FPT thành lập nhà máy chip: Từ cam kết đến hành động

Tại sao FPT quyết định xây nhà máy chip?

FPT vừa công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn tiên tiến. Tập đoàn công nghệ chuyên về phần mềm với doanh thu xuất khẩu 1,5 tỷ USD năm 2025 chưa từng xây nhà máy sản xuất. Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình giải thích FPT tập trung chủ yếu vào phần mềm với niềm tin tài sản lớn nhất là trí tuệ người Việt.

Phối cảnh Nhà máy Kiểm thử và Đóng gói tiên tiến chip bán dẫn FPT. Ảnh: FPT

Quyết định xây dựng nhà máy chip của FPT xuất phát từ ba lý do. Thứ nhất, Đảng và Nhà nước xác định con đường phát triển thành quốc gia giàu mạnh qua khoa học công nghệ, trong đó công nghiệp chip đóng vai trò then chốt. Những quốc gia "hóa rồng, hóa hổ" vài chục năm qua đều phát triển từ công nghiệp bán dẫn. Người Hàn Quốc ví chip như gạo vì chip quan trọng như lương thực với họ.

Thứ hai, Việt Nam có nguồn nhân lực mạnh trong lĩnh vực chip. Bà Nguyễn Bích Yến, Chủ tịch danh dự Viện Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến Đại học Quốc gia Hà Nội, Chủ tịch VSAP Lab khẳng định người Việt trên thế giới tạo thành một "thế lực" trong ngành bán dẫn. Nhiều công ty nước ngoài mở chi nhánh tại Mỹ nhưng đội ngũ kỹ sư gần như toàn người Việt. Bài toán lớn nhất là liên kết lại và hình thành hệ sinh thái riêng.

Thứ ba, với nhà máy mới của FPT, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang dần hoàn thiện. FPT từ lâu tham gia những khâu quan trọng như đào tạo, nghiên cứu và thiết kế chip, nay bổ sung thêm khâu đóng gói, kiểm thử cùng phân phối sản phẩm ra thị trường. Như vậy, chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất đến đưa sản phẩm tới tay người dùng cuối cùng đã được kết nối liền mạch trong một hệ sinh thái do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ

Hiện thực hóa tinh thần "công - tư đồng kiến quốc"

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương đánh giá cao tầm nhìn dài hạn của FPT trong lĩnh vực công nghệ và bán dẫn. Bộ ghi nhận tinh thần dấn thân của FPT khi chủ động điều chỉnh chiến lược không chỉ vì tối ưu lợi nhuận mà vì phục vụ quốc gia.

Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình nhiều lần chia sẻ Việt Nam muốn phát triển cần thực hiện "công - tư đồng kiến quốc". Không chỉ các bộ, ngành, địa phương mà cả doanh nghiệp đều phải cùng chung khát vọng kiến tạo đất nước và cùng chịu trách nhiệm.

Ảnh minh họa

Tại Diễn đàn Make in Vietnam 2025, Tổng Giám đốc FPT Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh FPT sẽ đầu tư bài bản vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn, thời gian dài, thậm chí 5-10 năm mới thấy thành quả. Đây là quyết định không hề dễ dàng, tạo áp lực rất lớn cho ban lãnh đạo doanh nghiệp.

Sự kiện FPT công bố thành lập nhà máy diễn ra ngay sau khi Viettel khởi công dự án xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam. Từ lời nói, Việt Nam chuyển sang hành động cụ thể: hai tập đoàn lớn cùng triển khai dự án bán dẫn trong vòng chưa đầy một tháng. Viettel sản xuất chip, FPT đóng gói và kiểm thử, dây là hai mảnh ghép này bổ trợ cho nhau và tạo nên chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh: "Trong giai đoạn 2026–2030, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định tinh thần mới của Make in Vietnam là: sáng tạo tại Việt Nam – sản xuất tại Việt Nam – và dẫn dắt xu thế. Điều đó có nghĩa là chúng ta không chỉ làm ra sản phẩm để sử dụng trong nước hay thay thế hàng nhập khẩu, mà phải tạo ra công nghệ mới, sản phẩm mới, mô hình mới đủ sức cạnh tranh và dẫn dắt thị trường khu vực và toàn cầu".

Chuỗi giá trị bán dẫn Việt Nam đang hình thành

Với việc FPT đầu tư nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn, Việt Nam đã chính thức hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng còn thiếu, từng bước khép kín chuỗi giá trị bán dẫn từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói và kiểm thử do doanh nghiệp Việt Nam tham gia chủ đạo.

Trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, vài năm trở lại đây Việt Nam đã đóng vai trò ngày càng quan trọng ở khâu đóng gói và kiểm thử, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, phần lớn các nhà máy hiện nay đều do doanh nghiệp nước ngoài đầu tư và làm chủ.

Bà Nguyễn Bích Yến nhận định sự hợp tác giữa VSAP Lab với FPT trong thời gian tới sẽ càng thực chất, hiệu quả, mang tính chất bổ trợ chiến lược và cùng nhau phát triển năng lực đóng gói, kiểm thử, đào tạo nhân lực và từng bước chuyển giao công nghệ nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Từng mảnh ghép quan trọng: vật liệu, thiết kế, đóng gói, kiểm thử, sản xuất cho đến hạ tầng số và nguồn nhân lực đang dần hoàn thiện, với FPT đóng vai trò trụ cột lớn khi FPT nâng cao năng lực công nghệ, kết nối các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị, dẫn dắt hướng phát triển và lan tỏa niềm tin cho toàn hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam.

Về phía Bộ Khoa học và Công nghệ, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cam kết sẽ luôn ủng hộ, bảo trợ và đồng hành cùng FPT cũng như cộng đồng doanh nghiệp công nghệ theo đúng tinh thần "công - tư đồng kiến quốc". Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, ưu tiên nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển, đào tạo, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp yên tâm đầu tư và mở rộng hợp tác quốc tế.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương khẳng định sự kiện này mở ra bước phát triển mới của Tập đoàn FPT. Quan trọng hơn, đây là dấu mốc đáng ghi nhận trong tiến trình hình thành và hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn của Việt Nam. Ảnh: FPT

Quyết định của FPT phản ánh tinh thần "công - tư đồng kiến quốc" mà Chính phủ kêu gọi. Từ cam kết, FPT đã chuyển sang hành động cụ thể, mở ra cơ hội cho Việt Nam trở thành điểm đến quan trọng trên bản đồ bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị FPT tập trung vào ba nội dung trọng tâm. Thứ nhất, tiên phong dẫn dắt. FPT cần phát huy vai trò doanh nghiệp đầu tàu, chủ động kết nối không chỉ với các doanh nghiệp lớn mà cả doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước, tạo điều kiện để họ tham gia chuỗi cung ứng vật liệu, linh kiện, thiết bị và dịch vụ phụ trợ.

Thứ hai, tập trung phát triển công nghệ cao, công nghệ lõi. Hiện nay, khi định luật Moore dần chạm giới hạn, công nghệ đóng gói tiên tiến trở thành yếu tố then chốt để nâng cao hiệu suất chip. Việc FPT lựa chọn hướng đi vào đóng gói tiên tiến là quyết định đúng đắn, giúp doanh nghiệp đi tắt đón đầu, tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Thứ ba, tạo đột phá về nguồn nhân lực. Nhà máy không chỉ là cơ sở sản xuất mà còn là trung tâm đào tạo thực tiễn, qua đó hình thành đội ngũ kỹ sư trình độ cao, làm chủ công nghệ.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương khẳng định: "Hành động của FPT thể hiện cam kết bằng dự án cụ thể, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa trí tuệ Việt Nam ra thế giới và đưa Việt Nam xuất hiện rõ nét hơn trên bản đồ bán dẫn toàn cầu".

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel khẳng định: Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với Viettel và các đối tác trong nước: sản xuất đến đâu thì FPT tham gia đóng gói, kiểm thử đến đó, để các con chip công nghệ Việt Nam có thể sớm đi vào đời sống. Ảnh: FPT

Tại Hội nghị Diên Hồng về bán dẫn tháng 10/2024 tại Đà Nẵng với sự tham gia của các chuyên gia từ Mỹ, Nhật Bản và châu Âu đã lựa chọn ba lĩnh vực mà Việt Nam có vị thế rất tốt.

Một là đóng gói tiên tiến. Khi công nghệ đã xuống tới vài nanomet thì rất khó thu nhỏ hơn nữa, phải có cách khác để tăng hiệu suất chip. Việt Nam có những chuyên gia hàng đầu như bà Nguyễn Bích Yến và nhiều Việt kiều giàu kinh nghiệm nghiên cứu. Những sản phẩm này có thể đi vào đồng hồ, kính thông minh.

Hai là AI trên chip. AI sẽ thay đổi thế giới nhưng phải đưa AI lên chip thì mới đủ nhỏ, đủ thông minh để ứng dụng rộng rãi. Việt Nam đang theo đuổi hướng "AI bonsai" - AI tinh gọn - để tạo ra những con chip nhỏ nhưng hiệu quả cao.

Ba là thế mạnh phần mềm. Việt Nam rất mạnh về phần mềm, mà thiết kế chip về bản chất cũng là một dạng phần mềm ở mức rất cao.

Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình mong muốn: "Chúng tôi muốn phối hợp rất chặt với Viettel: Viettel sản xuất gì, FPT sẽ đóng gói và kiểm thử cho sản phẩm đó. Khi các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu thành công những con chip tinh vi, FPT sẽ tiếp tục đảm nhận phần đóng gói tiên tiến cho các sản phẩm công nghệ Việt Nam. Rất mong tiếp tục nhận được sự chung tay, chung sức của các cấp lãnh đạo, các doanh nghiệp và cộng đồng chuyên gia để cùng xây dựng hệ sinh thái bán dẫn của Việt Nam".

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng