Theo dõi công việc theo thời gian thực, nâng cao hiệu quả thực thi

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn ở thành phố Hà Nội cho thấy giá trị lớn nhất của mô hình là việc tạo ra một phương thức vận hành mới của hệ thống chính trị: Đảng lãnh đạo trực tiếp, xuyên suốt hơn; chính quyền gần dân hơn; việc phân cấp, ủy quyền thực chất hơn; quản trị dựa nhiều hơn vào dữ liệu, công nghệ và kết quả đầu ra.

Phân cấp, ủy quyền - đột phá phát huy hiệu quả mô hình mới

Trước hết, Hà Nội đã chuyển mạnh từ tư duy “sắp xếp tổ chức bộ máy” sang “đổi mới mô hình quản trị”. Thành phố đã chủ động, quyết liệt thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã từ 526 xã, phường, thị trấn xuống còn 126 xã, phường; tỷ lệ 76,05%, thuộc nhóm địa phương có mức độ sắp xếp lớn nhất cả nước. Điểm khác biệt của Hà Nội là việc sắp xếp không chỉ theo địa giới hành chính, mà gắn với yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, nâng cao năng lực quản trị đô thị và phát huy lợi thế từng khu vực. Điều quan trọng hơn, cấp xã đã chuyển từ vị trí chủ yếu là nơi thực hiện nhiệm vụ sang trở thành trung tâm tổ chức thực hiện, trực tiếp giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Thành phố coi phân cấp, ủy quyền là khâu đột phá để mô hình mới phát huy hiệu quả. Trên cơ sở xác định rõ: phân cấp, phân quyền không phải là chuyển việc xuống cấp dưới, mà là phân bổ lại quyền lực hợp lý hơn; cấp nào gần dân hơn, hiểu dân hơn, giải quyết tốt hơn thì giao quyền mạnh hơn. Quan điểm của thành phố là: giao nhiệm vụ phải đi đôi với giao quyền; giao quyền phải gắn với nguồn lực; có quyền phải có trách nhiệm; phân cấp phải đi cùng kiểm soát quyền lực.

Thành phố đã thực hiện phân cấp, ủy quyền 2.381 nhiệm vụ; trong đó, thành phố thực hiện 1.311 nhiệm vụ, cấp xã thực hiện 1.070 nhiệm vụ. Chỉ còn 181 nhiệm vụ phải xin ý kiến cấp trên, chiếm 7,6%, chủ yếu thuộc lĩnh vực nhạy cảm, quan trọng như: cán bộ, đầu tư công, đất đai, quy hoạch. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy “xin - cho” sang tư duy “phân công - chịu trách nhiệm”.

Trong lĩnh vực thủ tục hành chính, Hà Nội đã công khai 100% thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết; triển khai hơn 2.000 thủ tục trên môi trường điện tử; ủy quyền 644 thủ tục hành chính cho các cơ quan trực tiếp giải quyết. Thành phố đã giải quyết khoảng 2,4 triệu hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ đúng hạn đạt mức rất cao; chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp được cải thiện rõ rệt. Chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính của Hà Nội đạt 96,9 điểm, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Nền tảng đổi mới từ chuyển đổi số, dữ liệu số

Hà Nội xác định chuyển đổi số và dữ liệu số là nền tảng để đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành. Thành phố đã triển khai đồng bộ các nền tảng số trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; từng bước chuyển từ điều hành bằng văn bản sang điều hành bằng dữ liệu, từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại.

Các nền tảng như: không gian làm việc số, hệ thống giám sát nhiệm vụ, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã giúp người đứng đầu theo dõi công việc theo thời gian thực, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả thực thi. Hà Nội đã triển khai đồng bộ không gian làm việc số HanoiWork, nền tảng tương tác số iHanoi, hệ thống theo dõi nhiệm vụ, các cơ sở dữ liệu dùng chung và các nền tảng phục vụ điều hành thông minh.

Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố đã số hóa trên 24 triệu trang tài liệu tại cấp xã; hoàn thiện hơn 9,3 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt khoảng 99% dân số; số hóa trên 3,2 triệu thửa đất; cập nhật dữ liệu hơn 543 nghìn tài sản công; định danh 100% học sinh, cập nhật dữ liệu của trên 98% hồ sơ đảng viên, trên 128 nghìn hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức; triển khai đánh giá cán bộ theo OKR/KPI dựa trên dữ liệu, kết quả thực hiện nhiệm vụ, tạo sự thay đổi căn bản trong phương thức lãnh đạo, điều hành: từ chỗ lãnh đạo dựa vào báo cáo, chuyển sang lãnh đạo dựa trên dữ liệu; từ phản ứng với tình huống sang chủ động dự báo, điều hành.

Mục tiêu cuối của cải cách tổ chức bộ máy là xây dựng chính quyền phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Kết quả khảo sát độc lập ở thành phố Hà Nội cho thấy, tỷ lệ người dân hài lòng và rất hài lòng với mô hình mới đạt 98,95%. Điều này cho thấy khi tổ chức bộ máy hợp lý hơn, trách nhiệm rõ hơn, quy trình minh bạch hơn thì niềm tin xã hội được củng cố. Đồng thời, mô hình mới cũng góp phần tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển, nhiều vấn đề tồn tại nhiều năm đã được giải quyết, đặc biệt là trong giải phóng mặt bằng, khắc phục tồn tại hạn chế về: úng ngập, ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm; thành phố đã khởi công nhiều dự án với quy mô đầu tư rất lớn hàng triệu tỷ đồng…

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng