Tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong hoạt động TMĐT

Tạo nền tảng pháp lý vững chắc phát triển khu vực kinh tế tư nhân

Sáng 27/8, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp giao cho Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phối hợp với Công ty luật TNHH Vietlink tổ chức Hội nghị “Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận pháp luật và quản trị rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử”.

Ngày 14/01/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 84/QĐ-TTg Phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V), hộ kinh doanh (HKD) giai đoạn 2026 - 2030. Đây là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển khu vực kinh tế tư nhân, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để DNN&V, HKD phát triển nhanh, bền vững, thích ứng hiệu quả với quá trình chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử.

TS Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nam Hải

Triển khai Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho DNN&V, HKD giai đoạn 2026–2030, ngày 29/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 868/QĐ-BTP phê duyệt Kế hoạch tổng thể của Bộ Tư pháp triển khai các hoạt động của Chương trình. Đây là bước cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ mà Chính phủ đã đề ra, đồng thời khẳng định vai trò của Bộ Tư pháp trong việc đồng hành cùng DN, HKD xây dựng năng lực tuân thủ pháp luật, nâng cao năng lực quản trị và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Theo Kế hoạch, Bộ Tư pháp tập trung triển khai đồng bộ các hoạt động hỗ trợ pháp lý theo hướng lấy DN, HKD làm trung tâm, bảo đảm bám sát nhu cầu thực tiễn của hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, đặc biệt đối với các mô hình kinh doanh trên nền tảng số và thương mại điện tử. Trong đó, Cục Pháp luật dân sự – kinh tế tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong công tác tham mưu, rà soát, hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ pháp lý; Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho DNN&V được giao chủ trì tổ chức các hội nghị đối thoại, lấy ý kiến DN đối với các dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật có tác động trực tiếp đến hoạt động thương mại điện tử, đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ pháp lý phản ứng nhanh, kịp thời cập nhật, hướng dẫn và giải đáp những quy định mới phát sinh.

Xuất hiện của nhiều rủi ro pháp lý mới

Theo đánh giá của các chuyên gia tại Hội nghị, những năm gần đây, Việt Nam chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, kinh doanh đa kênh và các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số. DNN&V,HKD ngày càng chủ động tham gia hoạt động kinh doanh trực tuyến, tiếp cận khách hàng trên phạm vi rộng hơn, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của nền kinh tế số.

Tuy nhiên, cùng với những cơ hội đó là sự xuất hiện của nhiều rủi ro pháp lý mới liên quan đến giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quảng cáo và cung cấp thông tin trên môi trường mạng, sở hữu trí tuệ, nghĩa vụ thuế trong thương mại điện tử, cũng như trách nhiệm pháp lý trong các giao dịch xuyên biên giới.

Hội nghị “Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận pháp luật và quản trị rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử”. Ảnh: Nam Hải

TS Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cho biết, thực tiễn cho thấy, không ít DN, HKD vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận, cập nhật và áp dụng các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử. Việc thiếu thông tin, chưa nhận diện đầy đủ các rủi ro pháp lý hoặc chưa xây dựng được cơ chế quản trị rủi ro phù hợp có thể dẫn đến vi phạm pháp luật, phát sinh tranh chấp, gia tăng chi phí tuân thủ và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về kinh tế số đang tiếp tục được hoàn thiện, yêu cầu đặt ra không chỉ là tuân thủ đúng quy định mà còn phải chủ động phòng ngừa và kiểm soát rủi ro ngay từ quá trình tổ chức, vận hành hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Cũng theo TS Lê Thị Hoàng Thanh, việc nâng cao nhận thức pháp luật và xây dựng năng lực quản trị rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử không chỉ giúp DN, HKD hoạt động đúng pháp luật mà còn góp phần giảm thiểu tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dựng niềm tin đối với người tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh số công khai, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế.

Chính vì vậy, Hội nghị nghị “Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận pháp luật và quản trị rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử” không chỉ là diễn đàn để phổ biến, cập nhật những quy định mới của pháp luật về thương mại điện tử và quản trị rủi ro pháp lý, mà còn là dịp để các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, hiệp hội DN và cộng đồng DN, HKD cùng trao đổi, đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai hoạt động kinh doanh trên môi trường số, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý.

Tại Hội nghị, các ý kiến tham luận, trao đổi và đối thoại đã tập trung làm rõ nhiều nội dung thiết thực như: Những quy định pháp luật có tác động trực tiếp đến hoạt động thương mại điện tử; quyền và nghĩa vụ của DN, HKD khi kinh doanh trên nền tảng số; các vấn đề về giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền sở hữu trí tuệ, quảng cáo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nghĩa vụ thuế và giao dịch xuyên biên giới; đồng thời phân tích những rủi ro pháp lý thường gặp và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực phòng ngừa, kiểm soát rủi ro trong quá trình tổ chức và vận hành hoạt động kinh doanh.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng