Tục “Pây Tái” - Lễ báo hiếu của người Tày, người Nùng

Bảo Trân
21/05/2020 17:14
D

Với người miền xuôi, dịp Rằm tháng Bảy - Lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ hay còn là ngày xá tội vong nhân, người ta thường làm cỗ cúng gia tiên hoặc ăn chay nhẹ, còn với người Tày, người Nùng ở Cao Bằng, Rằm tháng Bảy - Lễ “Pây Tái” là một trong hai cái Tết quan trọng nhất của năm, sau Tết Nguyên đán.

Một gia đình mang lễ về nhà bố mẹ vợ để làm lễ Pây tái.

Bởi thế, người Cao Bằng có câu “Tết tháng Giêng hẹn từ tháng Bảy” và Tết tháng Bảy người Cao Bằng cũng hẹn từ tháng Giêng.

Với đồng bào Tày, Nùng, quanh năm gần như tháng nào cũng có Tết, mỗi ngày lễ Tết đều có nguồn gốc và ý nghĩa khác nhau, tất cả đều hàm chứa những giá trị văn hoá đặc sắc của dân tộc và mang tính nhân văn sâu sắc.

Lễ “Pây Tái” hoặc “Pây chường Tái” diễn ra vào ngày mùng 2 tháng Giêng và ngày Rằm tháng Bảy hằng năm.

Người Tày, Nùng quan niệm rằng, những người phụ nữ sau khi đi lấy chồng, quanh năm phải cùng chồng con lo toan việc làm ăn ở nhà chồng, và phải quán xuyến hương khói thờ phụng ông, bà, tổ tiên nhà chồng. Chính vì vậy, ngày mùng 2 tháng Giêng và ngày Rằm tháng Bảy là dịp người phụ nữ cùng chồng con mình trở về nhà bố mẹ đẻ để tự tay được chăm sóc cho cha mẹ.

Việc này không chỉ thể hiện sự báo hiếu cho cha mẹ đẻ của mình mà còn là dịp để chàng rể thể hiện tấm lòng biết ơn cha mẹ vợ của mình đã vất vả khó nhọc sinh và chăm sóc cho cô gái mà mình lấy về làm vợ. 

Trong dịp này, người phụ nữ Tày, Nùng cùng chồng sửa soạn lễ cúng tạ ơn ông bà tổ tiên. Người Tày, Nùng cũng có tín ngưỡng cúng “Xá tội vong nhân” vào dịp Rằm tháng Bảy, mọi thủ tục và nghi thức cúng bái cũng giống như người Kinh.

Người Tày, Nùng thường chuẩn bị quà cho cha mẹ một đôi vịt béo, một chục bánh gai. Cả gia đình quây quần bên mâm cơm ấm cúng, thưởng thức những món ăn đặc sản của địa phương. Món ăn không thể thiếu trong dịp Rằm tháng Bảy ở Cao Bằng là thịt vịt quay lá mắc mật ăn với bún trắng, canh thịt vịt nấu măng. 

Món thịt vịt đặc trưng nhất của người Tày, Nùng là món vịt quay mác mật. Vịt mổ xong, tẩm ướp đầy đủ gia vị, nhồi lá mác mật vào bụng con vịt rồi khâu lại, phết một chút mật ong rừng lên ngoài da, sau đó đem quay.

Món thịt vịt quay lá mác mật của người Tày, Nùng hiện đã trở thành món ăn đặc sản, được khách thập phương hết sức khen ngợi.

Người Tày, Nùng thường có câu cửa miệng khi nói về các món ăn thuộc về phong tục của dân tộc mình: “Bươn Chiêng kin nựa Cáy, bươn Chất kin nựa Pết,” nghĩa là Tết tháng Giêng ăn thịt gà, Tết tháng Bảy ăn thịt vịt.

Theo truyền thuyết, con vịt được coi là con vật thiêng trong tâm linh của người Tày, Nùng, vì vịt là vị sứ giả của Mường trần gian với Mường trời. Con vịt đó có công cõng gà trống vượt biển (khảm hải) đi cống sứ Mường trời vào ngày Rằm tháng Bảy hằng năm.

Theo cụ Vương Hùng, 85 tuổi, người dân tộc Tày bản địa, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Cao Bằng, Rằm tháng Bảy ở Cao Bằng còn mang nhiều ý nghĩa khác. Đây là dấu mốc quan trọng của quá trình sản xuất trong năm. Mùa này, bà con thu hoạch xong vụ lúa chiêm, vụ ngô và cấy xong vụ mùa.

"Việc lao động sản xuất thảnh thơi, chỉ cần làm cỏ, chăm bón chờ đến ngày thu hoạch. Vì thế, bà con mở tiệc ăn mừng, làm cỗ thắp hương mời tổ tiên về chứng kiến và mong tổ tiên phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cây lúa sinh trưởng tốt tươi được mùa" cụ Hùng thông tin thêm.

Ý nghĩa thứ hai của Rằm tháng Bảy là tưởng nhớ vong linh những chiến binh của nghĩa quân Nùng Trí Cao - một anh hùng dân tộc Tày sống ở thời nhà Lý thế kỷ 11.

Nùng Trí Cao là con của một thủ lĩnh địa phương, được triều đình nhà Lý đào tạo, giao quyền cai quản, bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc trước sự xâm lấn của nhà Tống ở phương Bắc.

Trong một trận chiến ác liệt ở Tổng Quỷ, gần cửa khẩu Tà Lùng, huyện Phục Hoà (Cao Bằng), nhiều quân binh cùng Nùng Trí Cao tử trận. Vì thế, nhân dân thương tiếc lấy ngày 14/7 làm ngày giỗ của quân binh. 

Trong ngày này, người dân thường làm “péng tái” (người Kinh gọi là bánh gai) để cúng vong hồn binh sỹ. “Péng tái” dịch ra nguyên nghĩa là bánh đưa đường. Tương truyền, khi quân của Trí Cao lên đường đánh giặc, đi đến đâu, người dân cũng làm bánh gai cho quân sỹ làm lương thực.

Nguyên liệu làm "Péng tái" - bánh gai của người Tày, người Nùng. Nguồn: caobang.gov.vn

Với người Tày, Nùng, dù sống ở bất cứ nơi đâu trên dải đất hình chữ S cũng không thể quên tục “Pây Tái” vì hàm chứa nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Chính vì vậy, phong tục này cần được gìn giữ và phát triển hơn nữa trong thời đại xã hội ngày càng phát triển như hiện nay, góp phần bảo tồn không gian văn hóa chung của đồng bào các dân tộc.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Hangout Saigon mới, điểm đến của giới trẻ Sài thành

Hangout Saigon mới, điểm đến của giới trẻ Sài thành

Nghỉ dưỡng tại gia - trải nghiệm sống khỏe tại Sunshine Green Iconic

Nghỉ dưỡng tại gia - trải nghiệm sống khỏe tại Sunshine Green Iconic

Halloween này bạn định đi đâu?

Halloween này bạn định đi đâu?

Azerai La Residence Huế được vinh danh trong giải thưởng Readers’ Choice Awards 2022

Azerai La Residence Huế được vinh danh trong giải thưởng Readers’ Choice Awards 2022

Hàn Quốc giới thiệu nhiều tuyến du lịch mới tại thị trường Việt Nam

Hàn Quốc giới thiệu nhiều tuyến du lịch mới tại thị trường Việt Nam

Khách du lịch đến Khánh Hòa dịp nghỉ lễ 2/9 tăng nhẹ

Khách du lịch đến Khánh Hòa dịp nghỉ lễ 2/9 tăng nhẹ

Điểm du lịch trong ngày quanh Hà Nội và TP HCM dịp 2/9

Điểm du lịch trong ngày quanh Hà Nội và TP HCM dịp 2/9

8 khách sạn mới nổi tiếng nhất Việt Nam được giới thiệu trên CNN Travel

8 khách sạn mới nổi tiếng nhất Việt Nam được giới thiệu trên CNN Travel

Làng văn hóa Gamcheon – Ngôi làng bích họa nổi tiếng ở Hàn Quốc

Làng văn hóa Gamcheon – Ngôi làng bích họa nổi tiếng ở Hàn Quốc

Hồ Đồng Đò – điểm thư giãn cuối tuần cực chill ngay sát Hà Nội

Hồ Đồng Đò – điểm thư giãn cuối tuần cực chill ngay sát Hà Nội

Châu Á đã có khách sạn dòng Vignette Collection đầu tiên

Châu Á đã có khách sạn dòng Vignette Collection đầu tiên

Khách sạn 5 sao cho côn trùng đầu tiên trên thế giới

Khách sạn 5 sao cho côn trùng đầu tiên trên thế giới

Tin mới cập nhật

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Cùng vivo đánh thức giấc mơ thể thao

Cùng vivo đánh thức giấc mơ thể thao

Airbus củng cố cam kết phát triển bền vững tại Việt Nam

Airbus củng cố cam kết phát triển bền vững tại Việt Nam

PV GAS đồng hành cùng chương trình Năng lượng và Cuộc sống

PV GAS đồng hành cùng chương trình Năng lượng và Cuộc sống

Tetra Pak 4 năm liên tiếp đạt chứng nhận toàn cầu BRC

Tetra Pak 4 năm liên tiếp đạt chứng nhận toàn cầu BRC

Bệnh viện đa khoa Nho Quan: Địa chỉ tin cậy trong khám chữa bệnh cho người dân

Bệnh viện đa khoa Nho Quan: Địa chỉ tin cậy trong khám chữa bệnh cho người dân

Tin đọc nhiều

Voyager - Khách sạn đầu tiên trong không gian dự kiến đón khách vào năm 2027

Voyager - Khách sạn đầu tiên trong không gian dự kiến đón khách vào năm 2027

Bình minh lấp lánh tại Ecopark

Bình minh lấp lánh tại Ecopark

Rộn ràng đầm sen Thọ Bích, điểm đến "check in" của giới trẻ trong mùa tháng 5

Rộn ràng đầm sen Thọ Bích, điểm đến "check in" của giới trẻ trong mùa tháng 5

Độc đáo vẻ đẹp bãi rêu xanh ở Ninh Thuận

Độc đáo vẻ đẹp bãi rêu xanh ở Ninh Thuận

Pháp: Khu cách ly cho người về từ vùng dịch Vũ Hán như resort bên bờ Đông

Pháp: Khu cách ly cho người về từ vùng dịch Vũ Hán như resort bên bờ Đông

Rực rỡ sắc hoa mai anh đào Đà Lạt rộn ràng đón năm mới 2020

Rực rỡ sắc hoa mai anh đào Đà Lạt rộn ràng đón năm mới 2020

Hồ Sa Pa - Bức tranh "thuỷ mặc" mờ sương tuyệt đẹp trong mọi góc nhìn nhiếp ảnh gia

Hồ Sa Pa - Bức tranh "thuỷ mặc" mờ sương tuyệt đẹp trong mọi góc nhìn nhiếp ảnh gia

Vũ điệu nhảy lửa - Đặc sản trong văn hoá người Dao Đỏ

Vũ điệu nhảy lửa - Đặc sản trong văn hoá người Dao Đỏ

Ninh Bình sẽ là điểm đến của năm du lịch quốc gia Việt Nam 2020

Ninh Bình sẽ là điểm đến của năm du lịch quốc gia Việt Nam 2020

Thị trấn có thể gây chết người nhưng khách du lịch vẫn bất chấp kéo đến

Thị trấn có thể gây chết người nhưng khách du lịch vẫn bất chấp kéo đến

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019