Hà Nội thúc đẩy mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Báo cáo về đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại thành phố Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, trong quá trình đổi mới mô hình phát triển kinh tế - xã hội, Hà Nội đã xây dựng đồng bộ hệ thống thể chế nền tảng theo logic “thí điểm - tổng kết - luật hóa”.

Theo ông Lưu, Hà Nội không chờ Luật Thủ đô sửa đổi hoàn tất mới triển khai mà chủ động đề xuất Quốc hội ban hành nghị quyết thí điểm, sau đó tổng kết thực tiễn để luật hóa thành Luật Thủ đô năm 2026.

Ông Nguyễn Xuân Lưu cho biết, thành phố xác lập mô hình tăng trưởng mới theo cấu trúc “3 trụ cột - 5 động lực - 4 không gian phát triển”, đồng thời thực hiện 3 chuyển dịch lớn gồm: từ tăng trưởng dựa vào vốn sang dựa vào năng suất; từ đầu tư công sang đầu tư tư nhân; từ ngành truyền thống sang các ngành dựa vào tri thức.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu báo cáo về đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại thành phố Hà Nội

Theo mục tiêu đề ra, năng suất nhân tố tổng hợp dự kiến đạt 57% vào năm 2030; tổng vốn đầu tư xã hội khoảng 5 triệu tỷ đồng; kinh tế số chiếm 40% GRDP vào năm 2030.

Về nguồn lực thực hiện, năm 2026, Hà Nội bố trí 9.090 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mức cao nhất từ trước đến nay. Thành phố đã phân bổ 2.529 tỷ đồng, đạt 27,82%, đồng thời bổ sung thêm 1.001 tỷ đồng qua 7 đợt quyết định.

Trong quý I/2026, Hà Nội có 221 doanh nghiệp khoa học công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và 10.996 doanh nghiệp công nghệ số.

Về hạ tầng chiến lược, Hà Nội đang triển khai đồng loạt 7 cây cầu qua sông Hồng, dự kiến hoàn thành trong quý II/2027 trước thềm Hội nghị APEC. Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đã thi công 35/50,8km, đạt khoảng 85%.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu kinh tế số tăng 22% trong năm 2026 và đạt 40% vào năm 2030, cao hơn khoảng 1,5 lần mục tiêu chung của cả nước.

Theo lãnh đạo UBND TP Hà Nội, hiện thành phố đang triển khai 7 mô hình, cách làm tiêu biểu bước đầu mang lại kết quả tích cực và có thể nghiên cứu nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.

Cụ thể gồm: Quản trị theo mục tiêu và kết quả then chốt trong khu vực công; danh mục 30 bài toán lớn của Thủ đô; mô hình “4 nhà” gồm Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và tổ chức tài chính; Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội hoạt động theo mô hình công ty cổ phần; hợp tác quốc tế với các trường đại học, tập đoàn công nghệ lớn; chiến lược thu hút trí thức người Việt ở nước ngoài; phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc thành trung tâm khoa học công nghệ khu vực.

Ngoài ra, Hà Nội cũng triển khai 5 nội dung chuyên sâu nhằm thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thành phố đang vận dụng Luật Thủ đô năm 2026 với nhiều cơ chế đột phá như thí điểm cơ chế khác luật, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, hỗ trợ chi nghiên cứu và phát triển tới 200%, thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm từ ngân sách và miễn thuế 5 năm cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, chuyên gia.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Hà Nội cũng triển khai mô hình “Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận”, gắn với chính quyền địa phương 2 cấp, phân loại doanh nghiệp theo trình độ công nghệ và công bố danh mục 30 bài toán lớn của Thủ đô.

Đối với phát triển đô thị, Hà Nội định hướng xây dựng mô hình đô thị hiện đại, xanh, thông minh; lấy sông Hồng làm trục cảnh quan trung tâm; thúc đẩy chương trình “hồi sinh các dòng sông” gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Trong lĩnh vực văn hóa, thành phố đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 9% GRDP vào năm 2030. Hà Nội đã thí điểm trình chiếu 3D tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Hà Nội; đồng thời lập hồ sơ trình UNESCO ghi danh Phở, múa rối nước và áo dài Việt Nam.

TP Hà Nội cũng kiến nghị Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nghiên cứu 17 kiến nghị thuộc 6 nhóm vấn đề, trên tinh thần “thử nghiệm có kiểm soát” theo Nghị quyết 57-NQ/TW.

Trong đó, thành phố đề xuất nghiên cứu nhân rộng toàn quốc một số mô hình có triển vọng như quản trị mục tiêu - kết quả then chốt; không gian làm việc số thống nhất; danh mục bài toán lớn; mô hình “4 nhà”; mô hình công ty cổ phần trong tổ chức đổi mới sáng tạo và cơ chế thu hút trí thức người Việt ở nước ngoài.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, Hà Nội xác định đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu lịch sử, đồng thời là nhiệm vụ chính trị quan trọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng