Lần đầu tiên trong lịch sử, tàu vũ trụ của NASA lập bản đồ những gì ẩn dưới bề mặt sao Hỏa

Phạm Anh
24/07/2021 17:42
D

Tàu đổ bộ InSight của NASA đã hỗ trợ các nhà khoa học vũ trụ lần đầu tiên lập bản đồ những gì ẩn bên trong của một hành tinh khác. Điều này giúp các nhà khoa vũ trụ mở ra những hướng nghiên cứu hiệu quả hơn về các hành tinh quanh chúng ta.

Hình 1: Minh họa cấu trúc bên trong Sao Hỏa. Ảnh: Cnet.

Hơn 400 năm trước, khi Galileo quan sát hành tinh Sao Hỏa bằng kính viễn vọng, nó chỉ giống như một quả cầu trống, treo lơ lửng trong bóng tối vô tận. Trải qua bốn thế kỷ kể từ đó, các nhà khoa học đã cố gắng nghiên cứu và tìm hiểu thêm những thông tin liên quan tới hành tinh này.

Nối tiếp những nghiên cứu của Galileo, không lâu sau đó, nhà thiên văn học người Hà Lan Christiaan Huygens đã nghiên cứu và khám phá sâu hơn về sao Hỏa.

Khi quan sát hành tinh này vào năm 1659, Huygens đã phác thảo về này tinh này với một vùng lớn, tối trên mặt của nó, lấp lánh trong một đường viền hình trái tim. Đó là lần đầu tiên con người quan sát thấy các đặc điểm bề mặt của một hành tinh khác.

Sau phát hiện quan trọng của Huygens, vào tháng 11/2018, NASA đã hạ cánh tàu đổ bộ InSight trên bề mặt sao Hỏa. Đây là lần thứ tám cơ quan vũ trụ đặt robot thám hiểm trên hành tinh đỏ.

Robot thám hiểm có nhiệm vụ thu thập cơ sở dữ liệu về đại chấn và các hiện tượng khác đang diễn ra dưới bề mặt hành tinh đỏ. Mới đây, thời gian hoạt động của robot này đã được mở rộng đến năm 2022.

Trong một loạt ba nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science, một nhóm các nhà nghiên cứu toàn cầu đã mô tả bên trong sao Hỏa bằng cách sử dụng dữ liệu thu được từ máy đo địa chấn của InSight, một công cụ phản ứng với rung động và tiếng ồn dưới bề mặt sao Hỏa.

Qua phân tích một loạt các báo cáo được InSight thu nhập từ năm 2019, các nhà nghiên cứu lần đầu tiên đã có thể tiết lộ hoạt động bên trong của một hành tinh khác trong hệ mặt trời của chúng ta - Đây là một bước đột phá cho khoa học địa lý vũ trụ. 

Hình ảnh của tàu Lander InGight, được chụp trên bề mặt sao hỏa. Ảnh: Nasa/jpl - caltech

Cụ thể, vào năm 2019, máy đo địa chấn của InSight, được gọi là SEIS đã phát hiện những hoạt động địa chấn đầu tiên của hành tinh này giống như bản vẽ dự kiến ​​đầu tiên của Huygens. Nó tiết lộ sao Hỏa có nhiều hoạt động địa chấn hơn mặt trăng, nhưng không hoạt động mạnh như Trái đất.

Dựa trên những hoạt động địa chấn được InSight ghi lại là cách các nhà nghiên cứu tìm hiểu bên trong của sao Hỏa. Các sóng địa chấn di chuyển bên trong hình tinh đỏ bị thay đổi bởi các vật liệu chúng tiếp xúc - cho phép InSight vẽ một bức tranh về những gì đang xảy ra trong hành tinh này. 

Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng hoạt động địa chấn của hành tinh đỏ rất phổ biến, nhưng chúng không mạnh lắm. Một số ít trong hoạt động đó có cường độ 3

Lớp vỏ và kích thước đáng kinh ngạc của hành tinh đỏ 

Một trong những nghiên cứu được điều hành bởi Brigitte Knapmeyer-Endrun, nhà địa vật lý tại Đại học Cologne, đã sử dụng dữ liệu để nghiên cứu lớp vỏ của hành tinh cho thấy, tầng trên của lớp vỏ, bao gồm đá bazan được hình thành từ dòng dung nham cổ đại, có độ dày khoảng 10km. Nhưng dữ liệu của InSight thu được tiết lộ rằng một lớp khác, có kích thước xấp xỉ gấp đôi kích thước đó, nằm ngay bên dưới nó. Có thể nói đây là nơi "lớp phủ" bắt đầu - điều này sẽ làm cho lớp vỏ của sao Hỏa "mỏng một cách đáng kinh ngạc". Knapmeyer-Endrun cho biết thêm. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có thể có một lớp thứ ba trong lớp vỏ, có độ dày khoảng 40 km. Sau đó là lõi sao Hỏa, tạo ra một số bất ngờ của riêng nó.

Như được minh họa trong hình 1, sao hỏa có thể gửi rung động xuống tận lõi của nó, nơi chúng bật ra và dội ngược về phía SEIS. Những tín hiệu này, như được mô tả trong một nghiên cứu do Simon Stähler, một nhà địa vật lý tại ETH Zurich ở Thụy Sĩ, tương đối mờ nhạt nhưng đã giúp ước tính lõi hành tinh đỏ lớn khoảng 1,6 triệu km, con số này lớn hơn so với một số nghiên cứu đã chỉ ra. Theo một bài báo đăng trên Science cho biết rằng lõi sắt-niken ít đặc hơn so với dự đoán trước đây, nhưng ở trạng thái lỏng như các nghiên cứu khác đã lập luận.

Vấn đề về nhiệt tỏa ra từ lõi sao Hỏa

Sự trở lại của địa chấn đối với sao Hỏa được nhà địa vật lý Yosio Nakamura của Đại học Texas mô tả là "một bình minh mới" trong một bài bình luận của Nature Geoscience vào năm 2020.

Khả năng phát hiện sóng địa chấn giúp đặt ra một số hạn chế cơ bản về cách hành tinh có thể tiến hóa theo thời gian và theo Benedix, "cho chúng ta biết rất nhiều về sự tiến hóa nhiệt của hành tinh đó."

Nhiệt tỏa ra từ lõi của một hành tinh trong quá trình hình thành và tiến hóa ban đầu và bằng cách hiểu thành phần của lõi, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra giả thuyết về cách sao Hỏa có thể đã nguội theo thời gian. 

Kết hợp dữ liệu này với các dữ liệu khác, thu được từ tàu vũ trụ quay quanh và tàu bay của NASA và Trung Quốc, không chỉ giúp chúng ta hiểu được sao Hỏa - ​​nó còn tiết lộ cách các hành tinh hình thành, thay đổi và phát triển trên khắp hệ mặt trời và cả khả năng bên ngoài nó.

InSight cũng cố gắng đo lường nhiệt độ dưới bề mặt hành tinh đỏ bằng cách sử dụng một robot "đào hang". Nhưng khi robot này cố gắng đào xuyên vào lòng sao Hoả, nó đã bị mắc kẹt.

Các nỗ lực của các kỹ sư NASA để giải phóng robot đã không có kết quả. Tuy nhiên, nhiệm vụ của InSight vẫn chưa kết thúc - nó sẽ tiếp tục quan sát và ghi lại những dữ liệu của sao Hỏa cho tới năm 2022. Việc các quan sát lặp đi lặp lại sẽ cho phép các nhà khoa học trau dồi thêm hiểu biết của họ về bên trong của Sao Hỏa.

Theo Tạp chí Điện tử / cnet

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Sau khi "chết hụt", con người sẽ thông minh hơn?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Cánh cửa khoa học nào tiếp nối quá khứ và tương lai?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Độ sâu của Đại dương là bao nhiêu?

Thở để mở khóa điện thoại

Thở để mở khóa điện thoại

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Phát hiện kinh ngạc về số lượng kiến trên Trái Đất

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Người Ai Cập cổ phát minh ra robot cách đây 4.000 năm

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Phát hiện bong bóng khí nóng quay quanh hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Giải mã sức mạnh có thể 'đánh gục' hệ thống Internet toàn cầu trong tích tắc

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Sinh viên làm sữa thực vật từ bã đậu nành và hạt lựu

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Các nhà khoa học thử nghiệm thực tiễn lá nhân tạo

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Phát hiện một trong những quần thể đá lớn nhất Châu Âu

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Giải đáp bí ẩn về cách thức các đại dương xuất hiện trên Trái đất

Tin mới cập nhật

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Toyota bZ4X - Khả năng vận hành không như công bố

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

Có thể bạn chưa biết: 5 nghiên cứu khoa học giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

7.500 vệ tinh của SpaceX được Mỹ phê duyệt triển khai

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Tin đọc nhiều

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Trung Quốc điều chế tinh bột từ carbon dioxide (CO2)

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Âm nhạc của Mozart có tác động tích cực lên não của người mắc bệnh động kinh

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

Tiểu hành tinh chứa đầy kim loại quý trị giá hơn 10 nghìn triệu tỉ USD

Tại sao Hawking muốn loài người rời khỏi Trái Đất càng sớm càng tốt?

Tại sao Hawking muốn loài người rời khỏi Trái Đất càng sớm càng tốt?

Đây mới là tình bạn bền vững nhất trên Trái đất: 250 triệu năm vẫn bên nhau không rời

Đây mới là tình bạn bền vững nhất trên Trái đất: 250 triệu năm vẫn bên nhau không rời

Tàu Perseverance bắt đầu thực hiện sứ mệnh lịch sử sau "7 phút kỳ tích" của ngành hàng không vũ trụ

Tàu Perseverance bắt đầu thực hiện sứ mệnh lịch sử sau "7 phút kỳ tích" của ngành hàng không vũ trụ

Nhà khoa học giúp võng mạc của người mù hoạt động trở lại được thưởng 1 triệu euro

Nhà khoa học giúp võng mạc của người mù hoạt động trở lại được thưởng 1 triệu euro

Những phát minh 'để đời' của người Thụy Sĩ

Những phát minh 'để đời' của người Thụy Sĩ

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Người ngoài hành tinh từng viếng thăm Trái Đất cách đây hàng ngàn năm?

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019