COVID-19 làm đảo lộn thế giới: lỗi của loài dơi hay loài người?

Thế Kiên
22/03/2020 13:51
D

Virus có thể bắt nguồn từ động vật nhưng theo giáo sư Andrew Cickyham từ Hiệp hội Động vật học London, con người đã khiến chúng ‘nhảy loài’ và lây lan mầm bệnh.

Dơi có thể là nguồn bệnh nhưng phát tán dịch bệnh là lỗi do con người - Ảnh: REUTERS

Năm 2020 khởi đầu bằng thông báo về ca bệnh đầu tiên do loài virus mới gây ra tại Trung Quốc. Trong vòng 3 tháng tiếp theo, cả thế giới rơi vào cảnh "sống trong sợ hãi" vì dịch bệnh mới. 

Trong khi các chuyên gia y tế bước vào cuộc chiến cứu chữa bệnh nhân thì các nhà khoa học cũng dồn sức vào nghiên cứu về loài virus corona chủng mới gây dịch bệnh COVID-19. 

Hiện tại, các nhà khoa học vẫn chưa thể chắc chắn virus corona chủng mới có nguồn gốc từ đâu và sẽ chỉ có thể chứng minh nguồn gốc của nó nếu họ phân lập được virus sống trong một loài bị nghi ngờ.

Các giả thuyết ban đầu cho rằng virus bắt nguồn từ loài dơi dẫn đến những câu hỏi quan trọng về cách mà loài virus này lây sang con người. Tại sao virus mới lại lây lan cho cả thế giới loài người từ một loài động vật vốn dĩ không gần gũi với con người?

Các nhà khoa học tin rằng cách đối xử của con người với môi trường sống tự nhiên, cùng việc số lượng lớn người di chuyển nhanh trên Trái đất đã cho phép những virus tiềm tàng trong tự nhiên 'nhảy loài' và lây lan nhanh chóng ('nhảy loài' là từ để chỉ virus từ loài này lan sang một loài khác, ví dụ từ lợn sang người, từ chuột sang người, hoặc từ dơi sang người...).

Dơi là loài động vật đặc biệt. Chúng là loài có vú duy nhất biết bay nên có thể lây lan bệnh cho một cộng đồng loài dơi, động vật bị chúng hút máu và cả con người trên một khu vực rộng. 

Thân nhiệt loài dơi thường lên cao mỗi khi chúng bay. Một con dơi sẽ bay ít nhất hai lần trong một ngày nên chúng có một hệ thống miễn dịch đặc biệt. Mầm bệnh trong cơ thể loài dơi cũng sẽ tiến hóa theo để thích nghi được với hệ miễn dịch đó.

 

Nhân viên y tế tại một bệnh viện công ở Chennai, Ấn Độ. Ảnh: REUTERS

"Xét trên người thì sốt về bản chất là một cơ chế phòng vệ của cơ thể nhằm tăng nhiệt độ để tiêu diệt virus xâm nhập. Nhưng loại virus mới đã tiến hóa và chịu được nhiệt độ cao trong một con dơi có thể sẽ không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cơ thể cao hơn", giáo sư Andrew Cickyham tại Hiệp hội Động vật học London (Anh) trả lời đài CNN ngày 20/3.

Điều này cũng sẽ loại bỏ những đánh giá ban đầu rằng virus corona chủng mới sẽ không lây lan và phát triển ở những nơi có khí hậu nóng ấm.

Nhưng tại sao virus lại lây truyền từ động vật sang người? Câu trả lời, theo giáo sư Cickyham, là sự "nhảy loài" của virus và nó bắt đầu từ chính những hành động của chúng ta.

Dơi nói riêng và động vật nói chung luôn có nhiều mầm bệnh. Báo cáo mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy trong cơ thể dơi có thể có tới hơn 500 loại virus corona. 

Khi loài dơi hoặc bất kỳ động vật nào rơi vào hoàn cảnh bị căng thẳng do bị săn bắn, hoặc môi trường sống bị phá hủy do nạn phá rừng thì hệ thống miễn dịch sẽ bị thay đổi và khó đối phó với mầm bệnh mà nó đã mang trên mình, các bệnh nhiễm trùng nhanh chóng gia tăng. Mầm bệnh cũng theo đó tiến hóa hơn và tìm vật chủ mới.

"Chúng ta đang áp dụng nhiều hoạt động cứu chữa, nhân giống động vật bằng cách cho chúng thuốc và thực phẩm. Nhưng chúng ta cũng đang hủy hoại môi trường sống của chúng thành những cảnh quan nhân tạo. Động vật luôn bị con người làm cho căng thẳng" - Kate Jones, trưởng khoa sinh thái và đa dạng sinh học tại Đại học College London, cho biết.

Chợ động vật tại Vũ Hán (Trung Quốc) là một nơi khiến các loài động vật gặp nhiều tình huống căng thẳng nhất khi rất nhiều loài bị bắt nhốt và chứng kiến cảnh đồng loại bị giết thịt. Con người và nhiều loài động vật tại khu chợ này tiếp xúc gần trong thời gian dài là điều kiện để virus nhảy loài và phát tán nhanh.

Bên cạnh đó, việc di chuyển phát triển là yếu tố then chốt khiến mầm bệnh lây lan trên quy mô rộng cả thế giới chỉ trong vài tuần lễ. 

Trong lịch sử loài người từng xuất hiện mầm bệnh lây truyền từ động vật sang người nhưng do phương tiện giao thông chưa phát triển nên một người nhiễm bệnh có thể đã chết hoặc tự phục hồi trước khi tiếp xúc với người khác. 

Nhưng thế kỷ 21 thì khác, con người di chuyển trên nhiều phương tiện giao thông cơ giới và máy bay nên ngày hôm nay người nhiễm bệnh ở một vùng hoang vắng của châu Phi sẽ ở giữa châu Âu hoặc châu Á vào ngày hôm sau.

Theo giáo sư Andrew Cickyham và Kate Jones, có hai bài học mà nhân loại phải rút ra trong thực tiễn hôm nay. Đó là: dơi không phải là "kẻ có tội" khi bệnh dịch xảy ra và phải nhìn lại cách chúng ta đối xử với môi trường. Trên thực tế, nghiên cứu về loài dơi và cách cơ thể chúng đối phó với virus có thể mở ra hướng để ngăn chặn dịch bệnh.

Cuối cùng, COVID-19 là bằng chứng rõ ràng, không thể chối cãi đầu tiên rằng thiệt hại môi trường cũng có thể giết chết con người nhanh chóng. Và những dịch bệnh như COVID-19 có thể xuất hiện nhiều hơn, tồn tại và tiến hóa cùng với tiến trình phát triển của lịch sử loài người. Chúng có thể nguy hại và ngày càng khó kiểm soát hơn nếu con người không thay đổi hành vi của mình.

Chúng ta đang gánh hậu quả khi biến một khu rừng thành trang trại nông nghiệp mà không cần hiểu tác động của khí hậu, tăng lượng khí carbon, nguy cơ lũ lụt, phát sinh dịch bệnh.

Việc thay đổi cách đối xử với môi trường sẽ đơn giản và rẻ hơn so với việc đổ hàng tỉ USD để tìm ra loại văcxin cho mỗi loại virus mới.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

OPPO Reno Academy - Sân chơi công nghệ và sáng tạo nhiếp ảnh trên smartphone

OPPO Reno Academy - Sân chơi công nghệ và sáng tạo nhiếp ảnh trên smartphone

Facebook, TikTok thu thập dữ liệu không phép

Facebook, TikTok thu thập dữ liệu không phép

Viettel đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng 5G

Viettel đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng 5G

Những bất cập của một số hộ dân tại ấp Rạch Tràm, xã Bãi Thơm, TP Phú Quốc

Những bất cập của một số hộ dân tại ấp Rạch Tràm, xã Bãi Thơm, TP Phú Quốc

Hà Nội mưa giông trước giờ khai mạc SEA Game 31

Hà Nội mưa giông trước giờ khai mạc SEA Game 31

Lỗi thiết bị - 'Nút thắt' lớn trong triển khai thu phí BOT không dừng

Lỗi thiết bị - 'Nút thắt' lớn trong triển khai thu phí BOT không dừng

Hà Nội tăng cường 129 xe buýt cho các tuyến đến điểm thi đấu SEA Games 31

Hà Nội tăng cường 129 xe buýt cho các tuyến đến điểm thi đấu SEA Games 31

CLB Bất động sản Hà Nội: Khẳng định hành trình kiến tạo và phát triển

CLB Bất động sản Hà Nội: Khẳng định hành trình kiến tạo và phát triển

VNPT tăng cường sóng 5G phục vụ tối ưu cho SEA Games 31

VNPT tăng cường sóng 5G phục vụ tối ưu cho SEA Games 31

 SEA Games 31: Hòa U23 Philippines 0-0, U23 Việt Nam tạm xếp thứ 2 bảng A

SEA Games 31: Hòa U23 Philippines 0-0, U23 Việt Nam tạm xếp thứ 2 bảng A

Tin mới cập nhật

Ford tiết lộ xe điện E-Transit Custom

Ford tiết lộ xe điện E-Transit Custom

Công nghệ, nền tảng số hỗ trợ quá trình già hóa lành mạnh hơn

Công nghệ, nền tảng số hỗ trợ quá trình già hóa lành mạnh hơn

Xuất hiện nhiều thủ đoạn gian lận mới trên sàn TMĐT

Xuất hiện nhiều thủ đoạn gian lận mới trên sàn TMĐT

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Vivo T series điện thoại gaming lộ diện, hướng đến người dùng thế hệ Z

Vivo T series điện thoại gaming lộ diện, hướng đến người dùng thế hệ Z

Keysight hỗ trợ Xiaomi xác nhận công nghệ 5G cho điện thoại thông minh và các thiết bị IoT

Keysight hỗ trợ Xiaomi xác nhận công nghệ 5G cho điện thoại thông minh và các thiết bị IoT

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

Bị virus đòi tiền chuộc Magniber tấn công cần làm gì?

Bị virus đòi tiền chuộc Magniber tấn công cần làm gì?

Giá xăng dầu có thể thiết lập kỷ lục mới trong phiên điều chỉnh tới

Giá xăng dầu có thể thiết lập kỷ lục mới trong phiên điều chỉnh tới

AI làm giảm ùn tắc giao thông

AI làm giảm ùn tắc giao thông

Hội nghị các nhà khoa học trẻ 2022: Thúc đẩy sáng kiến trong giới trẻ

Hội nghị các nhà khoa học trẻ 2022: Thúc đẩy sáng kiến trong giới trẻ

Điều kiện trở thành Tổng Đại lý của Vinaphone

Điều kiện trở thành Tổng Đại lý của Vinaphone

Tin đọc nhiều

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Ứng dụng Baemin tri ân khách hàng nhân dịp sinh nhật 3 tuổi

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

Khai mở kỷ nguyên số: Hiệp hội Blockchain Việt Nam chính thức ra mắt

OPPO Reno Academy - Sân chơi công nghệ và sáng tạo nhiếp ảnh trên smartphone

OPPO Reno Academy - Sân chơi công nghệ và sáng tạo nhiếp ảnh trên smartphone

Facebook, TikTok thu thập dữ liệu không phép

Facebook, TikTok thu thập dữ liệu không phép

Viettel đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng 5G

Viettel đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng 5G

Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9

Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9

Xem phim ở website lậu có phải là vi phạm pháp luật ?

Xem phim ở website lậu có phải là vi phạm pháp luật ?

6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON

6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON

Chuẩn bị "căng mình" chống lũ trên Sông Hồng

Chuẩn bị "căng mình" chống lũ trên Sông Hồng

Điểm lại top 10 phát minh làm thay đổi thế giới

Điểm lại top 10 phát minh làm thay đổi thế giới

Video xem nhiều

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.