Sáng suốt lựa chọn đại biểu xứng đáng niềm tin

Công tác chuẩn bị hoàn tất

Ngày 16/5/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 46-CT/TW về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đến nay, Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đã tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn trực tiếp phục vụ công tác bầu cử. Hệ thống văn bản này tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai các bước chuẩn bị bầu cử đúng tiến độ và quy định của pháp luật. Cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý, các địa phương đã khẩn trương kiện toàn tổ chức phụ trách bầu cử. Ban Chỉ đạo công tác bầu cử được thành lập tại các tỉnh, thành phố và cấp xã nhằm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện quá trình chuẩn bị và tổ chức bầu cử.

Việc bố trí các khu vực bỏ phiếu được thực hiện phù hợp với điều kiện địa bàn, bảo đảm thuận lợi cho cử tri tham gia bỏ phiếu. Công tác tuyên truyền về cuộc bầu cử được triển khai sớm, đồng bộ và đa dạng về hình thức. Các cơ quan Trung ương và địa phương đã ban hành kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bầu cử gắn với các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đất nước. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, tiêu chuẩn đại biểu, quyền và nghĩa vụ của công dân, nguyên tắc bầu cử cũng như các mốc thời gian quan trọng của cuộc bầu cử.

Bên cạnh đó, hệ thống thông tin cơ sở được phát huy mạnh mẽ thông qua truyền thanh cơ sở, pano, áp phích, băng rôn, khẩu hiệu và các hoạt động văn hóa – văn nghệ. Nhiều địa phương đã ứng dụng chuyển đổi số trong tuyên truyền, xây dựng video, infographic, bản tin điện tử và tổ chức các diễn đàn đối thoại với người dân. Tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt thông qua đội tuyên truyền lưu động và các hình thức tuyên truyền bằng tiếng dân tộc, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của cuộc bầu cử.

Những kết quả đạt được bước đầu cho thấy sự chủ động và quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, qua đó góp phần củng cố và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh.

Sáng suốt lựa chọn đại biểu xứng đáng

Một trong những nội dung trọng tâm của quá trình chuẩn bị bầu cử là công tác nhân sự đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp. Các bộ, ngành và địa phương đã thực hiện nghiêm túc việc rà soát, chuẩn bị nguồn nhân sự và bảo đảm tiêu chuẩn người ứng cử theo quy định. Cả nước đã xác định 182 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội; 724 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.451 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp xã; 72.195 khu vực bỏ phiếu trên cả nước.

Hiện danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đã được xác định với 864; bầu ra 500 đại biểu Quốc hội khóa mới. Xét về cơ cấu giới tính, danh sách ứng cử có 472 nam (54,63%) và 392 nữ (45,37%), bảo đảm tỷ lệ nữ theo định hướng tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Có 188 ứng cử viên người là người dân tộc thiểu số, chiếm 21,76%; danh sách ứng cử cũng có 65 người ngoài Đảng, tương đương 7,52%.

Trong tổng số 864 ứng cử viên có 593 người có trình độ trên đại học (68,63%), 261 người trình độ đại học (30,21%) và 10 người có trình độ dưới đại học (1,16%). Có 612 người ứng cử lần đầu, chiếm 70,83%, trong khi 235 người tái ứng cử (27,20%) và 17 người từng ứng cử trước đó (1,97%). Có 643 người do địa phương giới thiệu (74,42%); 217 người do Trung ương giới thiệu (25,12%); có 4 người tự ứng cử (0,46%). Nhóm 40–50 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất với 384 người (44,44%); nhóm trên 50 đến 60 tuổi có 259 người (29,98%); dưới 40 tuổi có 187 người (21,64%), trên 60 đến 65 tuổi có 26 người (3,01%), và trên 65 tuổi có 8 người (0,93%).

Cả nước có 4.227 người ứng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, bầu ra 2.554 đại biểu; 121.242 người ứng cử đại biểu HĐND cấp xã, bầu ra 72.644 đại biểu. Cơ cấu người ứng cử cơ bản bảo đảm tỉ lệ nữ, người dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng và người trẻ tuổi theo định hướng của Trung ương. Danh sách người ứng cử cùng tiểu sử tóm tắt và chương trình hành động đã được niêm yết công khai tại các khu vực bỏ phiếu và trụ sở UBND cấp xã, tạo điều kiện để cử tri nghiên cứu và lựa chọn.

Công tác lập và quản lý danh sách cử tri được triển khai đồng bộ với việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử. Danh sách cử tri được quản lý trên phần mềm chuyên dụng, giúp nâng cao độ chính xác và đồng bộ thông tin. Tổng số cử tri trên cả nước hiện là 73.457.255 người; danh sách cử tri đã được lập theo từng khu vực bỏ phiếu và niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng theo đúng quy định.

Tại các khu vực bỏ phiếu trên cả nước, cơ bản đã bảo đảm các điều kiện tổ chức bầu cử như hòm phiếu, tài liệu bầu cử, trang thiết bị và phương tiện phục vụ. Nhiều địa phương cũng xây dựng phương án bỏ phiếu linh hoạt cho các nhóm cử tri đặc thù như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người đang điều trị tại cơ sở y tế.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng