Đánh giá Dell XPS 13 2026: So kè MacBook Neo nhưng hụt hơi vì RAM 8GB

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Đánh giá Dell XPS 13 2026 của cây bút Devindra Hardawar trên Engadget mở đầu bằng câu hỏi mà giới dùng Windows đã chờ đợi từ lâu, đó là liệu có nhà sản xuất PC nào tái hiện được thế cân bằng khó nhằn giữa giá thành thấp và phần cứng chất lượng cao như Apple từng làm với MacBook Neo hay không, và mẫu máy mới của Dell chính là câu trả lời gần nhất tính đến thời điểm này. Hãng gọi đây là mẫu XPS mỏng nhẹ nhất từ trước đến nay, dày 12,7mm, nặng 2,2 pound tương đương khoảng một kg, còn mức giá khởi điểm 700 USD đưa nó vào thế cạnh tranh trực diện với MacBook Neo, nhất là sau khi mức giá ra mắt 600 USD của đối thủ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.

Đổi lại mức giá đó, Dell buộc phải cắt bớt một số thứ. XPS 13 mới vẫn giữ khung vỏ kim loại nguyên khối, nhưng thiết kế cơ bản hơn khiến nó gợi nhớ dòng Inspiron phổ thông nhiều hơn là dòng XPS cao cấp truyền thống. Chip Intel bên trong tiết kiệm điện hơn thế hệ trước nhưng tốc độ xử lý lại chậm hơn rõ rệt so với đời cũ, còn bàn di chuột cơ học khiến trải nghiệm sử dụng thực tế trở nên khó chịu, một bước lùi so với bàn di chuột cảm ứng lực mà Dell từng trang bị gần đây.

Vấn đề lớn nhất nằm ở việc 8GB RAM vẫn chưa đủ để chạy Windows 11 một cách thoải mái, đặc biệt nếu người dùng có ý định gắn bó với chiếc máy này trong nhiều năm. Nhưng nếu chỉ cần một chiếc PC Windows giá 700 USD có thể tạm so sánh với MacBook Neo, XPS 13 vẫn đang là lựa chọn tốt nhất trên thị trường hiện nay.

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Dell làm tốt phần cơ bản với XPS 13 2026, khung nhôm cho cảm giác chắc chắn và mượt mà, không hề có hiện tượng cong vênh vỏ máy như nhiều mẫu laptop cùng tầm giá 700 USD thường gặp. Vỏ máy không đạt độ hoàn thiện cao cấp như XPS 14 và XPS 16, nhưng tương đồng với MacBook Neo về cảm giác cầm nắm. Chiếc laptop này còn nhẹ hơn nửa pound so với MacBook Neo nặng 2,7 pound tức khoảng 1,2kg, đồng thời sở hữu màn hình 120Hz nhanh hơn hẳn, hai điểm cộng rõ rệt cho Dell.

Về phong cách, XPS 13 mới lùi một bước so với thế hệ trước, vốn sở hữu bàn di chuột ẩn và bàn phím tràn viền giống hệt XPS 14 và XPS 16 hiện tại. Nhưng các mẫu XPS 13 những năm gần đây từng khởi điểm từ 1.300 USD và 1.400 USD, nên khó đòi hỏi mức hoàn thiện tương đương trên một sản phẩm giá 700 USD. Điều khiến tác giả tiếc nuối hơn cả là thiết kế lần này trông cơ bản hơn cả chiếc XPS 13 anh từng cầm trên tay hồi năm 2019.

Ai cần một chiếc Dell nhỏ gọn nhưng vẫn cao cấp có thể chọn XPS 14, nhất là sau khi Dell đã khắc phục lỗi bàn phím từng gây khó chịu trên máy mà tác giả từng thử nghiệm. Nhờ vậy, ranh giới giữa các dòng máy nhỏ cao cấp của Dell trở nên rõ ràng hơn, và hãng cuối cùng cũng có sản phẩm dành cho nhóm khách hàng tìm một chiếc máy cao cấp giá dưới 1.000 USD.

Để chạm mức giá này, Dell mang trở lại thứ chính tác giả từng khen ngợi hãng vì đã loại bỏ nhiều năm trước, đó là phiên bản cơ bản chỉ có 8GB RAM. Đây rõ ràng là một bước lùi, nhưng trong bối cảnh giá bộ nhớ liên tục leo thang và MacBook Neo đã chứng minh được sự hữu dụng với cùng dung lượng RAM, khó có thể trách Dell vì đã đi theo hướng này. Câu hỏi đặt ra là 8GB RAM có thực sự đủ cho một hệ thống Windows 11 hiện đại, và câu trả lời trong bài đánh giá chỉ dừng ở mức tạm chấp nhận được.

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Tạm chấp nhận được là cụm từ tác giả dùng để mô tả trải nghiệm sống cùng XPS 13 với 8GB RAM ít ỏi. Ngay khi khởi động vào Windows, máy đã ngốn tới 80% bộ nhớ cho các tiến trình ẩn như Anti-malware service executable và Secure biometrics. Chỉ cần mở thêm trình duyệt web và tạo vài thẻ, mức sử dụng bộ nhớ vọt lên 95% và đứng yên ở đó.

Máy vẫn lướt web, trả lời tin nhắn Slack và cho phép viết bài đánh giá này trên Evernote, nhưng rất khó bỏ qua những lần giật hình nhỏ khi cuộn cửa sổ hay thao tác bất kỳ. Đôi lúc những lần giật hình đó biến thành sự cố nghiêm trọng hơn, chẳng hạn Evernote từng mất tới 30 giây chỉ để thoát khỏi màn hình trắng và hiển thị lại các ghi chú gần đây. Phần lớn thời gian sử dụng XPS 13 giống như đi bộ trong bùn lầy, về lý thuyết vẫn làm được nhưng trải nghiệm thực sự rối rắm.

Tốc độ chậm hơn hẳn của chip Intel Core 5 320 so với các mẫu XPS đời 2024 dùng chip Intel Core Ultra 7 155H hoặc Snapdragon X Elite cũng khiến tác giả bất ngờ. Cả hai hệ thống 2024 đều vượt xa XPS 13 mới trong bài kiểm tra CPU đa nhân và GPU của Geekbench 6, bản Snapdragon nhanh gần gấp đôi về đồ họa còn bản Intel 2024 nhanh gấp ba lần. Nếu có thể, người dùng nên tìm mua một trong hai mẫu máy cũ đó thay vì chọn XPS 13 mới.

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Dù vậy, phép so sánh này có phần khập khiễng vì sản phẩm hiện tại gần như là một thiết bị khác hẳn so với các thế hệ trước, đủ để gọi nó bằng cái tên khác, XPS Neo, một chiếc máy mang dáng vẻ của những người anh em đắt tiền hơn nhưng lại gánh không ít thỏa hiệp để đạt mức giá thấp. Điều thú vị là XPS 13 lại ít thỏa hiệp hơn MacBook Neo ở một vài khía cạnh, dù MacBook vẫn vượt trội hơn trong bài kiểm tra Geekbench 6. Máy có 512GB lưu trữ ngay từ bản tiêu chuẩn, trong khi Apple chỉ cung cấp 256GB, và người dùng cũng không có tùy chọn nâng lên 16GB RAM cho MacBook Neo, muốn thêm bộ nhớ buộc phải nhảy lên MacBook Air giá 1.299 USD.

Dell còn trang bị cho XPS 13 màn hình 1440p tần số quét 120Hz, nhanh hơn màn hình 60Hz tiêu chuẩn trên MacBook Neo. Tốc độ làm mới nhanh hơn giúp việc cuộn trang web và tài liệu mượt hơn, còn màn hình này cũng đủ sáng để dùng dưới ánh nắng trực tiếp, tương tự Neo. Nhìn chung màn hình đủ tốt để lướt web hay xem video nhưng không có gì thực sự nổi bật, thiếu độ tương phản ấn tượng của tấm nền OLED hay độ sáng cao của MiniLED.

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Máy quay lại dùng bàn phím chiclet, kiểu bàn phím mà dòng XPS đã không dùng trong nhiều năm, và dù hành trình phím không sâu, bàn phím này vẫn đủ thoải mái để gõ nhanh mà ít mắc lỗi. Ngược lại, bàn di chuột là thứ khiến tác giả khó nói lời hay, cảm giác sử dụng như quay ngược một thập kỷ về thời bàn di chuột cơ học còn phổ biến trên PC. Bàn di chuột khá chính xác khi vuốt nhưng một phần ba phía trên không nhận click, và ai đã quen với bàn di chuột cảm ứng lực của Apple hay dòng Surface, vốn cho phép click ở bất kỳ đâu, sẽ cần thời gian để làm quen lại.

Hệ thống 4 loa của XPS 13 về lý thuyết là một lợi thế khác so với MacBook Neo, nhưng qua thử nghiệm thực tế âm thanh không hẳn hay hơn, vẫn rõ nhưng mỏng và thiếu chiều sâu như loa trên XPS 14. Cả hai máy có cùng số cổng USB-C, riêng Dell bố trí mỗi bên thân máy một cổng, tiện lợi hơn khi dây sạc ngắn. Apple vẫn giữ cổng tai nghe 3,5mm, điều đáng khen, trong khi Dell đã bỏ cổng này từ nhiều năm trước.

Về thời lượng pin, XPS 13 trụ được 15 giờ 56 phút trong bài kiểm tra pin PCMark 10 Modern Office, dài hơn XPS 14 tới năm tiếng rưỡi và vượt qua mẫu XPS 13 chạy Intel đời trước gần ba tiếng. Bản XPS 13 Copilot+ dùng chip Snapdragon đạt gần 18 tiếng pin, nhưng đó là nhờ con chip tiết kiệm điện hơn hẳn.

Ảnh: Devindra Hardawar/Engadget

Quen với những hệ thống 32GB, thậm chí 64GB RAM, tác giả khó lòng khuyên bất kỳ ai bỏ ra 700 USD để có trải nghiệm như trên. Điều này càng đúng khi RAM trên máy không thể nâng cấp về sau, khác với các mẫu laptop đời cũ. Gần như mọi người, trừ nhóm dùng nhu cầu cơ bản nhất, nên bỏ thêm 200 USD để lấy bản 16GB RAM, vừa hoạt động ổn định hơn nhiều vừa vẫn giữ mức giá dưới 1.000 USD.

Bài đánh giá ghi nhận việc Dell phản ứng nhanh trước MacBook Neo, dù chính những giới hạn của XPS 13 cũng cho thấy vì sao Apple vẫn dẫn trước các hãng PC khác, và đó là quy luật tất yếu của cạnh tranh trên thị trường laptop. Với MacBook Neo trở thành chuẩn giá rẻ mới, sẽ thú vị khi theo dõi Dell tiếp tục phát triển XPS 13 thành mẫu laptop lý tưởng vừa túi tiền vừa cao cấp trong tương lai. Ở phiên bản hiện tại, người dùng không nên gắn bó nhiều năm với bản XPS 13 8GB RAM, nhưng nếu đủ khả năng chi trả cho bản 16GB RAM, chiếc máy này nhiều khả năng sẽ phục vụ tốt trong thời gian dài.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng