Năng lượng hydrogen - hướng đi chiến lược cho công nghiệp Việt Nam trong tiến trình chuyển dịch xanh

Hội thảo là hoạt động quan trọng thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 được thực hiện trong năm 2025 do Bộ Công Thương giao cho Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại phối hợp với Vụ Dầu khí và Than thực hiện.

Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo của một số Cục, Vụ, Viện thuộc Bộ Công Thương và hơn 50 đại biểu, chuyên gia đến từ Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cùng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm…

Ông Đặng Hải Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đặng Hải Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than cho biết: Trong bối cảnh thế giới đang nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu phát triển công bằng, bền vững, năng lượng hydrogen, đặc biệt là hydrogen xanh ngày càng được nhìn nhận như một giải pháp chiến lược, có khả năng tạo ra những tác động sâu rộng đối với nhiều ngành công nghiệp trong nước và quốc tế.

Theo ông Đặng Hải Anh, hydrogen không chỉ là nguồn năng lượng sạch, mà còn là chìa khóa giúp giảm phát thải trong các lĩnh vực “khó giảm phát thải” như luyện kim, hóa chất, phân bón, xi măng, vận tải đường dài và các hệ thống nhiệt công nghiệp. Nhiều quốc gia đã xác định hydrogen là cấu phần thiết yếu trong chiến lược năng lượng trung và dài hạn; hàng loạt dự án nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa hydrogen ở cả quy mô nhỏ và lớn đang được triển khai mạnh mẽ. Dự báo của các tổ chức quốc tế cho thấy, hydrogen có thể chiếm tới 20-30% tổng nhu cầu năng lượng toàn cầu vào năm 2050. Đây không chỉ là lựa chọn công nghệ mà là xu thế tất yếu của quá trình chuyển đổi năng lượng.

Cùng với xu thế của thế giới, Việt Nam đã có những bước đi chiến lược quan trọng. Tại COP26, Chính phủ đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đặt nền móng cho một lộ trình chuyển dịch năng lượng sạch và bền vững. Các quyết sách lớn của Bộ Chính trị và Chính phủ liên tục được ban hành thời gian qua, trong đó có Quyết định số 280/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Quyết định 165/QĐ-TTg 2024 phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

“Chiến lược này khẳng định, hydrogen sẽ trở thành động lực tăng trưởng xanh mới, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn môi trường”- ông Hải Anh nhấn mạnh.

Quang cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, theo ông Đặng Hải Anh, để hydrogen, đặc biệt là hydrogen xanh thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh và đời sống kinh tế, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu. Những yêu cầu đặt ra không chỉ về cơ chế, chính sách mà còn liên quan đến công nghệ, nguồn vốn, hạ tầng và chuyển giao kinh nghiệm quốc tế.

Tại Hội thảo, đại diện Hiệp hội năng lượng, đại diện các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực công nghiệp tiêu biểu đã chia sẻ thông tin, kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình vận hành và chuyển đổi năng lượng, đồng thời kiến nghị các cơ quan quản lý sớm ban hành Chiến lược và Quy hoạch hydrogen quốc gia. Hiệp hội và các doanh nghiệp đề xuất cần xây dựng hệ thống chính sách ưu đãi đồng bộ, thúc đẩy đầu tư, phát triển hạ tầng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận công nghệ hydrogen. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng nhấn mạnh rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các viện nghiên cứu và đối tác quốc tế sẽ đóng vai trò then chốt trong việc hình thành và phát triển thị trường hydrogen xanh tại Việt Nam, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.

Các ý kiến tại Hội thảo thống nhất rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hệ thống tiêu chuẩn – quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế nhằm tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển hydrogen xanh. Những thông tin, kinh nghiệm và kiến nghị thu nhận từ hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý nghiên cứu, đề xuất chính sách phù hợp, góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng bền vững.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng