Xuân Quỳnh - Nhà thơ của những điều dung dị đời thường nhất

Ninh Gia
06/10/2019 00:39
D

Xuân Quỳnh (1942-1988), là một nhà thơ nữ Việt Nam, nữ thi sĩ nổi tiếng với nhiều bài thơ được nhiều người biết đến như Thuyền và biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu, Tiếng gà trưa... Bà được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí Minh vì những thành tựu cho nền văn học nước nhà.

Xuân Quỳnh trở thành nhà thơ từ diễn viên múa

Xuân Quỳnh tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, sinh ngày 6/10/1942 tại xã Văn Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Nội). Xuất thân trong một gia đình công chức, mẹ mất sớm, bố thường xuyên công tác xa gia đình, bà được bà nội nuôi dạy từ nhỏ đến khi trưởng thành.

Xuất phát điểm là diễn viên múa từ năm 13 tuổi, có thơ đăng báo năm 19 tuổi, trở thành nhà thơ chuyên nghiệp sau khi qua lớp bồi dưỡng những người viết văn trẻ khoá đầu tiên của Hội Nhà Văn Việt Nam (1962-1964). Xuân Quỳnh được coi là nhà thơ nữ hàng đầu của nửa cuối thế kỷ 20.

Tháng 2/1955, Xuân Quỳnh được tuyển vào Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và được đào tạo thành diễn viên múa. Bà đã nhiều lần đi biểu diễn ở nước ngoài và dự Đại hội thanh niên sinh viên thế giới năm 1959 tại Vienna (Áo).

Từ năm 1962 đến 1964, Xuân Quỳnh học Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khoá I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau khi học xong, làm việc tại báo Văn nghệ, báo Phụ nữ Việt Nam.

Bà là hội viên từ năm 1967, ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá III. Năm 1973, Xuân Quỳnh kết hôn với nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ, trước đó, Xuân Quỳnh kết hôn lần đầu tiên với một nhạc công của Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và đã ly hôn. Từ năm 1978 đến lúc mất, Xuân Quỳnh làm biên tập viên Nhà xuất bản Tác phẩm mới.

Xuân Quỳnh mất ngày 29/8/1988 trong một vụ tai nạn giao thông tại đầu cầu Phú Lương, thị xã Hải Dương (nay là thành phố), tỉnh Hải Dương, cùng với chồng Lưu Quang Vũ và con trai Lưu Quỳnh Thơ mới 13 tuổi.

Bà được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001. Ngày 30/3/2017, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang ký Quyết định số 602 chính thức truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật cho cố nhà thơ Xuân Quỳnh với hai tập thơ là Lời ru mặt đất và Bầu trời trong quả trứng.

Thơ Xuân Quỳnh giàu cảm xúc với những cung bậc khác nhau như chính tính cách luôn hết mình của Xuân Quỳnh. Những bài thơ khi hạnh phúc đắm say, lúc đau khổ, suy tư của nhà thơ luôn gần gũi vì được viết với sự đằm thắm của một người phụ nữ vừa làm thơ vừa làm vợ, làm mẹ.

Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã trở nên nổi tiếng như Thuyền và biển, Sóng (viết năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào năm 1968), Hoa cỏ may, Tự hát, Nói cùng anh... Các bài thơ Sóng, Truyện cổ tích về loài người (Lời ru trên mặt đất, Nhà xuất bản Tác phẩm mới, 1978) được đưa vào sách giáo khoa phổ thông của Việt nam. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã phổ nhạc rất thành công các bài thơ: Thuyền và biển (4/1963), Thơ tình cuối mùa thu của Xuân Quỳnh.

Biểu tượng của Google hôm nay kỷ niệm 77 năm ngày sinh của cố nhà thơ Xuân Quỳnh.

Doodle hôm nay, được minh họa bởi các nghệ sĩ khách mời ở thành phố Hồ Chí Minh, tôn vinh nhà văn từng đoạt giải thưởng, người hiện được coi là một trong những nhà thơ quan trọng nhất thế kỷ 20 của đất nước cô.

Xuân Quỳnh làm thơ từ những điều dung dị

Chủ đề thơ Xuân Quỳnh thường là những vấn đề nội tâm: kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu gia đình... Hiện thực xã hội, sự kiện đời sống hiện diện như một bối cảnh cho tâm trạng. Do vậy thơ Xuân Quỳnh hướng nội, rất tâm trạng cá nhân nhưng không là thứ tháp ngà xa rời đời sống.

Thơ của bà là đời sống đích thực, đời sống của chị trong những năm đất nước còn chia cắt, còn chiến tranh, còn nghèo, còn gian khổ, là những lo toan con cái, cơm nước, cửa nhà của một người phụ nữ, người phụ nữ làm thơ thường ngược xuôi trên mọi ngả đường bom đạn.

Xuân Quỳnh không làm ra thơ, không chế tạo câu chữ mà chị viết như kể lại những gì chị đã sống, đã trải. Nét riêng của Xuân Quỳnh so với thế hệ nhà thơ hiện đại cùng thời chính là ở khía cạnh nội tâm đó. Thơ bà là thơ mang tâm trạng.

Thời ấy nhiều bài thơ thiên về phản ánh sự kiện, cốt để được việc cho đời, còn tâm trạng tác giả thường là tâm trạng chung của xã hội, vui buồn tác giả hoà trong vui buồn chung của công dân. Tâm trạng thơ Xuân Quỳnh là tâm trạng nảy sinh từ đời sống của chính bà, từ hoàn cảnh của riêng bà. Viết trên đường 20 là bài thơ chiến tranh nhưng lại mang nỗi lòng trăn trở xao xác của một người đang yêu.

Có bài bề bộn chi tiết hiện thực như một ký sự. Những năm ấy, đúng là ký sự về đời sống Hà Nội những năm chống Mỹ, nhưng nó không thành ký mà vẫn là thơ do nỗi lòng riêng của tác giả đã tạo nên một mạch trữ tình xâu chuỗi các chi tiết rời rạc của ngày thường lại, tổ chức nó thành kết cấu của bài thơ.

Xuân Quỳnh có tài toả lên các chi tiết ngẫu nhiên quan sát được từ đời sống một từ trường cảm xúc của nội tâm mình, biến các chi tiết đời trở nên thơ, có sức gợi, sức ám ảnh kỳ lạ (Trời trở rét, Không đề, Gió Lào cát trắng, Mùa hoa doi, Hoa cỏ may...)

Thơ Xuân Quỳnh giàu tình cảm, tình cảm sâu và tinh tế nhưng lẩn khuất phía sau tình cảm ấy lại là tư tưởng có tính khái quát, triết lý (Cơn mưa không phải của mình, Đồi đá ong và cây bạch đàn, Chuyện cổ tích về loài người, Những người mẹ không có lỗi...)

Đấy là những triết lý nảy sinh từ đời sống, nó có tính thực tiễn, giúp ích thật sự cho người đọc nhận thức và xử lý việc đời, không phải thứ triết lý tư biện, viễn vọng mà chẳng dùng được vào việc gì.

Đề tài, đối với Xuân Quỳnh, không phải là quan trọng. Điều bà quan tâm là chủ đề. Thơ Xuân Quỳnh bao giờ cũng có tứ, bà dùng tứ để bộc lộ chủ đề. Đây là một đóng góp đáng quý của Xuân Quỳnh vì giai đoạn ấy thơ chúng ta rất lỏng về tứ.

Xuân Quỳnh có năng khiếu quan sát. Bà quan sát bằng tất cả giác quan và phong phú trong liên tưởng. Chi tiết vốn quen thuộc bỗng trở nên mới lạ, tạo ý vị cho câu thơ. Một màu cỏ mùa xuân: “Cỏ bờ đê rất lạ/ Xanh như là chiêm bao”. Tiếng mưa trên lá cọ: “Mưa trên cọ bàng hoàng rồi vụt tạnh”.

Cũng có thể vì có tài quan sát mà ở một số bài Xuân Quỳnh ham tả, ham kể. Kể có duyên nhưng vẫn làm loãng chất thơ. Những bài thơ dài của Xuân Quỳnh thường dài vì rậm chi tiết.

Chúc mừng sinh nhật lần thứ 77 của Xuân Quỳnh!

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Bộ Công an mở fanpage trên Facebook để nhận phản ánh của người dân về thẻ CCCD gắn chip

Bộ Công an mở fanpage trên Facebook để nhận phản ánh của người dân về thẻ CCCD gắn chip

Triển lãm thương mại lớn nhất Indonesia phiên bản số: The 36th Trade Expo Indonesia digital edition

Triển lãm thương mại lớn nhất Indonesia phiên bản số: The 36th Trade Expo Indonesia digital edition

Hành trình 'Tôi yêu Tố quốc tôi' đồng hành với 650 trẻ em mồ côi do dịch COVID-19

Hành trình 'Tôi yêu Tố quốc tôi' đồng hành với 650 trẻ em mồ côi do dịch COVID-19

ITU Thế giới số 2021 - Chuyển đổi số sẽ tạo ra không gian mới không có đường biên giới hạn

ITU Thế giới số 2021 - Chuyển đổi số sẽ tạo ra không gian mới không có đường biên giới hạn

ATC-2021 'Công nghệ tiên tiến cho Truyền thông' chính thức khai mạc

ATC-2021 'Công nghệ tiên tiến cho Truyền thông' chính thức khai mạc

Ngày Tiêu chuẩn Thế giới 2021 chuẩn hoá lĩnh vực TT&TT phục vụ mục tiêu phát triển bền vững

Ngày Tiêu chuẩn Thế giới 2021 chuẩn hoá lĩnh vực TT&TT phục vụ mục tiêu phát triển bền vững

ITU Thế giới số 2021 - Động lực đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số toàn cầu

ITU Thế giới số 2021 - Động lực đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số toàn cầu

Thủ tướng gửi thư chúc mừng nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10

Thủ tướng gửi thư chúc mừng nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10

EVNICT đạt danh hiệu Top 10 doanh nghiệp Công nghệ thông tin Việt Nam năm 2021

EVNICT đạt danh hiệu Top 10 doanh nghiệp Công nghệ thông tin Việt Nam năm 2021

Bộ Y tế phối hợp với Facebook phát động chiến dịch truyền thông 'Tiêm vaccine - Vững niềm tin'

Bộ Y tế phối hợp với Facebook phát động chiến dịch truyền thông 'Tiêm vaccine - Vững niềm tin'

Kristen Stewart "lột xác" dịu dàng tại Liên hoan phim BFI London

Kristen Stewart "lột xác" dịu dàng tại Liên hoan phim BFI London

TP Phủ Lý (Hà Nam) tiếp tục giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại các khu vực nguy cơ cao

TP Phủ Lý (Hà Nam) tiếp tục giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại các khu vực nguy cơ cao

Tin mới cập nhật

Vinfast triệu hồi gần 3 nghìn xe Chevrolet Spark để thay thế chi tiết bị ăn mòn

Vinfast triệu hồi gần 3 nghìn xe Chevrolet Spark để thay thế chi tiết bị ăn mòn

Microchip ra mắt bộ vi điều khiển an toàn cho ô tô đạt chuẩn ASIL C

Microchip ra mắt bộ vi điều khiển an toàn cho ô tô đạt chuẩn ASIL C

Nới lỏng giãn cách, làng nghề gỗ Hà Nội đẩy mạnh kinh doanh trên nền tảng online

Nới lỏng giãn cách, làng nghề gỗ Hà Nội đẩy mạnh kinh doanh trên nền tảng online

Khám phá bên trong toa tàu Kiha của Nhật Bản tặng cho Việt Nam

Khám phá bên trong toa tàu Kiha của Nhật Bản tặng cho Việt Nam

Telegram khẳng định bảo mật tuyệt đối trước phần còn lại của giới công nghệ

Telegram khẳng định bảo mật tuyệt đối trước phần còn lại của giới công nghệ

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Các nhà vật lý đo tuổi thọ của neutron với độ chính xác chưa từng có

Vietnam Airlines Group khôi phục gần như hoàn toàn mạng bay nội địa

Vietnam Airlines Group khôi phục gần như hoàn toàn mạng bay nội địa

Bản tin cổ phiếu công nghệ 21/10: Bitcoin vượt 64 nghìn USD

Bản tin cổ phiếu công nghệ 21/10: Bitcoin vượt 64 nghìn USD

Hà Nội: Chợ Long Biên mở cửa trở lại từ 0 giờ ngày 21/10

Hà Nội: Chợ Long Biên mở cửa trở lại từ 0 giờ ngày 21/10

Dự báo giá vàng SJC trong nước ngày 21/10: Mất đà tăng do đồng USD phục hồi

Dự báo giá vàng SJC trong nước ngày 21/10: Mất đà tăng do đồng USD phục hồi

Facebook dụng kế 've sầu thoát xác' để lẩn tránh 'bê bối'

Facebook dụng kế 've sầu thoát xác' để lẩn tránh 'bê bối'

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 20/10: VN-Index vẫn 'luẩn quẩn' trước mốc tâm lý

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 20/10: VN-Index vẫn 'luẩn quẩn' trước mốc tâm lý

Tin đọc nhiều

Bộ Công an mở fanpage trên Facebook để nhận phản ánh của người dân về thẻ CCCD gắn chip

Bộ Công an mở fanpage trên Facebook để nhận phản ánh của người dân về thẻ CCCD gắn chip

Triển lãm thương mại lớn nhất Indonesia phiên bản số: The 36th Trade Expo Indonesia digital edition

Triển lãm thương mại lớn nhất Indonesia phiên bản số: The 36th Trade Expo Indonesia digital edition

Hành trình 'Tôi yêu Tố quốc tôi' đồng hành với 650 trẻ em mồ côi do dịch COVID-19

Hành trình 'Tôi yêu Tố quốc tôi' đồng hành với 650 trẻ em mồ côi do dịch COVID-19

Xổ số miền Bắc quay số và trả thưởng trở lại tại Hà Nội từ ngày 21/9

Xổ số miền Bắc quay số và trả thưởng trở lại tại Hà Nội từ ngày 21/9

Tân Giám đốc Công an tỉnh Hoà Bình vừa mới được bổ nhiệm là ai?

Tân Giám đốc Công an tỉnh Hoà Bình vừa mới được bổ nhiệm là ai?

Trò chơi phổ biến về Hình tượng trưng của Google

Trò chơi phổ biến về Hình tượng trưng của Google

Thượng tá Huỳnh Việt Hoà là ai?

Thượng tá Huỳnh Việt Hoà là ai?

Lập xuân 2020 là ngày nào?

Lập xuân 2020 là ngày nào?

Tân Giám đốc Công an tỉnh Bạc Liêu được điều động từ đâu về?

Tân Giám đốc Công an tỉnh Bạc Liêu được điều động từ đâu về?

VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021

VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021

Video xem nhiều

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.