Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026: Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ

Sáng 5/6, tại Ninh Bình, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 (Vietnam Digital Summit 2026) với chủ đề "Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số".

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, coi đây là ba trụ cột đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thúc đẩy phát triển nền tảng số và dịch vụ số

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, chuyển đổi số đang giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, chỉ trong thời gian ngắn, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Trước hết, hệ thống thể chế phục vụ chuyển đổi số ngày càng được hoàn thiện. Riêng trong năm 2025, Việt Nam đã sửa đổi 10 luật cùng hàng chục nghị định, thông tư, trong đó có những đạo luật nền tảng như: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Dữ liệu và Luật AI, tạo hành lang pháp lý tương đối toàn diện cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Cùng với đó, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư mạnh mẽ với tỉ lệ phủ sóng 5G đạt trên 90% dân số. Nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia và nền tảng số dùng chung quy mô lớn đã được xây dựng, nổi bật là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các cơ quan nhà nước và đời sống xã hội cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Đồng thời, nhiều chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, phổ cập kỹ năng số cho người dân đang được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo Bộ KH&CN cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế còn tồn tại. Đó là khoảng cách giữa thể chế và thực thi; giữa hạ tầng được đầu tư với giá trị thực tế được tạo ra; giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân, doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, một câu hỏi luôn được đặt ra đối với các cơ quan quản lý là làm thế nào để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra những giá trị lớn và mang tính đột phá. Muốn làm được điều đó, điều quan trọng nhất là phải thay đổi tư duy về chuyển đổi số.

Hiện nay, nhiều người vẫn cho rằng chuyển đổi số chủ yếu là đầu tư thêm máy móc, phần mềm, nền tảng số hay cơ sở dữ liệu. Đây là điều cần thiết nhưng chưa phải là điểm cốt lõi của chuyển đổi số.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, chuyển đổi số phải bắt đầu từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để tìm ra những quy trình mới, cách làm mới dựa trên công nghệ số.

Mục tiêu cuối cùng không phải là chuyển những công việc cũ lên môi trường số mà là làm tốt hơn những việc cần làm theo hướng nhanh hơn, đơn giản hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn. Khi người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ trực tiếp cảm nhận được những lợi ích đó, họ sẽ chủ động tham gia và trở thành động lực quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững của quá trình chuyển đổi số quốc gia.

"Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ, mà là tạo ra cách làm mới bằng công nghệ số với hiệu quả vượt trội", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh.

Với chủ đề "Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số", Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy sự chuyển dịch căn bản trong phương thức vận hành của quốc gia, từ thủ công sang số, từ rời rạc sang liên thông, từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Diễn đàn tập trung vào bốn mục tiêu trọng tâm: Thúc đẩy đối thoại chính sách giữa Nhà nước, doanh nghiệp, giới khoa học và đối tác quốc tế; phát triển nền tảng số, dịch vụ số dựa trên dữ liệu và AI; lan tỏa các mô hình chuyển đổi số hiệu quả trên phạm vi cả nước; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, diễn đàn là cơ hội để cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác quốc tế cùng trao đổi, đề xuất giải pháp phát triển nền tảng số, dịch vụ số và thúc đẩy chuyển các hoạt động lên môi trường số, góp phần xây dựng thành công quốc gia số, phát triển kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng