Viettel và hành trình chinh phục công nghệ 5G: Từ 'làm theo' đến dẫn dắt

Bản lĩnh làm chủ công nghệ lõi và bước ngoặt Open RAN

Giai đoạn 2020 - 2023 chứng kiến bước chuyển chiến lược khi Viettel bắt tay cùng Qualcomm phát triển nền tảng Open RAN. Hướng đi này cho phép tách rời phần cứng, phần mềm, giúp doanh nghiệp thoát khỏi sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp độc quyền.

Sau hàng trăm vòng kiểm thử khắt khe, trạm gốc 5G “Make in Vietnam” đã vượt qua kiểm định quốc tế về độ trễ, an toàn thông tin. Trong thời gian từ ngày 19/2-10/12/2025, Viettel đã triển khai 20.758 trạm vô tuyến 5G trên toàn quốc, đồng thời hoàn thành phát sóng mới 2.011 trạm vô tuyến 5G “Make in Vietnam”, đáp ứng tiêu chuẩn ORAN, phù hợp với định hướng làm chủ công nghệ chiến lược theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Quyết định số 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Dự kiến đến hết năm 2025, tổng số trạm 5G của Viettel sẽ đạt 30.000, phủ sóng 90% khu vực ngoài trời và 70% khu vực trong nhà, trải dài từ đô thị sầm uất tới các khu công nghiệp trọng điểm. Toàn bộ công đoạn nghiên cứu, thiết kế, chế tạo do nhân lực Việt Nam đảm nhiệm hoàn toàn, từ khâu sản xuất chipset tích hợp tới viết phần mềm điều khiển hệ thống.

Trạm gốc 5G của Viettel. Ảnh: Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ

Phía sau những con số ấn tượng ẩn chứa câu chuyện tâm huyết của những người làm nghề. Kỹ sư Nguyễn Văn H., thành viên nhóm phát triển trạm gốc, chia sẻ về giai đoạn tối ưu thuật toán điều khiển anten đầy gian nan. Mỗi sai lệch nhỏ trong phân bổ tài nguyên vô tuyến đều gây suy giảm chất lượng dịch vụ trên diện rộng.

Nhóm chuyên gia thực hiện mô phỏng hàng nghìn kịch bản lưu lượng thực tế, từ giờ cao điểm tại Hà Nội tới môi trường nhà máy vốn nhiều nhiễu sóng. Kỹ sư Trần Thị M. khẳng định việc tự thiết kế phần mềm giúp kiểm soát hoàn toàn luồng dữ liệu, ngăn chặn triệt để nguy cơ can thiệp từ bên ngoài. Tự chủ công nghệ 5G đóng vai trò then chốt bảo đảm an ninh thông tin quốc gia, bảo vệ vững chắc hạ tầng số trong mọi tình huống.

Gartner, tổ chức uy tín bậc nhất thế giới, xác nhận đẳng cấp quốc tế của sản phẩm 5G Việt Nam sản xuất. Ảnh: Báo Chính phủ

Số liệu thực tế cho thấy tốc độ tải xuống trung bình tăng gấp tám lần so với công nghệ cũ, độ trễ giảm xuống mức dưới 10 mili giây tại nhiều khu vực trọng điểm. Những chỉ số này trở thành căn cứ thuyết phục giúp Gartner đưa Viettel vào danh sách các nhà mạng tiên phong toàn cầu. Việc nắm giữ mã nguồn gốc giúp tập đoàn chủ động cập nhật, vá lỗ hổng bảo mật nhanh chóng, tạo ra bức tường lửa vững chắc bảo vệ dữ liệu người dùng Việt Nam. Niềm tự hào của đội ngũ kỹ sư nằm ở khả năng biến những bản vẽ lý thuyết thành hệ thống thiết bị thực tế đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ quốc tế.

Hệ sinh thái hạ tầng số thúc đẩy tăng trưởng quốc gia

Nền tảng hạ tầng vững chắc giúp 5G Viettel lan tỏa mạnh mẽ vào mọi ngõ ngách đời sống kinh tế xã hội. Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, hệ thống khám chữa bệnh từ xa dựa trên kết nối 5G cho phép truyền hình ảnh chẩn đoán độ phân giải siêu cao theo thời gian thực. Các chuyên gia tuyến trung ương dễ dàng hỗ trợ hội chẩn, hướng dẫn phẫu thuật cho cơ sở y tế vùng sâu vùng xa với độ chính xác tuyệt đối.

Trong giáo dục, nhiều trường đại học kỹ thuật tại TP. Hồ Chí Minh triển khai lớp học thực tế ảo sinh động. Sinh viên thao tác mô phỏng thí nghiệm phức tạp qua đường truyền ổn định, xóa bỏ hoàn toàn giới hạn không gian giảng đường truyền thống, nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực.

Khu vực sản xuất công nghiệp ghi nhận sự chuyển mình rõ nét nhất tại các tỉnh Bắc Ninh, Hải Phòng. Các nhà máy thông minh ứng dụng mạng 5G riêng điều khiển robot tự hành, giám sát dây chuyền tự động hóa với độ trễ cực thấp.

Tại nhà máy Pegatron Hải Phòng, hệ thống camera AI kết nối 5G thực hiện kiểm tra chất lượng sản phẩm liên tục, tăng hiệu suất vận hành thêm 20% so với trước. Việc loại bỏ hệ thống dây cáp phức tạp giúp nhà máy linh hoạt thay đổi sơ đồ dây chuyền, tối ưu hóa không gian sản xuất. Những ứng dụng thực tiễn này minh chứng tư duy đúng đắn của Viettel khi lấy hạ tầng số làm bệ phóng phát triển kinh tế bền vững.

Hành trình chinh phục đỉnh cao 5G thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy tiếp nhận sang tư duy dẫn dắt của doanh nghiệp Việt.

Viettel không chỉ theo kịp xu thế toàn cầu, tập đoàn còn góp phần định hình chuẩn mực viễn thông mới tại khu vực Đông Nam Á. Dấu ấn Gartner tháng 10 năm 2025 mở ra chương mới cho hạ tầng số quốc gia, nơi công nghệ lõi do người Việt làm chủ trở thành động lực tăng trưởng dài hạn. Những trạm phát sóng mang thương hiệu nội địa tiếp tục vươn xa, sẵn sàng phục vụ nhu cầu trong nước đồng thời hướng tới xuất khẩu sang các thị trường quốc tế, khẳng định tầm vóc trí tuệ Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng