Gen Z làm 'Đường Táo Quân' gìn giữ Tết xưa

Hơn một thập kỷ "trực chiến" trên cầu

Với nhiều người dân Hà Nội, hình ảnh những chiếc ròng rọc thả cá chép từ trên thành cầu Long Biên xuống sông Hồng đã trở nên quen thuộc. Đó là sáng kiến của "Đường Táo Quân" - một dự án tình nguyện đã bước sang mùa thứ 13.

Năm nay, chiến dịch quy tụ gần 140 nhân sự, trong đó có khoảng 100 tình nguyện viên và đội ngũ điều hành nòng cốt, tất cả đều mang sức trẻ và nhiệt huyết của thế hệ Z.

Tình nguyện viên "Đường Táo Quân" hoạt động trên cầu Long Biên ngày 22 tháng Chạp. Ảnh: TNV

Tình nguyện viên "Đường Táo Quân" hoạt động trên cầu Long Biên ngày 22 tháng Chạp. Ảnh: TNV

Đinh Minh Châu (sinh viên năm 4, trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội), hiện là Trưởng Ban Điều hành dự án, cho biết đã bị ấn tượng bởi sắc áo đỏ phủ dọc cầu Long Biên từ khi còn là học sinh THPT. Từ một tình nguyện viên năm 2022, Châu đã gắn bó và trưởng thành cùng dự án qua từng năm.

Theo Châu, chương trình không chỉ hỗ trợ người dân thả cá, thả tro, thu lại rác thải nhựa, làm đẹp hơn, sạch hơn cảnh quan môi trường, mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Trong những năm gần đây, tôi đã thấy sự thay đổi lớn, là người dân đa số đều rất hợp tác với tình nguyện viên trong việc thả cá đừng thả túi nilon.

"Cứ đến ngày ông Công ông Táo, dù cả năm bộn bề công việc, Đường Táo Quân vẫn đều đặn xuất hiện. Điều khiến tôi ấn tượng nhất là sự thay đổi trong nhận thức của người dân, đa số đều rất hợp tác với thông điệp thả cá đừng thả túi nilon", Châu nói.

Trưởng Ban Điều hành dự án Đinh Minh Châu. Ảnh: NVCC

Những trải nghiệm "có 1-0-2" của người trẻ

Tham gia hoạt động, các tình nguyện viên đã biến hoạt động tình nguyện thành những trải nghiệm đầy cảm xúc. Thân Thu Minh (sinh viên năm 2, ĐH Bách Khoa Hà Nội) đã có 4 năm tham gia chương trình, hào hứng kể về những kỷ niệm "săn mây" ngay tại Thủ đô.

"Có năm trên cầu mưa nhỏ, sương mù bao phủ, nhìn xung quanh cứ ngỡ đang ở trời mây Tây Bắc. Chính những khoảnh khắc ấy đã kết nối các tình nguyện viên và người dân lại với nhau", Minh nói.

Thu Minh (thứ hai từ phải sang) cùng các tình nguyện viên "Đường Táo Quân".

Với Lê Diệu Mẫn (sinh viên năm 3 trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội), niềm vui lại đến từ những chiếc ròng rọc.

"Được chính tay trải nghiệm thả cá bằng ròng rọc, hỗ trợ người dân thu gom túi nilon thực sự rất vui và tự hào. Hoạt động này giúp tôi cảm nhận sâu sắc hơn về nét đẹp văn hóa truyền thống ngày Tết", Mẫn bày tỏ.

Tham gia Đường Táo Quân còn có đông học sinh THPT, trong đó không ít bạn học cuối cấp với áp lực thi cử. Nguyễn Minh Châu (học sinh THPT Nguyễn Gia Thiều) chia sẻ: "Là học sinh cuối cấp với nhiều áp lực, nhưng em đã chủ động sắp xếp lịch học để tham gia. Khoảnh khắc nhìn thấy đàn cá bơi đi khiến em cảm thấy rất vui vì đã đóng góp một phần nhỏ bé cho môi trường và hệ sinh thái".

Tình nguyện viên Lê Diệu Mẫn. Ảnh: NVCC

Chuyên nghiệp hóa hoạt động tình nguyện

Tại "Đường Táo Quân", các tình nguyện viên được chia làm 3 nhóm nhiệm vụ chuyên biệt. Nhóm cầm biển tuyên truyền có mặt tại các điểm thả, tuyên truyền và vận động người dân “thả cá đừng thả túi nilon”, hỗ trợ phân loại rác thải tại điểm thả. Nhóm tham gia vận hành ròng rọc, giúp người dân thả cá. Nhóm xử lý tro, hóa đồ thờ cúng.

Dù là lần đầu hay đã có nhiều năm tham gia, các tình nguyện viên Đường Táo Quân đều chung mong muốn bảo vệ môi trường không tách rời văn hóa truyền thống. Phùng Hà Diệp Anh (sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân) cho biết: "Slogan Thả cá đừng thả túi ni lông đã lồng ghép đầy đủ ý nghĩa về việc vừa giữ gìn truyền thống, vừa quan tâm đến môi trường sống".

Tình nguyện viên Nguyễn Minh Châu. Ảnh: NVCC

Để vận hành Đường Táo Quân năm nay trong hai ngày 22 – 23 tháng Chạp (tức ngày 9 – 10/2) theo Đinh Minh Châu, công tác chuẩn bị các đội đã bắt đầu trước đó nhiều tháng.

Điểm mới của dự án năm nay là quy trình xử lý rác thải nghiêm ngặt hơn nhờ sự phối hợp với tổ chức Keep Vietnam Clean và nhà máy xử lý rác, nhằm thúc đẩy tái chế triệt để. Bên cạnh đó, Ban điều hành còn kết hợp gây quỹ thông qua việc bán bao lì xì, trích lợi nhuận để hỗ trợ trẻ em vùng cao tại Tà Tổng (Lai Châu) thông qua dự án của CLB Starfish Vietnam.

Tình nguyện viên Phùng Hà Diệp Anh. Ảnh: NVCC

Từ việc hỗ trợ người dân thả cá văn minh đến những hành động thiết thực bảo vệ dòng sông Hồng, các bạn trẻ của "Đường Táo Quân" đang chứng minh rằng gen Z không hề thờ ơ với văn hóa truyền thống, họ chỉ đang chọn cách gìn giữ nó theo một tư duy mới - xanh hơn, hiện đại hơn và trách nhiệm hơn.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng