Chỉ số nộp thuế sẽ tiếp tục cải thiện khi áp dụng hóa đơn điện tử

Bộ phận “một cửa” Chi cục Thuế khu vực Phú Lương - Định Hóa (Thái Nguyên).

Nhân sự kiện này, phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với bà Đinh Thị Quỳnh Vân - Tổng Giám đốc Công ty TNHH PricewaterhouseCoopers Việt Nam (PwC Việt Nam), đơn vị chuyên hoạt động về dịch vụ tư vấn thuế.

* PV: Như bà đã biết, trong DB 2020 toàn cầu vừa được WB công bố, chỉ số nộp thuế của Việt Nam tăng 22 bậc, từ vị trí thứ 131 lên xếp thứ 109. Bà đánh giá như thế nào về kết quả này?

- Bà Đinh Thị Quỳnh Vân: Chắc chắn đây là một tin vui. Việc tăng bậc chỉ số nộp thuế phản ánh ghi nhận của WB về các nỗ lực cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế được thực hiện trong suốt thời gian qua (không chỉ là các cải cách trong năm 2017 và 2018), vì một số cải cách được thực hiện trong các năm trước, nhưng mất một thời gian mới phát huy tác dụng.

Để cắt giảm số giờ nộp thuế, không chỉ đơn thuần là đơn giản hóa các thủ tục, mà cần có sự thay đổi về các luật thuế; xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng hệ thống thông tin để đẩy mạnh việc áp dụng kê khai, nộp thuế điện tử, cũng như hóa đơn điện tử. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, khuyến khích người nộp thuế ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực kế toán và thuế đóng vai trò rất quan trọng.

* PV: Cũng theo DB 2020 của WB, thời gian nộp thuế giảm 114 giờ (từ 498 xuống 384 giờ). Trong đó, 94 giờ giảm là do cải cách, đơn giản hóa tại các thủ tục về khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) và 20 giờ giảm là do những cải cách, đơn giản hóa các thủ tục về nộp và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Tuy nhiên, theo đánh giá của Tổng cục Thuế, số giờ nộp thuế thực tế hiện nay chỉ còn 117 giờ. Xin bà cho biết tại sao lại có sự chênh lệch này? Những chỉ số nào chưa được DB 2020 ghi nhận, vì sao?

- Bà Đinh Thị Quỳnh Vân: Thời gian qua Tổng cục Thuế đã hoàn thiện việc nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin quản lý thuế tích hợp, tập trung. Điều này giúp tăng khả năng xử lý lượng lớn số tờ khai thuế trong suốt thời gian kê khai định kỳ và kê khai quyết toán, đảm bảo việc tiếp nhận dữ liệu nhanh và không gặp sự cố tắc nghẽn trong các ngày sát với thời hạn kê khai thuế.

Cơ quan thuế cũng đã phối hợp với nhiều ngân hàng thương mại hơn trong việc thu ngân sách nhà nước. Theo đó, tỷ lệ doanh nghiệp đang hoạt động áp dụng phương thức thanh toán thuế điện tử đã tăng lên 91% trong năm 2018.

Về phía người nộp thuế, ngày càng có nhiều doanh nghiệp (DN) sử dụng các phần mềm kế toán nâng cao, cho phép tích hợp việc tính toán thuế TNDN, DN có thể dễ dàng kết xuất và tải dữ liệu trên hệ thống kê khai thuế trực tuyến.

Việc sử dụng phần mềm kế toán tích hợp các thông tin hóa đơn đã giúp cho DN có thể kết xuất, đối chiếu số liệu kế toán và dữ liệu trên hóa đơn, chứng từ.

Thêm vào đó, trong việc nâng cao quy trình nội bộ, các DN cũng đã thực hiện việc kiểm tra dữ liệu của hóa đơn ngay tại thời điểm hạch toán để xác định tính xác thực và pháp lý của hóa đơn.

Riêng về thuế GTGT, với việc loại bỏ bảng kê chi tiết mua vào, bán ra trong tờ khai thuế GTGT, cùng với việc phát triển của các phần mềm kế toán, việc kết xuất thông tin để kê khai thuế GTGT có thể được thực hiện một cách nhanh chóng.

Các DN cũng đã quen thuộc với quy định của thuế về kê khai thuế GTGT, thực hiện kiểm tra hóa đơn tại thời điểm ghi nhận chi phí trên hệ thống kế toán, nhằm giảm thiểu thời gian kiểm tra khi kê khai thuế.

Chúng tôi không có chi tiết về việc chênh lệch giữa số liệu của WB và số liệu dự tính của Tổng cục Thuế, nên không thể bình luận về sự chênh lệch. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm của các năm trước, việc ghi nhận về số giờ giảm của WB luôn có độ trễ do WB chỉ ghi nhận khi việc giảm giờ có ảnh hưởng đến phần lớn các DN (trên 90%).

Ví dụ, khi Tổng cục Thuế triển khai kê khai thuế qua mạng, việc số giờ kê khai thuế giảm chỉ được ghi nhận khi đại đa số các DN (đặc biệt là các DN vừa và nhỏ) thực hiện kê khai qua mạng. Có nghĩa là, phải vài năm sau khi hệ thống kê khai thuế qua mạng được triển khai mới được ghi nhận.

Như vậy việc đánh giá của WB không chỉ đơn thuần dựa vào các quy định pháp lý, mà còn xem xét đến yếu tố triển khai các biện pháp cải cách vào thực tế tại DN. Ngoài ra, trong số 384 giờ, thì 147 giờ là thời gian tuân thủ các quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.

* PV: Để tiếp tục giảm giờ nộp thuế, cũng như cải thiện chỉ số nộp thuế trong những năm tiếp theo, xin bà cho biết ngành Thuế cần phải làm gì trong thời gian tới?

- Bà Đinh Thị Quỳnh Vân: Như đã trao đổi ở trên, để tiếp tục giảm giờ và cải thiện chỉ số, sẽ cần thực hiện nhiều biện pháp và cần có sự tham gia của cả cơ quan thuế và cả DN. Nếu nhìn vào số giờ cần thiết để kê khai và nộp thuế, chủ yếu liên quan đến thời gian DN cần để xử lý số liệu.

Có nghĩa là, lấy từ số liệu trong sổ kế toán thực hiện các điều chỉnh để phục vụ cho mục đích kê khai thuế. Thời gian cần thiết để nộp tờ khai và nộp thuế rất ít (dưới 10giờ/năm cho mỗi loại thuế) vì hoàn toàn thực hiện qua mạng.

Do vậy, để giảm thời gian xử lý số liệu, các DN cần sử dụng các phần mềm kế toán có chức năng phân tích, tổng hợp số liệu theo yêu cầu của kê khai thuế. Việc sử dụng phần mềm kế toán cũng giúp DN nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Việc chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử trong các giao dịch trong năm 2020 sẽ là bước cải cách rất lớn, không chỉ giúp giảm giờ kê khai thuế, mà còn giảm khối lượng công việc cho bộ phận kế toán (cụ thể là công việc xuất hóa đơn), đồng thời cho phép DN quản lý doanh thu một cách hiệu quả hơn.

Việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế và các lĩnh vực khác là một quá trình liên tục, sẽ không có điểm dừng. Bên cạnh việc sử dụng hóa đơn điện tử, cũng nên khuyến khích sử dụng các chứng từ kế toán khác theo dạng điện tử.

Ví dụ: Hợp đồng, báo giá, phiếu thu, phê duyệt online; tiếp tục cải cách chính sách thuế, hoàn thiện cơ sở hạ tầng... Nếu làm được như vậy, thì chỉ số nộp thuế sẽ tiếp tục cải thiện so với hiện nay.

Theo Tạp chí Điện tử