Sân vận động 135.000 chỗ ở Hà Nội chuẩn bị dựng mái thép khổng lồ

Sân vận động 135.000 chỗ ở Hà Nội chuẩn bị dựng mái thép khổng lồ

Sân VinFast - Trống Đồng tại Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội đang được thi công đồng thời ở cả bốn khán đài A, B, C và D. Trên công trường, các siêu trụ và tháp kích phục vụ việc lắp dựng mái vòm đang dần hình thành.

Theo thông tin được công bố, các siêu trụ cao gần 80 m sẽ kết hợp với hệ thống kích thủy lực để nâng những mô đun vòm thép nặng hàng trăm tấn từ mặt đất lên vị trí lắp đặt. Đây là một trong những hạng mục kỹ thuật quan trọng của công trình bởi phần mái có kích thước lớn và được thiết kế đóng mở.

Theo kế hoạch, kết cấu bê tông cốt thép của sân sẽ hoàn thành vào tháng 12/2026. Sau đó, dự án chuyển sang các hạng mục lắp dựng mái vòm, hệ thống cơ điện, mặt sân và những phần kỹ thuật liên quan. Mái vòm đóng mở dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2027, trước khi toàn bộ sân hoàn thành vào tháng 7/2027.

Sức chứa gấp hơn 3 lần sân Mỹ Đình

VinFast - Trống Đồng được xây dựng trên diện tích 73,3 ha, với sức chứa thiết kế 135.000 chỗ ngồi. Quy mô này tương đương khoảng 3,4 lần sức chứa hơn 40.000 chỗ của Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình.

Nếu hoàn thành đúng thiết kế, công trình sẽ nằm trong nhóm những sân vận động có sức chứa lớn nhất thế giới và vượt Narendra Modi Stadium tại Ấn Độ, nơi có sức chứa khoảng 132.000 chỗ theo số liệu được bài nguồn dẫn.

Tuy nhiên, khái niệm sân vận động lớn nhất thế giới phụ thuộc vào cách tính sức chứa và nguồn thống kê. Reuters từng lưu ý rằng Rungrado 1st of May Stadium tại Bình Nhưỡng được International Olympic Committee dẫn con số 150.000 chỗ, dù con số này đã có những tranh luận về số ghế thực tế. Vì vậy, khi công trình tại Hà Nội chưa hoàn thành, nên gọi 135.000 chỗ là sức chứa thiết kế thay vì khẳng định tuyệt đối về vị trí số một.

Điểm tạo khác biệt của VinFast - Trống Đồng không nằm riêng ở số lượng ghế. Công trình còn được thiết kế với hệ thống mái có khả năng đóng mở, đòi hỏi một kết cấu chịu lực lớn cùng cơ cấu vận hành đồng bộ.

Sân vận động 135.000 chỗ ở Hà Nội chuẩn bị dựng mái thép khổng lồ

Việc nâng các mô đun thép nặng hàng trăm tấn lên độ cao lớn đặt ra yêu cầu cao về trình tự thi công và kiểm soát kết cấu. Hệ thống kích thủy lực sẽ thực hiện nhiệm vụ nâng các cấu kiện từ mặt đất lên vị trí lắp đặt, trong khi những siêu trụ gần 80 m tạo điểm tựa cho hệ thống mái.

Về nguyên lý, kích thủy lực sử dụng áp suất của chất lỏng để tạo lực nâng lớn. Khi triển khai trên một kết cấu có tải trọng rất lớn, các điểm nâng phải phối hợp chính xác để hạn chế chênh lệch tải giữa các vị trí. Đây là lý do hệ thống siêu trụ và tháp kích được triển khai trước khi bước vào giai đoạn lắp mái.

Với quy mô 135.000 chỗ và mái đóng mở, yêu cầu kỹ thuật của công trình không chỉ nằm ở khả năng chịu tải của từng cấu kiện mà còn ở khả năng phối hợp giữa kết cấu thép, hệ thống nâng và cơ cấu vận hành mái. Điện từ Ứng dụng hiện chưa có đầy đủ thông số kỹ thuật về tải trọng tổng thể, công suất hệ thống kích hoặc thiết kế chi tiết của cơ cấu đóng mở, vì vậy chưa thể đánh giá hiệu suất và độ phức tạp của hệ thống.

Góc công nghệ của một sân vận động thế hệ mới

VinFast – Trống Đồng là công trình trung tâm của Khu liên hợp thể thao quốc tế Hùng Vương, thuộc Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội. Sau khi hoàn thành, sân được dự kiến phục vụ các sự kiện thể thao, văn hóa và nghệ thuật quy mô lớn. Công trình cũng được giới thiệu với khả năng đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động thi đấu trong khuôn khổ ASIAD, Olympic hoặc FIFA World Cup.

Điều này đặt ra một bài toán lớn hơn bản thân sân vận động. Một công trình có sức chứa 135.000 người cần hệ thống giao thông, bãi đỗ, phân luồng khán giả, an ninh, thông tin liên lạc, cấp điện và thoát người phù hợp với những thời điểm lượng người tập trung rất cao.

Một sân vận động 135.000 chỗ tạo ra khả năng tổ chức những sự kiện có quy mô rất lớn, nhưng quy mô xây dựng cũng đồng nghĩa với yêu cầu khai thác tương ứng.

Reuters dẫn nhận định của một số chuyên gia và học giả rằng nhu cầu sử dụng là một trong những vấn đề cần tính đến đối với dự án có quy mô lớn như vậy. Reuters cũng cho biết sân nằm trong một dự án thể thao và đô thị rộng hơn của Vingroup tại khu vực phía Nam Hà Nội.

Ở góc độ doanh nghiệp, hiệu quả của một sân vận động lớn không chỉ phụ thuộc doanh thu từ bán vé bóng đá. Khả năng tổ chức hòa nhạc, sự kiện văn hóa, triển lãm và những chương trình thể thao quốc tế có thể quyết định tần suất khai thác công trình.

Với một sân có mái đóng mở, việc sử dụng không gian trong nhiều điều kiện thời tiết có thể mở rộng khả năng tổ chức sự kiện. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế thực tế còn phụ thuộc vào lịch sự kiện, chi phí vận hành, bảo dưỡng hệ thống mái và khả năng kết nối với hạ tầng giao thông.

Khác với sân vận động truyền thống chỉ tập trung vào khán đài và mặt sân, công trình tại Hà Nội đang được triển khai theo hướng tích hợp nhiều hệ thống kỹ thuật vào một cấu trúc lớn.

Từ hệ thống kích thủy lực phục vụ thi công mái đến mái vòm có khả năng đóng mở, công nghệ giữ vai trò trực tiếp trong cả quá trình xây dựng và vận hành công trình. Khi đưa vào khai thác, những hệ thống cơ điện, điều khiển và quản lý vận hành sẽ trở thành một phần quan trọng của trải nghiệm tại sân.

Đối với Việt Nam, những công trình quy mô lớn như vậy cũng tạo ra nhu cầu về năng lực thiết kế, thi công, điều khiển và bảo trì các hệ thống cơ khí, điện và tự động hóa phức tạp. Đây là phần giá trị công nghệ cần được đánh giá song song với quy mô xây dựng.

Theo tiến độ được công bố, phần kết cấu bê tông cốt thép sẽ hoàn thành vào tháng 12/2026. Mái vòm đóng mở dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2027, sau đó toàn bộ sân vận động hoàn thành vào tháng 7/2027.

Như vậy, phần việc phía trước của dự án tập trung vào một chuỗi hạng mục có yêu cầu kỹ thuật cao, từ lắp dựng mái vòm, hoàn thiện hệ thống cơ điện đến mặt sân và các hạng mục kỹ thuật.

Nếu giữ được tiến độ này, Hà Nội sẽ có một công trình thể thao với sức chứa 135.000 chỗ, diện tích 73,3 ha và hệ thống mái đóng mở quy mô lớn. Nhưng bên cạnh câu chuyện về kỷ lục sức chứa, giá trị dài hạn của công trình sẽ phụ thuộc vào cách sân được vận hành, tần suất khai thác và khả năng kết nối với toàn bộ hệ sinh thái thể thao, đô thị và giao thông xung quanh.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng