Vụ Kinh tế số và Xã hội số tận dụng sức mạnh công nghệ số biến không thể thành có thể

Lần đầu có một cơ quan cấp Vụ về thúc đẩy kinh tế số, xã hội số

Báo cáo với Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số Trần Minh Tuấn khẳng định, hành trình năm 2023 của Vụ mang đậm tinh thần "startup" với đội ngũ nhân sự mới và những nhiệm vụ mới. Đây là "startup" bởi lẽ sứ mệnh của Vụ Kinh tế số và Xã hội số là hoàn toàn mới mẻ khi lần đầu tiên có một đơn vị cấp Vụ chuyên trách thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giao dịch điện tử.

Với sự tham gia tích cực của Vụ Kinh tế số và Xã hội số, năm 2023 lần đầu tiên Việt Nam hình thành được mạng lưới tư vấn viên hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Tại phiên họp chuyên đề của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số, Bộ TT&TT cũng lần đầu tiên công bố tỷ trọng đóng góp của kinh tế số vào GRDP của các địa phương. Đây là những kết quả đáng ghi nhận trong nỗ lực thúc đẩy kinh tế số, xã hội số của Vụ Kinh tế số và Xã hội số.

Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số Trần Minh Tuấn. Ảnh: Lê Anh Dũng. 

Tháng 10/2023, Diễn đàn về kinh tế số và xã hội số với sự phối hợp của Ban Kinh tế Trung ương lần đầu tiên được tổ chức. Tại Diễn đàn này, lần đầu tiên Báo cáo thường niên về kinh tế số Việt Nam được ban hành.

Đến tháng 12/2023, lần đầu tiên có một đề án phát triển kinh tế số cho một vùng kinh tế xã hội, vùng Tây Nguyên. Theo đó, Tây Nguyên sẽ dùng kinh tế số để phát triển đột phá. Cũng trong tháng này, lần đầu tiên ra đời một kế hoạch tổng thể về phát triển kinh tế số trong năm 2024 và năm 2025. 

Trong năm 2023, mặc dù vẫn còn nhiều kế hoạch và dự định chưa thể hiện thực hóa, Vụ Kinh tế số và Xã hội số đã đạt được một số thành tựu đáng kể. Cụ thể, Vụ đã xây dựng được 5 khung tiêu chí xét tuyển nền tảng số, ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ KH&ĐT, lập kế hoạch phát triển kinh tế số, xây dựng khung kỹ năng số cơ bản cho người dân, hoàn thành Báo cáo sơ kết Chiến lược Quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số cùng 2 đề tài nghiên cứu cấp Bộ. Đây đều là những kết quả đầu tiên và có ý nghĩa quan trọng.

Vụ Kinh tế số và Xã hội số nỗ lực biến những điều không thể thành có thể

Theo chia sẻ của Vụ trưởng Trần Minh Tuấn, năm 2024 với Vụ Kinh tế số và Xã hội số được thể hiện qua từ "Speedup" - Tăng tốc. Nếu như năm 2023, slogan của Vụ là "Think outside the box" thì năm 2024, Vụ lựa chọn slogan "Empowered by Tech, Driven by Dreams. I am possible" - mang ý nghĩa cán bộ của Vụ sẽ tận dụng tối đa sức mạnh công nghệ số để biến ước mơ và khát vọng lớn thành hiện thực, biến những điều không thể thành có thể.

Trong năm 2024, Vụ đặt mục tiêu trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng số cho người dân, xây dựng bộ tài liệu kỹ năng số cho người dân nông thôn. Vụ cũng dự định cho ra đời cuốn cẩm nang các ứng dụng 5G (use case) phục vụ phát triển kinh tế số. Về nội bộ, Vụ sẽ cử cán bộ trẻ tham gia hòa nhập với các doanh nghiệp số, chấp nhận thử sai bằng cách mạnh dạn giao việc mới cho các bạn trẻ để thử thách và khuyến khích sự sáng tạo của đội ngũ trẻ.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng làm việc với Vụ Kinh tế số và Xã hội số. Ảnh: Lê Anh Dũng.

Từ góc nhìn của mình, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho rằng, với lực lượng mới bổ sung là các cán bộ trẻ, Vụ Kinh tế số và Xã hội số cần tiếp tục phát huy tinh thần nhóm nhỏ làm việc lớn. 

Theo Thứ trưởng, cán bộ của Vụ Kinh tế và Xã hội số cần phải “trẻ” về tư duy để luôn cập nhập, theo kịp cái mới, nhưng lại phải “già” về nghề nghiệp để thực hiện trách nhiệm tham mưu cho lãnh đạo Bộ TT&TT. 

Xây dựng lý luận, triết học về kinh tế số Việt Nam

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu Vụ Kinh tế số và Xã hội số cần xây dựng lý luận, triết học về kinh tế số Việt Nam, vẽ sơ đồ phát triển kinh tế số, đưa ra bức tranh tổng thể để từ đó dẫn dắt đất nước. Trong đó, cần xác định rõ hạ tầng cho kinh tế số là gì.

Đánh giá về "startup" của Vụ, Bộ trưởng nhìn nhận cần có góc nhìn đổi mới sáng tạo. Để khởi nghiệp thành công cần có khát vọng lớn. Vì vậy, Vụ cần thể hiện khát vọng phát triển kinh tế số, có thể đặt mục tiêu kinh tế số duy trì độ tăng trưởng gấp 2-3 lần GDP hoặc tỷ trọng kinh tế sẽ chiếm hơn 50% GDP vào năm 2045.

Bộ trưởng giao nhiệm vụ cho Vụ Kinh tế số và Xã hội số phát triển lý luận để phát triển kinh tế số Việt Nam. Ảnh: Lê Anh Dũng.

Người làm startup thường gắn bó với nhau, không bị bó buộc bởi các quy tắc hay ảnh hưởng bởi gánh nặng của quá khứ. Chính lớp cán bộ này sẽ là người tạo nên giá trị cốt lõi và văn hóa của Vụ Kinh tế và Xã hội số trong tương lai. 

Do đó, Bộ trưởng lưu ý với các cán bộ trẻ về một số đặc điểm cần phải có của người làm startup, đó là đức hy sinh, không nề hà công việc, duy trì được tinh thần ham học hỏi. 

Theo Bộ trưởng, kinh tế số và xã hội số là một lĩnh vực hoàn toàn mới. Chính vì thế, mọi người đều có một xuất phát điểm ngang nhau. “Lập nghiệp thì không có cái cũ, nên tốt nhất dùng cái mới, công nghệ mới nhất. Chưa ai dùng trợ lý ảo trong Bộ thì các bạn phải là người dùng đầu tiên. Phải đi thẳng vào cái mới”, Bộ trưởng căn dặn. 

Vụ Kinh tế số và Xã hội số được giao rất nhiều công việc. Bộ trưởng mong muốn các cán bộ của Vụ Kinh tế số và Xã hội số cần phải có niềm tin để hoàn thành nhiệm vụ. 

Tuy vậy, điều quan trọng hơn cả là kết quả cuối cùng, đó là sự phát triển của kinh tế số Việt Nam. Kết quả này phải được đo lường cụ thể bằng mức độ phát triển kinh tế số, trường hợp 5G được hình thành hoặc mức độ gia tăng của năng suất lao động.

Những chỉ đạo của Bộ trưởng sẽ là động lực để Vụ Kinh tế số và Xã hội số nỗ lực xây dựng chiến lược, lý luận và tầm nhìn cho phát triển kinh tế số Việt Nam. Đồng thời, Vụ sẽ khơi dậy khát vọng lớn lao cùng tinh thần đổi mới sáng tạo trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế số.

Vụ Kinh tế số và Xã hội số là đơn vị mới ra đời năm 2022, khi Bộ TT&TT được Chính phủ bổ sung thêm chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn về chuyển đổi số quốc gia, giao dịch điện tử, kinh tế số, xã hội số. 

13 nhóm nhiệm vụ của Vụ Kinh tế số và xã hội số thuộc Bộ TT&TT

1. Chủ trì, phối hợp xây dựng, trình Bộ trưởng ban hành theo thẩm quyền hoặc để Bộ trưởng trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật,...

2. Hướng dẫn, tổ chức và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách, chiến lược,...

3. Về quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế số...

4. Về quản lý và thúc đẩy phát triển xã hội số...

5. Về quản lý và phát triển giao dịch điện tử...

6. Tham gia đề xuất, xây dựng các quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật, quản lý chất lượng trong lĩnh vực kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử,...

7. Chủ trì, phối hợp thực hiện quản lý cơ sở dữ liệu về kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử. Tổ chức xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác hệ thống,...

8. Chủ trì, phối hợp tổ chức các sự kiện, cuộc thi, diễn đàn quốc gia và quốc tế về kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử. 

9. Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện công tác bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ,...

10. Tổ chức thực hiện và phối hợp hoạt động nghiên cứu khoa học phục vụ phát triển kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử. 

11. Tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch, nội dung hoạt động hợp tác quốc tế về kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử theo phân công.

12. Quản lý về công chức, tài sản, hồ sơ, tài liệu được giao theo quy định của pháp luật và phân cấp của Bộ trưởng. 

13. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng giao. 

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng