Đẩy nhanh tiến độ triển khai xăng E10, mở dư địa chủ động nguồn cung năng lượng

Bên lề "Hội nghị Triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống thời kỳ mới" do Bộ Công thương tổ chức ngày 9/3, phóng viên Điện tử và Ứng dụng có cuộc phỏng vấn với ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam về việc triển khai xăng E10.

Phóng viên: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về việc đẩy nhanh áp dụng lộ trình triển khai xăng E10 sớm để giảm khoảng 10% tiêu thụ xăng khoáng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và sử dụng nhiên liệu sinh học?

Ông Đỗ Văn Tuấn: Một số doanh nghiệp đã chủ động triển khai thử nghiệm từ khá sớm. Chẳng hạn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thực hiện thử nghiệm từ tháng 8.2025. Theo thông tin tôi nắm được, các doanh nghiệp này cũng đã đăng ký nhiều hợp đồng nhập khẩu ethanol với số lượng lớn từ nước ngoài để bảo đảm nguồn cung cho việc phối trộn.

Phóng viên: Thưa ông, nếu xăng E10 được triển khai rộng rãi, việc thay thế khoảng 10% xăng khoáng trong tổng nguồn cung có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh xăng dầu bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông hiện nay?

Ông Đỗ Văn Tuấn: Hiện nay Việt Nam vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn xăng dầu nhập khẩu. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông căng thẳng ảnh hưởng đến nguồn cung xăng dầu, nếu chúng ta chủ động được nguồn ethanol để pha trộn xăng E10, áp lực nhập khẩu dầu sẽ giảm bớt. Dù tỉ lệ ethanol trong xăng E10 chỉ chiếm khoảng 10%, nhưng vẫn có ý nghĩa nhất định trong việc giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.

Một điểm đáng chú ý là nguồn ethanol chủ yếu đến từ khu vực châu Mỹ, đặc biệt là Mỹ và Brazil. Tuyến vận tải ethanol từ các khu vực này sang châu Á thường không đi qua Trung Đông – nơi đang có nhiều bất ổn địa chính trị. Do đó, việc sử dụng ethanol có thể giúp giảm rủi ro liên quan đến các tuyến vận tải xăng dầu truyền thống.

Hiện nay, các nguồn ethanol lớn thường được vận chuyển về các trung tâm trung chuyển lớn ở châu Á như Singapore và Hàn Quốc. Việt Nam đẩy mạnh việc triển khai xăng E10 “càng sớm càng tốt”, sẽ góp phần giảm áp lực nguồn cung xăng khoáng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động.

Phóng viên: Việc triển khai xăng E10 trong đang gặp những thách thức gì, thưa ông?

Ông Đỗ Văn Tuấn: Có hai thách thức lớn: Thứ nhất là vấn đề thủ tục và hạ tầng kỹ thuật. Hiện nay việc cấp phép cho các trạm phối trộn ethanol với xăng khoáng vẫn còn vướng mắc. Theo thông tin từ cơ quan quản lý, đến thời điểm này mới chỉ có khoảng 3/26 thương nhân đầu mối đủ điều kiện và được cấp giấy phép. Các doanh nghiệp còn lại vẫn đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Một số doanh nghiệp đã có trạm phối trộn đạt hầu hết các tiêu chí kỹ thuật, chỉ còn thiếu một chỉ tiêu thử nghiệm. Họ đề xuất được sử dụng dịch vụ kiểm định từ các phòng thí nghiệm đạt chuẩn bên ngoài, nhưng vẫn chưa được chấp thuận.

Trong Dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, quy định này đã được nới lỏng, cho phép doanh nghiệp sử dụng dịch vụ kiểm định bên ngoài thay vì phải có trạm thí nghiệm riêng. Tuy nhiên Nghị định này vẫn đang chờ Chính phủ thông qua. Nếu được ban hành sớm, những nút thắt quan trọng được tháo gỡ.

Thứ hai là vấn đề quyết định kinh doanh của các thương nhân đầu mối. Nhà nước hay các bộ ngành chỉ có thể đóng vai trò thúc đẩy và giám sát, còn quyết định mua ethanol hay triển khai phối trộn vẫn thuộc về thương nhân đầu mối. Nếu doanh nghiệp không chủ động ký hợp đồng nhập khẩu ethanol hoặc chuẩn bị tốt nguồn cung thì việc triển khai E10 cũng sẽ gặp khó khăn.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng có nhiều biến động, việc ký kết hợp đồng nhập khẩu sớm là rất quan trọng. Nếu chậm trễ, ngay cả nguồn ethanol vốn được xem là dễ mua hơn xăng dầu cũng có thể trở nên khó tiếp cận.

Xăng E10 không thể giải quyết toàn bộ bài toán nguồn cung xăng dầu, nhưng trong bối cảnh thị trường có thể xảy ra thiếu hụt hoặc biến động mạnh, tỉ lệ này vẫn có ý nghĩa nhất định. Nói cách khác việc đưa ethanol vào pha trộn sẽ giúp giảm bớt áp lực cho nguồn cung xăng truyền thống.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng