Quản lý khoa học và công nghệ bằng dữ liệu: Bước chuyển từ báo cáo giấy sang quản trị số

Thông tư số 47/2025/TT-BKHCN được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành trong bối cảnh yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng đòi hỏi dữ liệu chính xác, kịp thời, đồng bộ và có khả năng khai thác ngay cho điều hành. Văn bản này không chỉ điều chỉnh kỹ thuật báo cáo, mà đánh dấu sự chuyển dịch tư duy từ "báo cáo để tổng hợp" sang "báo cáo để quản trị", coi dữ liệu là trục trung tâm của hoạt động điều hành.

Thực tế nhiều năm cho thấy, chế độ báo cáo trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn còn phân tán, chồng chéo, thiếu thống nhất, gây khó khăn cho công tác tổng hợp và phân tích. Thông tư 47 được ban hành nhằm khắc phục những "điểm nghẽn" này, thiết lập một chế độ báo cáo thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại.

Một điểm đáng chú ý của Thông tư là phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng rộng, bao phủ từ các bộ, ngành, địa phương đến các tổ chức chính trị – xã hội, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hạ tầng số, viễn thông, chứng thực chữ ký số và các đơn vị có liên quan. Cách tiếp cận này thể hiện rõ định hướng quản lý theo hệ sinh thái, trong đó mỗi chủ thể đều có trách nhiệm cung cấp dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước thống nhất.

Thông tư đồng thời đặt ra các nguyên tắc xuyên suốt trong thực hiện chế độ báo cáo, như công khai, minh bạch, đầy đủ, chính xác, kịp thời và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Dữ liệu báo cáo không còn chỉ phục vụ mục tiêu hành chính, mà trở thành đầu vào quan trọng cho phân tích, dự báo, hoạch định chính sách và đánh giá hiệu quả quản lý trong từng lĩnh vực chuyên ngành.

Trên cơ sở đó, hệ thống báo cáo được thiết kế gắn với các lĩnh vực quản lý trọng tâm của Bộ KH&CN, bao gồm: hoạt động khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bưu chính – viễn thông, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, hoạt động của cơ quan Bộ và khu vực doanh nghiệp. Việc tích hợp nhiều lĩnh vực trong một khung báo cáo thống nhất giúp giảm trùng lặp, đồng thời tạo cái nhìn toàn diện về bức tranh phát triển KH&CN trên phạm vi cả nước.

Chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng dữ liệu trong quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ.

Một đổi mới mang tính nền tảng của Thông tư là việc lấy Hệ thống thông tin báo cáo của Bộ KH&CN làm trục trung tâm cho toàn bộ quy trình gửi, nhận, tổng hợp và phê duyệt báo cáo. Theo đó, báo cáo điện tử được xác thực bằng chữ ký số và phê duyệt trên hệ thống được công nhận là báo cáo chính thức, từng bước thay thế báo cáo giấy truyền thống là một bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số quản lý nhà nước.

Không dừng ở quy trình kỹ thuật, Thông tư còn phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi báo cáo, từ cơ quan thực hiện, cơ quan tiếp nhận đến vai trò điều phối, giám sát của Văn phòng Bộ. Trách nhiệm cá nhân được gắn với từng mốc thời gian cụ thể, góp phần tăng cường kỷ luật hành chính và nâng cao chất lượng dữ liệu.

Với hiệu lực từ ngày 15.2.2026, Thông tư số 47/2025/TT-BKHCN được kỳ vọng sẽ tạo lập nền tảng dữ liệu tin cậy, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu quản trị hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu trong hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng