Hiệu ứng ống khói góp phần khiến đám cháy chung cư Hong Kong lan nhanh và rộng

Hiệu ứng ống khói góp phần khiến đám cháy chung cư Hong Kong lan nhanh và rộng. Lửa đỏ rực từ chung cư bị cháy (ảnh chụp hôm 27-11). Tính đến sáng 28-11 (giờ Việt Nam), số người thiệt mạng trong vụ cháy đã lên đến 94 người - Ảnh: AFP.

Tính đến sáng 28-11 (giờ Việt Nam), số người thiệt mạng trong vụ cháy chung cư tại Hong Kong đã lên đến 94 người. Lực lượng cứu hỏa đã khống chế được phần lớn đám cháy sau gần 24 giờ chật vật dập lửa, nhưng các tầng trên cao của một số tòa nhà vẫn đang tiếp tục cháy.

Hiện trường vụ cháy được xác định là nơi phần tường ngoài bị phủ lưới bảo hộ để phục vụ công tác sửa chữa và được bao quanh bởi giàn giáo làm từ tre. Theo các chuyên gia am hiểu cơ chế cháy nổ của Nhật Bản, có khả năng hiện tượng "hiệu ứng ống khói" đẩy luồng khí nóng bốc lên nhanh chóng đã góp phần làm đám cháy lan rộng.

Cụ thể, ông Takao Sakaguchi, cựu nhân viên Sở Cứu hỏa Tokyo và hiện là Viện trưởng Viện Nghiên cứu phòng cháy dân sự, cho biết ngoài yếu tố vật liệu dễ cháy bao quanh, còn có khả năng xảy ra hiện tượng gọi là "hiệu ứng ống khói". Theo đó không gian hẹp giữa giàn giáo và tường ngoài đã tạo dòng khí nóng đối lưu và bốc lên, khiến lửa lan nhanh hơn thông thường.

Giáo sư danh dự Kyoichi Kobayashi của Đại học Công nghệ Tokyo, chuyên ngành phòng cháy - cứu nạn, cho rằng cấu trúc bên trong tòa nhà cũng đóng vai trò rất lớn trong việc kiểm soát cháy nổ. Ông nhận định có thể khí nóng đã bốc lên qua cầu thang bộ và thang máy nằm ở trung tâm tòa nhà, khiến lửa dễ lan lên các tầng trên.

Cấu trúc này được cho là giống với tòa Grenfell Tower ở London, Anh, nơi xảy ra vụ cháy gây nhiều thương vong vào năm 2017. Nếu khói tràn vào cầu thang bộ và thang máy, việc sơ tán trở nên vô cùng khó khăn.

Tại Nhật Bản, sau mỗi lần xảy ra vụ cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng như vụ cháy ở trung tâm thương mại Sennichi ở Osaka năm 1972, các quy định pháp lý về phòng cháy chữa cháy đều được siết chặt hơn.

Luật Phòng cháy định nghĩa các tòa nhà cao hơn 31m là "công trình cao tầng". Tức là điều này áp dụng với các tòa nhà 11 tầng trở lên và yêu cầu bắt buộc tuân thủ nhiều hơn các biện pháp phòng cháy, chống cháy lan và cứu hộ.

Luật này quy định phải lắp đặt hệ thống phun nước cho các tầng từ tầng 11 trở lên, đồng thời yêu cầu sử dụng rèm và thảm có khả năng chống cháy. Luật Tiêu chuẩn xây dựng của Nhật Bản cũng yêu cầu bố trí thang máy chuyên dụng phục vụ công tác cứu hộ và chữa cháy.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng