Thủ tướng Phạm Minh Chính: Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo là động lực tăng trưởng mới của đất nước

Dự họp tại điểm cầu Trụ sở Chính phủ có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an; Lê Hoài Trung, Bí thư Trung ương Đảng, Bộ trưởng Ngoại giao; các Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng và Phạm Thị Thanh Trà. Phiên họp được truyền trực tuyến đến các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Thống nhất nhận thức về vai trò chiến lược của dữ liệu

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của phiên họp đầu tiên. "Chúng ta tổ chức phiên họp này với tâm thế vừa khẩn trương, vừa quyết liệt trước những yêu cầu cấp bách của đất nước", Thủ tướng nói.

Thủ tướng chỉ rõ, Đảng, Nhà nước và Chính phủ xác định mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên trong thời gian tới để tạo thế, tạo đà, tạo lực, tạo niềm tin, tạo nền tảng đưa đất nước vững vàng tiến vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, văn minh, phồn vinh và hạnh phúc. Để hiện thực hóa khát vọng lớn lao đó, chúng ta cần nhanh chóng khơi thông và khai thác triệt để, hiệu quả các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và kinh tế dữ liệu.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc cơ bản: "không có cơ sở dữ liệu thì không có trí tuệ thông minh; ngược lại, có dữ liệu mà không kết nối thì cũng không có trí tuệ thông minh". Cơ sở dữ liệu phải đạt tiêu chuẩn "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất và dùng chung giữa các bộ, ngành, cơ quan.

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Công an, báo cáo tại phiên họp. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Triển khai quyết liệt các nghị quyết trụ cột

Đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành 9 nghị quyết trụ cột, chiến lược mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới. Trong đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia đã chỉ rõ: "khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu".

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, bạn bè giúp đỡ, chỉ bàn làm, không bàn lùi", "tranh thủ từng giờ, từng phút".

Cơ hội vàng từ cuộc cách mạng dữ liệu

Thế giới đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão, chưa từng có của dữ liệu với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 25%/năm. Dữ liệu biến thành nguồn tài nguyên mới có giá trị cao trong kỷ nguyên số. Thời gian qua, Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển dữ liệu, cùng với làn sóng trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa sâu rộng.

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, đây là thời điểm vàng để Việt Nam bứt phá trong lĩnh vực dữ liệu. Nếu quản trị dữ liệu hiệu quả kết hợp với sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực này có thể tạo ra doanh thu 80 tỷ USD vào năm 2030. Con số này khẳng định dữ liệu đã thực sự là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, một động lực tăng trưởng mới của đất nước.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, phát biểu ý kiến tại phiên họp. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ khẩn trương

Bên cạnh kết quả tích cực, Việt Nam vẫn đối mặt với "điểm nghẽn" về thể chế và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn. Dữ liệu thiếu kết nối, chia sẻ thực chất giữa các bộ, ngành, địa phương. Hạ tầng trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu cho phát triển dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Sự thiếu hụt trầm trọng nhân lực chất lượng cao và nguy cơ mất an toàn an ninh mạng đang là những rào cản lớn kìm hãm sự hình thành thị trường dữ liệu và năng lực trí tuệ nhân tạo tự chủ quốc gia.

Năm câu hỏi lớn định hướng hành động

Thủ tướng đề nghị hạn chế những yếu kém, phát huy những cái làm được, tập trung thảo luận, phân tích và trả lời các câu hỏi sau:

Thứ nhất, làm thế nào để giải quyết hiệu quả, triệt để bài toán dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" ngay từ nguồn? Làm thế nào để phá bỏ tư duy "cát cứ dữ liệu" và thực hiện kết nối, chia sẻ thực chất, hiệu quả? Làm thế nào để cân bằng giữa mở dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ an ninh quốc gia?

Thứ hai, làm thế nào để hình thành và phát triển thị trường dữ liệu và làm sao định giá dữ liệu một cách khoa học, đúng giá trị? Mô hình vận hành Sàn dữ liệu như thế nào để vừa phát triển, vừa kiểm soát được rủi ro?

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Thứ ba, chiến lược nào để hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam? Làm sao để huy động nguồn dữ liệu tiếng Việt khổng lồ như văn hóa, nghệ thuật, lịch sử, địa lý, pháp luật để phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ của người Việt Nam, cho người Việt Nam? Bài toán nào để phát triển hạ tầng tính toán và năng lượng cho Trung tâm dữ liệu với các siêu máy chủ? Điều này đòi hỏi tư duy, tầm nhìn phải đi trước.

Thứ tư, tại sao đến nay vẫn còn một số cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu tiến độ triển khai rất chậm, chưa hoàn thành số hóa, dữ liệu hóa và tập trung dữ liệu về Trung ương? Giải pháp mạnh mẽ nào để chấm dứt việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành theo kiểu "mạnh ai nấy làm", "trăm hoa đua nở", mỗi nơi một công nghệ, một chuẩn khác nhau?

Thứ năm, cần chia sẻ các xu hướng phát triển dữ liệu trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Đồng thời, xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính bứt phá thời gian tới.

Kết thúc phát biểu, Thủ tướng nhấn mạnh: "Công việc quan trọng, ý nghĩa rất lớn, vấn đề là chúng ta phải tổ chức hành động như thế nào". Đây là định hướng rõ ràng cho việc chuyển từ nhận thức sang hành động, từ chiến lược sang triển khai cụ thể, nhằm xây dựng nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tự chủ phục vụ mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng