Bốn tỷ năm trước, có ba "Trái Đất" trong hệ mặt trời, tại sao giờ đây chỉ còn lại một?

Đức Lãng
17/06/2021 06:37
D

Trong hệ mặt trời, và thậm chí trong toàn bộ vũ trụ, Trái Đất là hành tinh duy nhất được biết là có sự sống. Nhân loại đã tiến hành hàng loạt cuộc thám hiểm hệ mặt trời, và vẫn đang tích cực nhận tín hiệu từ những nền văn minh có thể có ngoài hành tinh của chúng ta, nhưng kết quả vẫn là không tìm thấy dấu vết của sự sống trên các hành tinh khác ngoài Trái Đất.

Nếu chúng ta quay trở lại 4 tỷ năm trước, sẽ có ba "Trái Đất" trong hệ mặt trời, và sự sống có thể đã phát triển trên chúng. Một trong những "Trái Đất" này tất nhiên sẽ là Trái Đất hiện tại của chúng ta, và hai Trái Đất còn lại chính là Sao Kim và Sao Hỏa.

Trong quá khứ, cả ba hành tinh đều là hành tinh đá, bề mặt được cấu tạo bởi kim loại rắn và silicat. Trong số đó, Trái Đất của chúng ta là hành tinh lớn nhất, khối lượng và bán kính của Sao Kim lần lượt chỉ bằng khoảng 82% và 95% của Trái Đất, khối lượng và bán kính của Sao Hỏa lần lượt cũng chỉ chiếm khoảng 11% và 53% khi so với hành tinh của chúng ta.

Trong vài thập kỷ qua, con người đã phóng nhiều tàu thăm dò không người lái lên Sao Kim, Sao Hỏa, và hóa ra môi trường trên hai hành tinh này rất khắc nghiệt.

Sao Kim quá nóng, còn sao Hỏa thì quá lạnh và không có oxy trên cả hai hành tinh này, bởi vậy, sự sống trên Trái đất không thể tồn tại trong môi trường như vậy, và các nhà thiên văn học cũng không hề tìm thấy dấu vết nào khác của sự sống tại đó.

Vậy, Sao Kim và Sao Hỏa cách đây 4 tỷ năm như thế nào? Tại sao bây giờ Sao Kim và Sao Hỏa lại trở thành vùng đất cằn cỗi, và chỉ có hành tinh của chúng ta là có thể sinh sống được?

Được tính toán dựa trên công suất bức xạ của mặt trời, Sao Kim và Sao Hỏa cũng hoạt động trong khu vực có thể sinh sống được như Trái Đất, có nghĩa là chúng có thể nhận một lượng bức xạ mặt trời vừa phải để nước trên bề mặt của chúng vẫn có thể ở trạng thái lỏng.

Các nhà thiên văn suy đoán dựa trên các dấu hiệu hiện tại trên Sao Kim và Sao Hỏa và phỏng đoán rằng có lẽ có đã từng có một đại dương nước lỏng trên cả Sao Kim và Sao Hỏa cách đây 4 tỷ năm.

Trong vài trăm triệu năm đầu, Sao Kim là một hành tinh ấm và ẩm. Trong các đại dương nguyên thủy của Sao Kim, sự sống hoàn toàn đủ điều kiện để tiến hóa. Chúng có thể là sự sống dựa trên cacbon giống như sự sống trên Trái Đất hoặc có thể là các dạng sống khác.

Tuy nhiên, thời gian có thể sống được của Sao Kim không kéo dài. Vì Sao Kim ở quá gần mặt trời, và nhiệt độ của mặt trời lại dần tăng lên theo thời gian, khiến Sao Kim ngày càng nóng hơn, đồng thời một lượng lớn nước lỏng cũng đã bị bốc hơi.

Đồng thời, hoạt động của núi lửa trên Sao Kim cũng dần hoạt động mạnh và liên tục giải phóng khí cacbonic gây hiệu ứng nhà kính mạnh mẽ. Nếu không có đại dương, carbon dioxide sẽ không bị vô hiệu hóa.

Chúng xâm nhập vào khí quyển và gây ra hiệu ứng nhà kính nghiêm trọng, điều này sẽ làm tăng nhiệt độ trên Sao Kim. Trong khi đó, trên Trái Đất, các đại dương, thực vật và khoáng chất hấp thụ một lượng lớn khí cacbonic, do đó Trái Đất sẽ không trở nên quá nóng do hiệu ứng nhà kính mạnh trong giai đoạn đó.

Cuối cùng, hiệu ứng nhà kính của Sao Kim đã hoàn toàn mất kiểm soát, nước ở thể lỏng bốc hơi hoàn toàn và sự sống có thể đã bị hủy diệt. Theo dữ liệu do tàu thăm dò Sao Kim trả về, nồng độ hiện tại của carbon dioxide trong bầu khí quyển của Sao Kim cao tới 96,5% và áp suất khí quyển bề mặt cao gấp 91 lần bề mặt Trái Đất.

Dưới ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính cực đoan này, về cơ bản Sao Kim đã đạt đến trạng thái cân bằng nhiệt, và nhiệt độ bề mặt trung bình cao tới 464 độ C.

Mặc dù về cơ bản là không thể có sự sống trên bề mặt của Sao Kim ngày nay, nhưng một số nhà thiên văn học suy đoán rằng có thể có sự sống kỳ lạ nào đó trong bầu khí quyển của Sao Kim.

Trên bầu trời đủ cao so với bề mặt của Sao Kim, áp suất khí quyển sẽ ở mức vừa phải, và nhiệt độ cũng không cao, có thể có điều kiện cho sự tổng hợp chất hữu cơ và sự tiến hóa của sự sống.

Mặt khác, Sao Hỏa cổ đại có lẽ cũng là một hành tinh có thể sinh sống được. Hiện tại, trên Sao Hỏa có một số lượng lớn địa hình bị rửa trôi bằng nước, và có một số quặng sắt chỉ có thể tạo ra trong môi trường nước, đây là những bằng chứng mạnh mẽ cho sự tồn tại của một lượng lớn nước lỏng trên Sao Hỏa cổ đại. Vậy, làm thế nào mà Sao Hỏa lại trở thành một hành tinh không thể sống được như hiện tại?

Tại Bắc Cực của Sao Hỏa hiện nay, có một lưu vực khổng lồ có bề mặt tương đương với hai phần năm diện tích bề mặt của Sao Hỏa. Lưu vực khổng lồ ở Bắc Cực này được hình thành là do một vụ va chạm lớn gây ra.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khoảng 3,9 tỷ năm trước, một hành tinh lùn (có kích thước bằng sao Diêm Vương) có đường kính khoảng 2.000 km đã va vào cực bắc của Sao Hỏa.

Vụ va chạm lớn này đã làm thay đổi hoàn toàn phần lõi của Sao Hỏa, khiến các hoạt động bên trong Sao Hỏa nhanh chóng dừng lại, đồng thời từ trường Sao Hỏa cũng theo đó mà suy yếu dần và cuối cùng là gần như biến mất.

Khi không có sự bảo vệ của từ trường, gió mặt trời mạnh dần dần và làm tan bầu khí quyển của Sao Hỏa, nước lỏng tiếp tục bốc hơi khiến sao Hỏa nhanh chóng trở thành một vùng đất cằn cỗi

Hiện tại, hầu như không có bầu khí quyển trên Sao Hỏa, nhưng vẫn có một số băng nước ở các vùng cực. Ngoài ra, có thể có một lượng nước lỏng theo mùa ở một số khu vực trên Sao Hỏa, loại nước này có hàm lượng muối cao và có thể tạm thời ở trạng thái lỏng trong môi trường nhiệt độ thấp của Sao Hỏa.

Ở thời điểm hiện tại, nhiệt độ trên Sao Hỏa rất thấp, nhiệt độ trung bình chỉ là -63 độ C. Nếu con người muốn định cư trên Sao Hỏa trong tương lai, điều đầu tiên cần làm chính là tăng cường từ trường Sao Hỏa và tạo ra một lượng lớn khí nhà kính để "đốt nóng" Sao Hỏa và làm tan chảy lượng nước rắn tồn tại trên Sao Hỏa.

Sao Hỏa nhỏ hơn nhiều so với Trái đất, bởi vậy nó sẽ nguội đi từ trạng thái nóng chảy khi mới hình thành nhanh hơn so với Trái Đất, vì vậy nước lỏng trên Sao Hỏa có thể đã xuất hiện sớm hơn, điều đó có nghĩa là sự sống trên Sao Hỏa có thể đã hình thành và tiến hóa sớm hơn hành tinh của chúng ta.

Bởi vậy có những thuyết âm mưu cho rằng, khi các thiên thể va vào Sao Hỏa, những tảng đá bị văng ra ngoài không gian do các vụ va chạm có thể đã mang mầm mống sự sống trên Sao Hỏa vào không gian, rồi một ngày nào đó rơi xuống Trái Đất, trở thành nguồn gốc của sự sống trên Trái Đất.

Và có lẽ cũng là một sự ngẫu nhiên, sự sống trên Trái Đất cũng bắt đầu được hình thành cùng với khoảng thời gian mà Bắc Cực của Sao Hỏa xảy ra sự va chạm. Từ quan điểm của thời gian, điều này là nhất quán.

Ngoài ra, các nhà thiên văn học đã phát hiện dấu vết nghi ngờ sự sống trong các thiên thạch trên Sao Hỏa đã rơi xuống Trái Đất. Sự sống trên Trái Đất có thể bắt nguồn từ Sao Hỏa, nhưng điều này cho tới nay vẫn cần nhiều bằng chứng thuyết phục hơn.

Trước đây, tàu thám hiểm Curiosity đã từng phát hiện một số chất hữu cơ chứa carbon trong đá trên Sao Hỏa, đây có thể là bằng chứng cho thấy Sao Hỏa cổ đại đã từng có một vài sinh vật sống.

Ngay cả bây giờ, vẫn có thể có sự sống trên Sao Hỏa, chúng không tuyệt chủng hàng tỷ năm trước, mà di chuyển vào lòng đất của Sao Hỏa và phát triển một cơ chế sinh tồn độc đáo để thích nghi với môi trường khắc nghiệt trên hành tinh này.

So với Sao Kim và Sao Hỏa, hành tinh của chúng ta rất may mắn. Trong hàng tỷ năm qua, Trái Đất luôn là hành tinh có thể sinh sống được, bởi vậy hàng trăm triệu loài đã xuất hiện tại đây.

Trái Đất của chúng ta giống như một "hành tinh được chọn", khoảng cách từ mặt trời vừa phải, có từ trường có thể chống lại bức xạ mặt trời để mọi loại sự sống có thể tiếp tục sinh sôi và phát triển.

Mặc dù không thể loại trừ rằng một số hành tinh trong hệ mặt trời (chẳng hạn như Europa) cũng có sự sống, nhưng môi trường của những hành tinh đó rất khác với môi trường của Trái Đất, và hầu hết sự sống trên Trái Đất không thể tồn tại ở đó. Trong tương lai gần, Trái Đất vẫn sẽ là hành tinh duy nhất mà con người sinh sống trong vũ trụ.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Thở để mở khóa điện thoại

Thở để mở khóa điện thoại

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Tin mới cập nhật

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Tin đọc nhiều

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

NASA phát hiện Trái đất đang giữ lượng nhiệt lớn chưa từng có: "Đó thực sự là một tin xấu"

NASA phát hiện Trái đất đang giữ lượng nhiệt lớn chưa từng có: "Đó thực sự là một tin xấu"

Đây mới là tình bạn bền vững nhất trên Trái đất: 250 triệu năm vẫn bên nhau không rời

Đây mới là tình bạn bền vững nhất trên Trái đất: 250 triệu năm vẫn bên nhau không rời

Tàu Perseverance bắt đầu thực hiện sứ mệnh lịch sử sau "7 phút kỳ tích" của ngành hàng không vũ trụ

Tàu Perseverance bắt đầu thực hiện sứ mệnh lịch sử sau "7 phút kỳ tích" của ngành hàng không vũ trụ

Nhà khoa học giúp võng mạc của người mù hoạt động trở lại được thưởng 1 triệu euro

Nhà khoa học giúp võng mạc của người mù hoạt động trở lại được thưởng 1 triệu euro

Những phát minh 'để đời' của người Thụy Sĩ

Những phát minh 'để đời' của người Thụy Sĩ

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019