Việt Nam vượt mốc 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tiến gần top 50 thế giới

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho khởi nghiệp sáng tạo

Hà Nội quyết tâm thu hút đầu tư công nghệ mới

Một Startup khởi nghiệp công nghệ đang tái định nghĩa ngành viễn thông

Lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực trong 6 tháng đầu năm 2025, với việc duy trì vị thế top 5 khu vực Đông Nam Á và tiến gần mốc top 50 toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất từ Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, cả nước hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tăng trưởng ổn định so với giai đoạn trước.

Số liệu cho thấy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia, với sự tham gia ngày càng đông đảo của các chủ thể kinh tế. Trong số các doanh nghiệp này, Việt Nam tự hào sở hữu 2 kỳ lân công nghệ MoMo và Sky Mavis, minh chứng cho tiềm năng phát triển các giải pháp công nghệ có tầm ảnh hưởng toàn cầu.

Sự phát triển này được thúc đẩy bởi loạt hoạt động quan trọng diễn ra trong nửa đầu năm, bao gồm Ngày hội khởi nghiệp Quốc gia lần thứ VII dành cho học sinh sinh viên, Hội nghị P4G Việt Nam 2025 tập trung vào chuyển đổi xanh, và Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới. Đặc biệt, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đã công bố Giải thưởng "One ASEAN Startup Awards 2025", vinh danh các startup xuất sắc trong khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và phát triển bền vững.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng và các đại biểu tham dự Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và ĐMST thế giới 2025.

Vị thế vững chắc trong khu vực và tiến bộ toàn cầu

Báo cáo của StartupBlink về xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năm 2025 mang đến những tín hiệu khích lệ cho Việt Nam. Quốc gia ta đã cải thiện vị trí từ thứ 56 lên thứ 55 trong tổng số 100 quốc gia có hệ sinh thái phát triển, đồng thời duy trì vững chắc vị trí thứ 5 tại khu vực Đông Nam Á.

Phân tích chi tiết theo từng thành phố cho thấy sự phân bố hợp lý của các trung tâm khởi nghiệp trên toàn quốc. Hà Nội dẫn đầu với vị trí thứ 148 toàn cầu, theo sau là TP.HCM ở vị trí 110, và Đà Nẵng xếp thứ 766 trong danh sách top 1.000 thành phố khởi nghiệp hàng đầu thế giới. Sự có mặt của ba thành phố lớn trong bảng xếp hạng quốc tế thể hiện sự phát triển đồng đều và lan tỏa của hoạt động khởi nghiệp từ trung ương ra địa phương.

StartupBlink đánh giá cao tiềm năng của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam nhờ ba yếu tố cơ bản: quy mô thị trường lớn với gần 100 triệu dân, tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, và lợi thế từ việc dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này tạo nền tảng vững chắc cho các startup phát triển sản phẩm dịch vụ phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu.

Dữ liệu cụ thể về doanh nghiệp khoa học công nghệ cũng cho thấy sự tăng trưởng tích cực. Cả nước hiện có 940 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận, trong đó riêng từ đầu năm 2025 đã có thêm 20 doanh nghiệp mới gia nhập. Theo báo cáo của 278 doanh nghiệp trong số 757 doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo, tổng doanh thu đạt 196.060 tỷ đồng với 42.642 lao động, trong đó có 66 doanh nghiệp đạt doanh thu trên 100 tỷ đồng.

Ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) trình bày tham luận tại Lễ hưởng ứng ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2025. Ảnh: HH - TTXVN

Hạ tầng hỗ trợ phát triển và thách thức quản lý

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam hiện sở hữu cơ sở hạ tầng hỗ trợ khá đầy đủ với sự tham gia của khoảng 208 quỹ đầu tư trong và ngoài nước, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh, cùng hơn 20 trung tâm khởi nghiệp sáng tạo tại các địa phương. Con số này cho thấy sự quan tâm và đầu tư nghiêm túc của cả khu vực tư nhân lẫn nhà nước vào việc nuôi dưỡng các ý tưởng khởi nghiệp.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, lĩnh vực này vẫn đối mặt với một số thách thức về mặt quản lý và vận hành. Khó khăn lớn nhất hiện tại là việc thiếu cơ chế chia sẻ thông tin hiệu quả giữa các cơ quan quản lý khoa học công nghệ, tài chính, thuế và đăng ký kinh doanh. Điều này gây cản trở cho công tác theo dõi, đánh giá và hỗ trợ các doanh nghiệp trong hệ sinh thái.

Một vấn đề khác là việc cập nhật dữ liệu hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp khoa học công nghệ chỉ được thực hiện theo kỳ quyết toán thuế hàng năm, khiến việc theo dõi tình hình theo tháng, quý gặp nhiều khó khăn. Thực trạng này làm giảm tính kịp thời của các chính sách hỗ trợ và can thiệp khi cần thiết.

Đặc biệt, trong lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo, việc thiếu công cụ quản lý nhà nước hiệu quả để theo dõi sự hình thành và phát triển của các chủ thể trong hệ sinh thái đang tạo ra khoảng trống trong công tác hoạch định chính sách. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chưa có căn cứ pháp lý và thủ tục công nhận chính thức các chủ thể này, dẫn đến tình trạng thiếu thống kê chính thức.

Để giải quyết những thách thức này, cơ quan quản lý đã đề xuất xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin toàn diện, bao gồm dữ liệu về tổng đầu tư cho khoa học công nghệ, doanh thu từ sản phẩm công nghệ, số lao động sử dụng, thu nhập bình quân, cũng như các ưu đãi về thuế và đất đai. Hệ thống thông tin tích hợp này sẽ giúp cải thiện chất lượng công tác thống kê, phân tích và báo cáo.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối phiên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam phát biểu tại buổi Lễ hưởng ứng ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2025

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang tập trung hoàn thiện các nghị định quan trọng, bao gồm quy định về thành lập doanh nghiệp thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, và doanh nghiệp khoa học công nghệ. Đồng thời, việc xây dựng Đề án Xây dựng quốc gia khởi nghiệp và triển khai Đề án 844 hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đến năm 2025 cũng đang được đẩy mạnh.

Một động thái đáng chú ý khác là việc xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của các vườn ươm khởi nghiệp sáng tạo và ươm tạo công nghệ. Bộ tiêu chí này sẽ giúp nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức hỗ trợ, từ đó cải thiện tỷ lệ thành công của các startup.

Nhìn về tương lai, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá mạnh mẽ. Với nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện thông qua Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo được Quốc hội thông qua tháng 6/2025, cùng với các nghị định hướng dẫn chi tiết đang được xây dựng, môi trường khởi nghiệp sẽ trở nên thuận lợi và minh bạch hơn.

Sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ từ nhà nước, nguồn vốn đầu tư ngày càng dồi dào từ các quỹ trong và ngoài nước, cùng với tiềm năng thị trường lớn và nhân lực trẻ năng động, Việt Nam hoàn toàn có thể tiến gần hơn nữa đến mục tiêu lọt top 50 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới trong những năm tới. Điều quan trọng là cần duy trì sự nhất quán trong chính sách và tăng cường phối hợp liên ngành để tạo ra một hệ sinh thái thực sự bền vững và cạnh tranh.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng