Hà Nội thúc đẩy kinh tế số từ hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh – "mắt xích" quyết định tốc độ phát triển kinh tế số (Ảnh: hanoimoi.vn)

Trong nhiều năm qua, kinh tế số thường được nhắc đến như câu chuyện của các doanh nghiệp lớn hay các tập đoàn công nghệ. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tốc độ phát triển kinh tế số phụ thuộc rất lớn vào khả năng số hóa hoạt động của hàng trăm nghìn hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa – khu vực chiếm tỷ trọng áp đảo trong nền kinh tế.

Hộ kinh doanh là nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế số

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, toàn thành phố hiện có gần 349.000 hộ, cá nhân kinh doanh đang hoạt động; doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98,2% tổng số doanh nghiệp, đóng góp trên 40% GRDP của Thủ đô. Đây là khu vực tạo việc làm cho số lượng lớn lao động, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ và sản xuất.

Chính vì vậy, nếu mỗi hộ kinh doanh từng bước ứng dụng công nghệ để quản lý bán hàng, thanh toán, xuất hóa đơn điện tử, quản trị kho, chăm sóc khách hàng hay mở rộng kênh bán hàng trực tuyến, hiệu quả kinh doanh sẽ được cải thiện đáng kể. Khi quy mô ứng dụng được mở rộng trên diện rộng, kinh tế số sẽ phát triển từ nền tảng vững chắc nhất.

Tuy nhiên, đây cũng là nhóm đối tượng gặp nhiều rào cản trong quá trình chuyển đổi số. Không ít hộ kinh doanh vẫn duy trì phương thức quản lý bằng sổ sách hoặc sử dụng nhiều phần mềm riêng lẻ cho từng nghiệp vụ. Dữ liệu phân tán khiến việc theo dõi doanh thu, dòng tiền, tồn kho và hiệu quả kinh doanh thiếu tính đồng bộ, trong khi thao tác thủ công làm tăng chi phí vận hành và nguy cơ sai sót.

Khảo sát của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho thấy 60,1% doanh nghiệp gặp khó khăn về chi phí đầu tư công nghệ số, trong khi 45,4% gặp trở ngại về hạ tầng công nghệ. Khoảng cách giữa nhu cầu chuyển đổi số và khả năng tiếp cận các giải pháp phù hợp vẫn còn khá lớn.

Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách hỗ trợ. Nếu trước đây chuyển đổi số chủ yếu được thúc đẩy thông qua các hội nghị, hội thảo hay hoạt động tuyên truyền thì hiện nay, điều hộ kinh doanh cần là các giải pháp có thể triển khai ngay, dễ sử dụng, phù hợp với quy mô hoạt động và có sự đồng hành trong suốt quá trình vận hành.

Thí điểm mô hình phát triển kinh tế số từ cấp cơ sở

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với UBND phường Cửa Nam cùng các doanh nghiệp công nghệ và tổ chức tài chính triển khai Chương trình "Đồng hành phát triển kinh tế số cùng phường Cửa Nam".

Thay vì chỉ giới thiệu các nền tảng công nghệ, chương trình hướng tới xây dựng một mô hình hỗ trợ toàn diện cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ quản trị, thanh toán, tài chính đến thương mại điện tử, qua đó hình thành hệ sinh thái số ngay tại cấp xã, phường.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn, Cửa Nam được lựa chọn bởi địa bàn có khoảng 248 hộ kinh doanh và 22 doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực thương mại, dịch vụ, lưu trú và tiêu dùng. Đây là nhóm có nhu cầu lớn về quản trị bán hàng, thanh toán số, hóa đơn điện tử cũng như mở rộng thị trường trên môi trường trực tuyến.

Kết quả triển khai tại Cửa Nam sẽ là cơ sở thực tiễn để thành phố đánh giá hiệu quả trước khi nghiên cứu nhân rộng mô hình trên toàn địa bàn.

Xây dựng hệ sinh thái số để phát triển kinh tế số bền vững

Điểm khác biệt của chương trình nằm ở cách tiếp cận. Thay vì hỗ trợ từng phần mềm độc lập, Hà Nội hướng tới kết nối nhiều nền tảng để hình thành một hệ sinh thái phục vụ toàn bộ hoạt động kinh doanh.

Ở lĩnh vực quản trị, Viettel giới thiệu nền tảng Tendoo dành cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ông Nguyễn Tiến Thành, Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp Viettel Hà Nội, Tendoo tích hợp trên cùng một nền tảng các chức năng quản lý bán hàng, kho, kế toán, hóa đơn điện tử và chăm sóc khách hàng. Dữ liệu từ cửa hàng, website và các sàn thương mại điện tử được đồng bộ theo thời gian thực, giúp người kinh doanh giảm đáng kể thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả quản trị.

Nền tảng cũng kết nối với hệ sinh thái số của Viettel như hóa đơn điện tử, chữ ký số, hợp đồng điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, Internet và camera giám sát. Việc tập trung dữ liệu trên một hệ thống tạo tiền đề để từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích hoạt động kinh doanh, hỗ trợ dự báo và ra quyết định.

Nền tảng số Tendoo hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ, góp phần thúc đẩy kinh tế số (Ảnh: hanoimoi.vn)

Ở lĩnh vực tài chính số, BIDV mang đến nhóm giải pháp quản lý dòng tiền và thanh toán dành riêng cho hộ kinh doanh. Đại diện BIDV cho biết, ngân hàng giới thiệu phần mềm quản lý bán hàng MyShop Pro, tích hợp các chức năng quản lý cửa hàng, sản phẩm, khách hàng, thu - chi, hóa đơn điện tử, báo cáo kinh doanh và thanh toán bằng mã QR, đồng thời miễn phí sử dụng cho các hộ kinh doanh tham gia chương trình.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, BIDV triển khai giải pháp BIDV Direct Shop, tích hợp nhiều phương thức thanh toán và các dịch vụ ngân hàng số nhằm đơn giản hóa quy trình giao dịch, nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Đáng chú ý, hệ thống ngân hàng số của BIDV hiện đã kết nối với hơn 150 đối tác cung cấp giải pháp chuyển đổi số, cho phép tích hợp trực tiếp các dịch vụ tài chính vào phần mềm quản lý bán hàng, kế toán hay hóa đơn điện tử mà doanh nghiệp đang sử dụng, góp phần hình thành quy trình quản trị thống nhất.

Trong khi đó, TikTok Việt Nam tập trung hỗ trợ hộ kinh doanh khai thác thị trường số thông qua video ngắn và livestream bán hàng. Các chuyên gia hướng dẫn xây dựng nội dung, kể câu chuyện sản phẩm, phát triển thương hiệu, nâng cao khả năng tương tác và chuyển đổi người xem thành khách hàng.

Phần mềm quản lý bán hàng MyShop Pro (Ảnh: hanoimoi.vn)

Tạo nền tảng để chuyển đổi số trở thành nhu cầu tự thân

Điểm đáng chú ý của mô hình thí điểm tại Cửa Nam không nằm ở việc giới thiệu thêm một nền tảng công nghệ mới, mà ở cách kết nối đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và cộng đồng hộ kinh doanh.

Khi các giải pháp quản trị, thanh toán, thương mại điện tử và tài chính được tích hợp trên cùng một hệ sinh thái, hộ kinh doanh có thể tiếp cận chuyển đổi số với chi phí thấp hơn, quy trình đơn giản hơn và hiệu quả rõ ràng hơn. Đây cũng là điều kiện để chuyển đổi số không còn là yêu cầu mang tính phong trào mà trở thành nhu cầu tự thân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn, thời gian tới Sở sẽ trình thành phố ban hành một nghị quyết nhằm tạo hành lang pháp lý triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

Trước mắt, Viettel và BIDV sẽ thí điểm cung cấp miễn phí một số nền tảng số cho các doanh nghiệp và tiểu thương. Trên cơ sở đánh giá hiệu quả, Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu cơ chế hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật để các đối tượng thụ hưởng có điều kiện duy trì và khai thác lâu dài.

Việc lựa chọn bắt đầu từ những hộ kinh doanh – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn nhất của nền kinh tế – cho thấy Hà Nội đang chuyển từ tư duy "triển khai công nghệ" sang tư duy "kiến tạo hệ sinh thái". Nếu mô hình này được mở rộng hiệu quả, đây sẽ không chỉ là giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ở cấp cơ sở mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo động lực mới cho tăng trưởng của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng