Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an truyền đạt chuyên đề tại hội nghị - Ảnh: VGP

Thưa các đồng chí!

Đại hội XIV của Đảng với nhiều điểm mới có tính đột phá, bước ngoặt; đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, đề cao tính hành động, đặc biệt nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện, xác lập những quyết sách mang tính “bệ phóng” để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước, hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Tinh thần đổi mới mạnh mẽ và tính hành động quyết liệt của Đại hội, tất cả vì sự trường tồn của dân tộc, sự phát triển của đất nước, nâng cao mọi mặt đời sống của Nhân dân đã khơi dậy trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân khí thế, niềm tin, sự đoàn kết thống nhất, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội. Trong tổng thể tư duy phát triển mới, tư duy, nhận thức của Đảng về an ninh cũng có nhiều điểm mới mang tính đột phá, cụ thể như sau:

Nhận thức, tư duy mới về an ninh quốc gia

- Trong bối cảnh tình hình bên ngoài, bên trong gia tăng thách thức đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên chính thức xác lập quan điểm an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển đất nước. Với an ninh toàn diện là sự tự chủ về chiến lược, lấy phát triển cao về chính trị, kinh tế, văn hoá, y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường, con người và đối ngoại làm động lực duy trì sự ổn định đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời giữ vững môi trường hoà bình, ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển đất nước. An ninh quốc gia trong giai đoạn mới không chỉ là an ninh biên giới, lãnh thổ, mà còn là an ninh chế độ, an ninh cầm quyền, an ninh văn hoá tư tưởng, an ninh kinh tế, an ninh tài chính, an ninh dữ liệu, an ninh môi trường, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh con người, an ninh số, an ninh hạt nhân, an ninh truyền dẫn, cáp quang, an ninh vệ tinh và an ninh không gian kinh tế tầm thấp….

Trong đó, an ninh chế độ, an ninh cầm quyền là trọng yếu, bảo vệ sự lãnh đạo và vai trò cầm quyền của Đảng Cộng sản, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm việc thực hiện đúng đắn, thành công các chủ trương, mục tiêu chiến lược của Đảng; với yêu cầu cao hơn bảo vệ đội ngũ cán bộ cấp chiến lược. An ninh văn hoá tư tưởng là đặc biệt quan trọng nhằm tạo thống nhất cao về tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quyết tâm hành động thực hiện các chủ trương chiến lược của Đảng. An ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực là cơ sở; an ninh mạng, an ninh dữ liệu là trung tâm, là điều kiện tiên quyết để duy trì sức mạnh và sự tồn tại của quốc gia. Tập trung xây dựng bức tường an ninh mạng, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng Việt Nam, làm chủ công nghệ lõi, tạo nền tảng để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thật sự là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. An ninh con người là mục đích, cùng với xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, đảm bảo cho người dân được hạnh phúc và an toàn; tăng cường bảo đảm an ninh các lĩnh vực mới nổi.

- “Tự chủ chiến lược về an ninh” là nhận thức, tư duy mới thể hiện xuyên suốt các văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Trong đó, để thực hiện tự chủ chiến lược về an ninh, Đảng ta yêu cầu 05 trụ cột: (i) Chủ động nhận diện, ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm, từ xa các nguy cơ, rủi ro an ninh. (ii) Chủ động chuẩn bị nguồn lực quốc gia, nâng cao khả năng huy động, đáp ứng yêu cầu trong mọi tình huống quốc phòng, an ninh. (iii) Xây dựng và củng cố năng lực tự chủ, tự cường về công nghệ, nhân lực chất lượng cao trong bảo đảm an ninh. Trong đó, “Tập trung nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học an ninh, thành tựu của khoa học công nghệ hiện đại”, “Quan tâm xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng vũ trang”. (iv) Tạo đột phá về phát triển công nghiệp an ninh tự lực, tự chủ, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại gắn với tăng cường đầu tư hợp lý nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng nền an ninh hiện đại, vững mạnh, đủ sức bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, bảo vệ Tổ quốc trước mọi tình huống, nhất là chiến tranh công nghệ cao. (v) Chăm lo xây dựng thế trận lòng dân, vì “Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững”; đồng thời “Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại... an ninh, tích cực tham gia hiệu quả các hoạt động gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc, hỗ trợ nhân đạo, tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ thảm hoạ”. Mở rộng đối ngoại an ninh cân bằng, linh hoạt; kiến tạo mạng lưới đối tác an ninh rộng khắp, các cơ chế đối thoại, hợp tác song phương, đa phương vì hoà bình, hình thành mô hình an ninh tự lực kết hợp liên kết linh hoạt hiệu quả trong phát hiện, đẩy lùi từ xa mọi nguy cơ an ninh, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

- “Lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững” là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tư duy an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Văn kiện nhiều kỳ Đại hội đều nhấn mạnh quan điểm ổn định để phát triển, phát triển để ổn định. So với các kỳ Đại hội trước đây, Đại hội XIV của Đảng có bước phát triển đột phá về tư duy khi lần đầu tiên đưa thành tố “phát triển” lên trước “ổn định”; nội dung “Lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển” được đề cập trong cả bài học kinh nghiệm, quan điểm chỉ đạo và nhiệm vụ, giải pháp. Qua đó, Đảng nhấn mạnh và đòi hỏi các cấp, các ngành phải ưu tiên việc “phát triển” để tiếp tục tạo dựng cơ đồ, tiềm lực, nâng cao vị thế, uy tín của đất nước; lấy phát triển là phương thức để bảo đảm ổn định lâu dài; phát triển không chỉ là kết quả, mà là cách giữ vững nền tảng quốc gia trong một thời kỳ nhiều biến động. Phát triển tạo nền tảng vật chất cho ổn định; ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển chất lượng cao, phát triển bền vững. Phát triển chính là giải pháp căn cơ, gốc rễ để bảo đảm an ninh bền vững; đồng thời giữ vững an ninh là một trong những động lực quan trọng cho phát triển.

Nhận thức, tư duy mới về bảo vệ an ninh quốc gia

Thế giới đang thời kỳ thay đổi có tính thời đại, nhiều bất ổn, nhiều mâu thuẫn và rủi ro đan xen. Cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức an ninh lớn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ làm phát sinh nhiều rủi ro an ninh. Trong nước, ngoài bốn nguy cơ mà Đảng chỉ ra có mặt còn diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch, phản động, các loại tội phạm sẽ triệt để lợi dụng việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, các chủ trương chiến lược của Đảng, nhất là những tư duy mới, đột phá để tiến hành hoạt động chống phá. Đất nước càng phát triển, thách thức đối với an ninh càng lớn, yêu cầu bảo vệ an ninh, củng cố ý thức hệ càng cao. Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, tạo tiền đề đưa đất nước vượt qua bẫy thu nhập trung bình, đẩy lùi nguy cơ tụt hậu cũng đặt ra những yêu cầu mới về bảo vệ an ninh quốc gia. Từ đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng phát triển nhận thức, tư duy mới về bảo vệ an ninh quốc gia trên các nội hàm sau:

Thứ nhất, về mục tiêu phát triển: Đại hội XIV của Đảng xác định “Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”. Lần đầu tiên thành tố “Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định” được đặt lên trước hết trong mục tiêu phát triển, thể hiện quan điểm mạnh mẽ của Đảng, trong bối cảnh tình hình có nhiều biến động, thách thức, việc giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, trong đó có giữ vững an ninh quốc gia là điều kiện tiên quyết, là động lực, nguồn lực, nền tảng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu còn lại.

Thứ hai, về mục tiêu quốc phòng, an ninh: Đại hội XIV của Đảng xác định “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ XHCN; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá; bảo vệ nền văn hoá, uy tín, vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng; tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; giữ vững và củng cố môi trường hoà bình để xây dựng, phát triển đất nước”. So với Đại hội XIII của Đảng, “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc” không chỉ được nhấn mạnh trong cả quan điểm chỉ đạo, mục tiêu quốc phòng, an ninh và định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026-2030, mà còn mở rộng yêu cầu “Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc”; đồng thời lần đầu tiên Đảng ta xác định mục tiêu “bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước”, “phòng thủ chủ động”. Trong bối cảnh tình hình bên ngoài gia tăng khó khăn, thách thức; trong nước triển khai nhiều quyết sách đột phá để phát triển, Đảng yêu cầu phải thống nhất nhận thức, hành động của các cấp, các ngành về “Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc” trong từng bước đi, từng nhiệm vụ cụ thể. Sau 40 năm đổi mới, “uy tín, vị thế quốc tế của đất nước” ngày càng được nâng cao, trở thành nguồn lực, động lực quan trọng cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đòi hỏi phải triển khai các biện pháp bảo vệ cao nhất. Mục tiêu “phòng thủ chủ động” nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ “phòng thủ bị động” sang “phòng thủ chủ động”, mọi thách thức, nguy cơ an ninh mạng, an ninh dữ liệu phải được nhận diện và hoá giải từ sớm, từ xa; sẵn sàng các biện pháp phòng vệ tương xứng để ngăn ngừa, đẩy lùi các nguy cơ, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Thứ ba, về quan điểm: Để thực hiện mục tiêu phát triển đề ra, Đại hội XIV của Đảng xác định 05 quan điểm chỉ đạo đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải thống nhất nhận thức và quán triệt triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả. Trong đó, đi liền với bước phát triển lý luận có ý nghĩa lịch sử, tái cấu trúc căn bản tư duy phát triển bền vững khi xác định “bảo vệ môi trường là trung tâm”, Đảng ta đồng thời nhấn mạnh “Gắn kết chặt chẽ, hài hoà giữa phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh”. Việc gắn kết chặt chẽ, hài hoà giữa môi trường với an ninh không chỉ nhằm tạo ra nguồn lực, động lực mới cho phát triển; bảo đảm thống nhất giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, giữa mục tiêu quốc gia với lợi ích chung của nhân loại, vì sự phát triển của các thế hệ tương lai, nâng cao hạnh phúc của nhân dân, mà còn tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm sự phát triển bền vững, ổn định và lâu dài của đất nước.

Đại hội XIV của Đảng xác định “đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” là một trong những quan điểm chỉ đạo (các kỳ Đại hội trước đây xác định đây là nhiệm vụ), khẳng định lập trường chính trị rõ ràng, nhất quán của Đảng kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không ngừng, không nghỉ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, với quyết tâm chính trị cao, hành động mạnh mẽ, quyết liệt, hiệu quả, bền vững hơn, không vì bất cứ khó khăn nào mà “chùn” bước.

Thứ tư, tư duy, phương pháp bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới đó là “an ninh chủ động”, “an ninh bao trùm”, “an ninh kiến tạo” và “kỷ luật thực thi”. Tinh thần “an ninh chủ động” được Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh trên nhiều định hướng lớn như, “Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về quốc phòng, an ninh, các vấn đề trật tự, an toàn xã hội…”; “chủ động chuẩn bị nguồn lực…”; “phòng thủ chủ động”. Về “an ninh bao trùm”, xuất phát từ quan điểm của Đảng “phát triển bền vững và tự chủ chiến lược phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ cơ sở, từ nơi xuất phát”, mọi công tác phát triển bền vững và tự chủ chiến lược đều phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ an ninh quốc gia. Đối với “an ninh kiến tạo”, tư duy công tác bảo vệ an ninh, trật tự trong kỷ nguyên mới không chỉ là bảo vệ, phục vụ mà phải kiến tạo phát triển, tạo động lực trực tiếp và thuận lợi cao nhất cho phát triển. Qua công tác bảo vệ an ninh, trật tự, phải chủ động nhận diện, tranh thủ tối đa thời cơ, biến thách thức thành cơ hội cho phát triển đất nước. An ninh, trật tự phải tạo nền tảng cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đảng. Về “kỷ luật thực thi”, Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ chủ quyền quốc gia”; “Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường trách nhiệm, trật tự, kỷ cương xã hội; tăng cường đồng thuận xã hội gắn với đề cao ý thức trách nhiệm công dân, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quyền làm chủ của nhân dân, lợi dụng dân chủ chống phá Đảng, Nhà nước, làm mất ổn định chính trị, xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xâm phạm quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Kỷ luật thực thi bảo đảm mọi quyền lợi chính đáng, hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều được bảo vệ chặt chẽ, nghiêm ngặt, mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải xử lý nghiêm minh, xây dựng văn hoá thượng tôn pháp luật, tạo nền tảng xây dựng xã hội văn minh, phát triển.

Thứ năm, tư duy của Đảng về xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh; an ninh con người tiếp tục được mở rộng và đặt các yêu cầu cụ thể, cao hơn, thể hiện nhất quán mục tiêu vì con người, “dân là gốc”, mọi đường lối, chính sách của Đảng, trong đó có đường lối, chính sách về an ninh đều hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Bên cạnh việc tiếp tục nhấn mạnh “xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh”, Đảng xác định “xây dựng xã hội kỷ cương, lành mạnh, văn minh, an ninh, an sinh, an toàn, phát triển”, bổ sung các vấn đề “văn minh, an sinh, phát triển”, đồng thời yêu cầu “Phấn đấu giảm mạnh tội phạm, tiến đến xây dựng xã hội không có tội phạm, không có tai nạn, tệ nạn, không có tiêu cực; thực sự văn minh, hạnh phúc”. Đây là những yêu cầu rất mới, rất cao, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh, mở rộng nội dung an ninh con người “Bảo đảm an ninh con người: Trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông, an toàn thực phẩm; an toàn cháy nổ; phòng, chống thiên tai, dịch bệnh; xây dựng không gian sống: xanh - sạch - an toàn”. Vấn đề an ninh con người được gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội, an ninh xã hội “Người dân được tiếp cận, sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu có chất lượng, được khám sức khoẻ miễn phí mỗi năm 1 lần”, “Bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, chế độ dinh dưỡng cho người dân, nhất là các vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương. Tăng cường kiểm soát, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Hỗ trợ cho người lao động trong khu vực phi chính thức, người sau độ tuổi lao động”. Tổng quát các chủ trương về vấn đề này khẳng định rõ nét quan điểm của Đảng, lấy an ninh con người là mục tiêu của an ninh quốc gia; mục tiêu cơ bản của an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới là bảo vệ nhân dân, vì nhân dân và dựa vào nhân dân.

Thứ sáu, tư duy về kết hợp giữa quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hoá, xã hội và đối ngoại tiếp tục có bước phát triển khi Đại hội XIV nhấn mạnh “kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và đối ngoại để phát huy sức mạnh mềm Việt Nam góp phần tạo thế và lực mới cho đất nước”. Như vậy, so với các kỳ Đại hội trước đây chỉ yêu cầu “kết hợp chặt chẽ”, “kết hợp hiệu quả”; trong giai đoạn cách mạng mới, để góp phần thực hiện thắng lợi 02 mục tiêu chiến lược 100 năm, Đảng yêu cầu việc “kết hợp” phải phát huy cao nhất sức mạnh mềm Việt Nam - truyền thống dân tộc, bản sắc văn hoá, vị thế, uy tín đất nước để tạo ra thế và lực mới cho phát triển của đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Thứ bảy, về tư duy xây dựng lực lượng Công an nhân dân: Đại hội XIV của Đảng định hướng “Xây dựng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng; bảo đảm sức chiến đấu cao, làm nòng cốt trong sự nghiệp an ninh”. Trong bối cảnh cách mạng khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, xây dựng Công an nhân dân hiện đại là nội dung quan trọng để thực hiện tự chủ chiến lược về an ninh; đồng thời cũng là nội dung tiếp nối, hoàn thành thực hiện lộ trình mà Đại hội XIII đã đề ra về “phấn đấu năm 2030, xây dựng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”. Bên cạnh việc tiếp tục nhấn mạnh xây dựng lực lượng Công an “tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng” và nguyên tắc “Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Công an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc”, Đại hội XIV yêu cầu “Giữ vững và phát huy truyền thống Công an nhân dân “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”; đây chính là cội nguồn sức mạnh để Công an nhân dân hoàn thành trách nhiệm vẻ vang mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó trong kỷ nguyên mới.

Cùng với xây dựng lực lượng Công an nhân dân, Đảng ta yêu cầu “Xây dựng lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở vững mạnh”, thật sự là “cánh tay nối dài” của lực lượng Công an trong bảo vệ, phục vụ nhân dân. Đồng thời, Đại hội XIV lần đầu tiên xác lập vị trí, vai trò của “cựu công an nhân dân” và nhấn mạnh “Phát huy vai trò của cựu công an nhân dân trong giáo dục truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho thế hệ trẻ, phát huy bản chất, truyền thống “người công an cách mệnh”. Đây là tư duy mới của Đảng nhằm huy động cao nhất sức mạnh, nhất là trí tuệ, kinh nghiệm, bản lĩnh của đội ngũ “cựu công an nhân dân” trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Thứ tám, tư duy mới của Đảng về phát triển công nghiệp an ninh và tiềm lực an ninh: Đại hội XIV của Đảng xác định “Đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp an ninh, tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại”. So với các kỳ Đại hội trước đây, lần đầu tiên công nghiệp an ninh có vị thế độc lập so với công nghiệp quốc phòng, đồng thời Đảng nhấn mạnh yêu cầu đột phá phát triển công nghiệp an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, vừa là điều kiện quan trọng để thực hiện tự chủ chiến lược về an ninh, vừa góp phần tích cực trong phát triển bền vững, chất lượng cao của đất nước và nâng cao tiềm lực, sức mạnh quốc gia.

Đại hội XIV nhấn mạnh “Bảo đảm về mọi mặt để giữ vững ổn định chính trị, xã hội, không để xảy ra bạo loạn, khủng bố; ứng phó kịp thời, hiệu quả thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống”. Đây là yêu cầu rất cao và toàn diện; “Bảo đảm về mọi mặt” là sự chủ động, bảo đảm về chính trị tư tưởng, xây dựng bản lĩnh, niềm tin, thống nhất ý chí, nhận thức và hành động cho đến sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thế trận, phương án, nhân lực, nguồn lực, tiềm lực và mọi điều kiện cần thiết khác để chủ động ứng phó hiệu quả với mọi vấn đề an ninh.

Thứ chín, tư duy mới về phát triển lý luận an ninh: Tiếp theo bước phát triển tư duy về lý luận an ninh tại Đại hội XIII của Đảng, Đại hội XIV nhấn mạnh “Chú trọng tổng kết thực tiễn, bổ sung phát triển lý luận an ninh, nghệ thuật bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới”. Đi đôi với nhấn mạnh “Chú trọng tổng kết thực tiễn”, lần đầu tiên vấn đề “bảo đảm trật tự an toàn xã hội” được nâng tầm nghệ thuật, đặt ra yêu cầu cao về tổng kết thực tiễn bảo vệ an ninh quốc gia, nhất là những vấn đề mới, lĩnh vực mới để hình thành lý luận soi đường, góp phần giữ vững an ninh trên mọi lĩnh vực, trong mọi tình huống. Qua nhiều năm liên tục kéo giảm tội phạm và những đổi mới có tính đột phá trong phương pháp quản lý, quản trị nhà nước về an ninh, trật tự, biện pháp, đối sách bảo đảm trật tự an toàn xã hội cần được nâng tầm nghệ thuật góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, phát triển, không để các vấn đề trật tự, an toàn xã hội chuyển hoá thành vấn đề an ninh quốc gia, tạo cơ sở xây dựng thành công xã hội xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

Nhiệm vụ, giải pháp triển khai nhận thức, tư duy mới về an ninh và bảo vệ an ninh quốc gia

Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Phụ lục Danh mục các nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã chỉ rõ “chủ thể, lộ trình, nguồn lực, đích đến” để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV. Trong đó, Chương trình hành động xác định 09 nhóm nhiệm vụ triển khai các quan điểm, chủ trương về an ninh sau đây: (i) Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế an ninh. Thể chế hoá đầy đủ, kịp thời các quan điểm, đường lối của Đảng về an ninh nhân dân; rà soát, đôn đốc triển khai thực hiện có hiệu quả các cam kết, thoả thuận quốc tế trên lĩnh vực an ninh. Xây dựng cơ chế chính sách đặc thù để phát triển kinh tế kết hợp với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển cho các đặc khu, đảo như Phú Quốc, Côn Đảo, Vân Đồn, Cồn Cỏ, Lý Sơn, Hòn Khoai và các đảo tiền tiêu khác. (ii) Xây dựng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; tiến tới xây dựng nền an ninh hiện đại gắn với phát triển công nghiệp an ninh. (iii) Tăng cường xây dựng, củng cố nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với xây dựng thế trận lòng dân, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc. (iv) Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về an ninh, các vấn đề trật tự, an toàn xã hội, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; ứng phó kịp thời, hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống. (v) Tăng cường đầu tư, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực an ninh. (vi) Xây dựng công nghiệp an ninh theo hướng chủ động, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, gắn kết chặt chẽ và trở thành mũi nhọn của công nghiệp quốc gia, có sức cạnh tranh quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. (vii) Bảo đảm an ninh số, an ninh mạng, an ninh, an toàn thông tin; bảo đảm an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bảo đảm chủ quyền số quốc gia trên không gian mạng trong mọi tình huống và bảo đảm môi trường số an toàn, ổn định cho phát triển. (viii) Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực an ninh. (ix) Tăng cường, mở rộng tiềm lực đối ngoại an ninh. Đồng thời, Phụ lục Danh mục các nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định rõ 28 nhiệm vụ an ninh.

Thưa các đồng chí!

Dưới ánh sáng soi đường của Đảng, với tinh thần “mỗi người làm việc bằng hai”, với quyết tâm gấp mười lần và hành động gấp trăm lần, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nhất định sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hoàn thành lời hứa trước lịch sử, trước nhân dân, hoàn thành tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, đến năm 2045 xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Xin trân trọng cảm ơn!

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng