Lễ hội Đền Hùng 2026: Không gian nghệ thuật tôn vinh cội nguồn và kết nối di sản

Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2026 được xác định là tâm điểm của chuỗi hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay chủ đề “Linh thiêng nguồn cội - Đất Tổ Hùng Vương”, chương trình được dàn dựng công phu, quy tụ hơn 500 nghệ sĩ, diễn viên, dự kiến thu hút từ 15.000 đến 25.000 khán giả tham dự trực tiếp.

Ban tổ chức định hình đây không chỉ là một chương trình nghệ thuật thông thường mà là một tuyên ngôn văn hóa mang tính tổng thể, thể hiện chiều sâu lịch sử, bản sắc và sức sống của vùng đất Tổ trong bối cảnh mới. Ê-kíp sáng tạo lựa chọn cách tiếp cận chủ động, mở rộng không gian biểu đạt, kết nối các giá trị văn hóa của Phú Thọ, Hòa Bình và Vĩnh Phúc nhằm xây dựng một chỉnh thể thống nhất, giàu tính liên kết.

Theo đạo diễn Lê Thế Song, chương trình hướng tới kể một câu chuyện lớn hơn về căn tính văn hóa Việt Nam thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng. Thay vì chỉ tái hiện các yếu tố truyền thống, ê-kíp tập trung tổ chức lại các chất liệu văn hóa, lịch sử theo trục nội dung xuyên suốt là tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, giá trị tinh thần đã định hình bản sắc của Lễ hội Đền Hùng trong nhiều năm.

Phối cảnh sân khấu của chương trình khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2026. Ảnh: TH

Sân khấu được thiết kế với diện tích hơn 2.000m², chia thành nhiều tầng lớp không gian. Cấu trúc ba cấp cùng các lối đi mở và khoảng trống trung gian cho phép triển khai các thủ pháp dàn dựng linh hoạt, tạo hiệu ứng ẩn hiện, tăng chiều sâu biểu đạt mà không phụ thuộc quá nhiều vào kỹ xảo phô trương. Cách tiếp cận này giúp chương trình giữ được sự trang trọng cần thiết, đồng thời tạo trải nghiệm thị giác mới mẻ cho khán giả.

Chương trình được cấu trúc thành ba phần: “Linh thiêng nguồn cội”, “Về miền di sản” và “Phú Thọ vươn mình cùng đất nước”.

Mạch nội dung dẫn dắt khán giả từ chiều sâu huyền tích, lịch sử đến không gian văn hóa đương đại, qua đó làm rõ hành trình phát triển liên tục của dân tộc. Tổng đạo diễn Xuân Hồng cho biết cách tổ chức này giúp kết nối các lớp trầm tích văn hóa, đồng thời tạo nhịp chuyển hợp lý giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.

Một trong những điểm nhấn của đêm khai mạc là việc tái hiện các truyền thuyết cội nguồn bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại. Vở kịch múa “Con Rồng cháu Tiên” được dàn dựng nhằm khắc họa huyền tích Lạc Long Quân – Âu Cơ, qua đó nhấn mạnh ý niệm về nguồn gốc chung của cộng đồng người Việt. Bên cạnh đó, ê-kíp sử dụng nghệ thuật trình diễn ánh sáng kết hợp lời bình và không gian bán thực cảnh để tái hiện hành trình các Vua Hùng lựa chọn Phong Châu làm kinh đô nước Văn Lang.

Các tích truyện quen thuộc như Sơn Tinh - Thủy Tinh hay Thánh Gióng cũng được đưa vào chương trình với cách thể hiện mới, tập trung làm nổi bật tinh thần chinh phục thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm của cư dân Văn Lang. Thay vì minh họa đơn thuần, các yếu tố lịch sử được chuyển hóa thành trải nghiệm sân khấu, giúp khán giả tiếp cận dễ dàng hơn.

Ở phần “Về miền di sản”, chương trình đặt các loại hình nghệ thuật truyền thống trong mối quan hệ liên vùng. Hát Xoan Phú Thọ, chiêng Mường và trống quân Đức Bác được dàn dựng thành các đại cảnh quy mô lớn, tạo sự đối thoại giữa di sản và công chúng đương đại. Đáng chú ý, tiết mục hát Xoan huy động khoảng 200 nghệ nhân, diễn viên và học sinh địa phương tham gia, thể hiện rõ vai trò của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

Đền Hùng lung linh trước ngày khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2026. Ảnh: TC

Việc làm mới các di sản được thực hiện theo hướng thận trọng. Ê-kíp lựa chọn phối khí, dàn dựng lại một số tiết mục nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc và tinh thần gốc, tránh làm biến dạng bản sắc. Cách xử lý này nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa sáng tạo nghệ thuật và bảo tồn giá trị truyền thống.

Chương trình quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi như Trọng Bình, Thy Nhung, Hoàng Hoài, Hoàng Tùng, cùng các giọng ca trẻ như Quách Mai Thy, Ngọc Anh. Tuy nhiên, theo định hướng chung, các cá nhân không tách biệt mà hòa vào tổng thể dàn dựng, góp phần tạo nên các đại cảnh mang tính cộng hưởng cao. Sự tham gia của đông đảo diễn viên quần chúng, những chủ thể văn hóa tại địa phương cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng tính chân thực và lan tỏa.

Bên cạnh các tiết mục truyền thống, chương trình giới thiệu nhiều sáng tác mới như “Sơn Tinh - Thủy Tinh”, “Thánh Gióng”, “Phú Thọ sắc xuân ngày mới”. Các ca khúc sử dụng chất liệu dân gian kết hợp âm nhạc hiện đại, góp phần mở rộng không gian cảm thụ cho khán giả.

Phần kết chương trình được thiết kế theo hướng tương tác, khi khán giả cùng hòa nhịp với các tiết mục đồng dao do thiếu nhi trình diễn. Ban tổ chức kỳ vọng khoảnh khắc này sẽ tạo sự gắn kết trực tiếp giữa người xem và không gian nghệ thuật, qua đó khơi dậy cảm xúc tự hào về cội nguồn.

Với quy mô lớn, cách dàn dựng mới và định hướng nội dung rõ ràng, chương trình khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2026 không chỉ đóng vai trò mở màn cho chuỗi hoạt động văn hóa - du lịch mà còn góp phần khẳng định giá trị bền vững của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong đời sống đương đại.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng