Lần đầu tiên phát động Giải thưởng 'Ngọn đuốc vàng' tôn vinh sáng tạo số

NSND Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hoá Việt Nam phát biểu tại Lễ phát động.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh công nghiệp văn hóa đang được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, góp phần phát huy sức mạnh mềm quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Phát biểu tại lễ phát động, NSND Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức giải thưởng cho biết, lấy cảm hứng từ tư tưởng “Văn hóa soi đường quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hình tượng “Ngọn đuốc vàng” được lựa chọn như biểu tượng của tinh thần sáng tạo, khát vọng cống hiến và sức lan tỏa của các giá trị văn hóa trong thời đại mới.

Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 70.000 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, tạo việc làm cho hơn 3 triệu lao động và đóng góp từ 2,5-3% GDP. Theo định hướng chiến lược quốc gia, tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa dự kiến đạt khoảng 7% GDP vào năm 2030 và tiếp tục tăng lên 8-9% trong các giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, một trong những khoảng trống của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa thời gian qua là chưa có một giải thưởng quốc gia chuyên biệt để ghi nhận, tôn vinh và lan tỏa các mô hình sáng tạo tiêu biểu. Sự ra đời của Giải thưởng “Ngọn đuốc vàng” được kỳ vọng sẽ góp phần tạo động lực mới cho cộng đồng sáng tạo, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể văn hóa.

Ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả cho rằng, thông qua quá trình xét chọn và đánh giá, giải thưởng sẽ góp phần phản ánh toàn diện hơn thực trạng phát triển của ngành, từ đó cung cấp thêm cơ sở thực tiễn cho việc hoạch định chính sách và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng công nghiệp văn hóa ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Giải thưởng Công nghiệp Văn hóa Việt Nam “Ngọn đuốc vàng” không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh các giá trị sáng tạo mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Tôn vinh sáng tạo trong kỷ nguyên số

Theo Ban Tổ chức, Giải thưởng “Ngọn đuốc vàng” năm 2026 sẽ xét chọn trong 10 lĩnh vực trọng tâm của công nghiệp văn hóa gồm điện ảnh, mỹ thuật - nhiếp ảnh - triển lãm, nghệ thuật biểu diễn, phần mềm và trò chơi giải trí, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, du lịch văn hóa, thiết kế sáng tạo, truyền hình - phát thanh và xuất bản.

Đáng chú ý, nhiều lĩnh vực trong số này đang có sự giao thoa ngày càng mạnh mẽ với công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng trực tuyến. Đây cũng là những lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng cao, thúc đẩy hình thành các mô hình kinh doanh mới dựa trên tài sản trí tuệ và nội dung số.

Giải thưởng được chia thành hai nhóm đối tượng gồm tổ chức và cá nhân.

Đối với các tổ chức, Ban Tổ chức sẽ xét chọn các hạng mục như: Vì sự phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam; Đơn vị đổi mới sáng tạo xuất sắc; Đơn vị ứng dụng công nghệ số tiêu biểu; Đơn vị quảng bá văn hóa Việt Nam ra quốc tế xuất sắc; Đơn vị phát triển du lịch văn hóa tiêu biểu; Đơn vị bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa xuất sắc.

Ở nhóm cá nhân, giải thưởng hướng tới các nghệ sĩ, chuyên gia, doanh nhân, nhà thiết kế, nhà sản xuất và các nhà sáng tạo nội dung với các hạng mục như: Cống hiến vì sự phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam; Nhà sáng tạo nội dung tiêu biểu; Cá nhân đổi mới sáng tạo tiêu biểu; Nghệ sĩ hoặc nhà thiết kế tiêu biểu; Tài năng trẻ Công nghiệp Văn hóa Việt Nam; Cá nhân bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Theo giới chuyên gia, việc đưa các tiêu chí về đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ số vào hệ thống giải thưởng phản ánh xu hướng phát triển mới của công nghiệp văn hóa toàn cầu, nơi công nghệ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị của các sản phẩm văn hóa.

Những tổ chức, cá nhân đạt giải sẽ được trao Cúp “Ngọn đuốc vàng” cùng chứng nhận chính thức của Ban Tổ chức. Đồng thời, họ sẽ có cơ hội tham gia các chương trình xúc tiến đầu tư, kết nối quốc tế, quảng bá thương hiệu và được đưa vào cơ sở dữ liệu điển hình tiên tiến của ngành.

Việc lần đầu tiên tổ chức Giải thưởng Công nghiệp Văn hóa Việt Nam “Ngọn đuốc vàng” không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh các giá trị sáng tạo mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế văn hóa và nâng cao sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp sáng tạo Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng