải quan và cơ quan kiểm tra chất lượng dễ dàng phân loại hàng hóa nhập khẩu.

Riêng nhóm sản phẩm chiếu sáng công nghệ LED, gồm bóng đèn LED tích hợp theo mã HS 8539.52.10, bóng đèn LED hai đầu thay thế đèn huỳnh quang ống thẳng theo mã 8539.52.90, và đèn LED thông dụng cố định hoặc di động theo các mã 9405.11.91, 9405.11.99, 9405.21.90, cũng được quy định tại quy chuẩn QCVN 19:2025/BKHCN mới ban hành, cho thấy cơ quan quản lý đã cập nhật kịp thời xu hướng chuyển đổi từ đèn truyền thống sang đèn LED tiết kiệm điện.

Mã HS 9405.11.99 dành riêng cho một số loại đèn LED thông dụng sẽ bắt đầu áp dụng từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, tạo thêm thời gian chuẩn bị cho doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu mặt hàng đó.

Doanh nghiệp áp dụng cách đánh giá nhẹ nhàng hơn nhóm rủi ro cao

Điều 4 của thông tư quy định thiết bị điện gia dụng thuộc nhóm rủi ro trung bình được công bố hợp quy dựa trên kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được công nhận hoặc được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định, hoặc dựa trên kết quả tự đánh giá của chính tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh.

Phần lớn sản phẩm trong nhóm này áp dụng phương thức đánh giá sự phù hợp số 1, số 5 và số 7 theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN, nhẹ nhàng hơn so với phương thức 3 và số 7 bắt buộc cho nhóm rủi ro cao. Hàng hóa nhập khẩu chỉ cần thực hiện công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường, không phải trải qua bước kiểm tra nhà nước về chất lượng như thiết bị viễn thông công suất lớn.

Tương tự nhóm thiết bị viễn thông, thông tư cũng dành điều khoản chuyển tiếp cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thiết bị điện gia dụng. Giấy chứng nhận hợp quy và thông báo tiếp nhận bản công bố hợp quy đã cấp trước ngày 1 tháng 7 năm 2026 tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên giấy chứng nhận.

Hồ sơ đăng ký chứng nhận hợp quy đã tiếp nhận trước thời điểm thông tư có hiệu lực nhưng chưa giải quyết xong sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định của pháp luật tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ, giúp doanh nghiệp không bị gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn chuyển giao quy định mới.

Sự phân tầng rõ ràng giữa hai mức rủi ro giúp doanh nghiệp sản xuất đồ gia dụng giảm bớt gánh nặng thủ tục so với nhóm thiết bị phát sóng, đồng thời vẫn bảo đảm người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm đạt chuẩn an toàn điện và tương thích điện từ theo quy định hiện hành.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng