Xuân Quỳnh - Nhà thơ của những điều dung dị đời thường nhất

Ninh Gia
06/10/2019 00:39
D

Xuân Quỳnh (1942-1988), là một nhà thơ nữ Việt Nam, nữ thi sĩ nổi tiếng với nhiều bài thơ được nhiều người biết đến như Thuyền và biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu, Tiếng gà trưa... Bà được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí Minh vì những thành tựu cho nền văn học nước nhà.

Xuân Quỳnh trở thành nhà thơ từ diễn viên múa

Xuân Quỳnh tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, sinh ngày 6/10/1942 tại xã Văn Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Nội). Xuất thân trong một gia đình công chức, mẹ mất sớm, bố thường xuyên công tác xa gia đình, bà được bà nội nuôi dạy từ nhỏ đến khi trưởng thành.

Xuất phát điểm là diễn viên múa từ năm 13 tuổi, có thơ đăng báo năm 19 tuổi, trở thành nhà thơ chuyên nghiệp sau khi qua lớp bồi dưỡng những người viết văn trẻ khoá đầu tiên của Hội Nhà Văn Việt Nam (1962-1964). Xuân Quỳnh được coi là nhà thơ nữ hàng đầu của nửa cuối thế kỷ 20.

Tháng 2/1955, Xuân Quỳnh được tuyển vào Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và được đào tạo thành diễn viên múa. Bà đã nhiều lần đi biểu diễn ở nước ngoài và dự Đại hội thanh niên sinh viên thế giới năm 1959 tại Vienna (Áo).

Từ năm 1962 đến 1964, Xuân Quỳnh học Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khoá I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau khi học xong, làm việc tại báo Văn nghệ, báo Phụ nữ Việt Nam.

Bà là hội viên từ năm 1967, ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá III. Năm 1973, Xuân Quỳnh kết hôn với nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ, trước đó, Xuân Quỳnh kết hôn lần đầu tiên với một nhạc công của Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và đã ly hôn. Từ năm 1978 đến lúc mất, Xuân Quỳnh làm biên tập viên Nhà xuất bản Tác phẩm mới.

Xuân Quỳnh mất ngày 29/8/1988 trong một vụ tai nạn giao thông tại đầu cầu Phú Lương, thị xã Hải Dương (nay là thành phố), tỉnh Hải Dương, cùng với chồng Lưu Quang Vũ và con trai Lưu Quỳnh Thơ mới 13 tuổi.

Bà được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001. Ngày 30/3/2017, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang ký Quyết định số 602 chính thức truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật cho cố nhà thơ Xuân Quỳnh với hai tập thơ là Lời ru mặt đất và Bầu trời trong quả trứng.

Thơ Xuân Quỳnh giàu cảm xúc với những cung bậc khác nhau như chính tính cách luôn hết mình của Xuân Quỳnh. Những bài thơ khi hạnh phúc đắm say, lúc đau khổ, suy tư của nhà thơ luôn gần gũi vì được viết với sự đằm thắm của một người phụ nữ vừa làm thơ vừa làm vợ, làm mẹ.

Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã trở nên nổi tiếng như Thuyền và biển, Sóng (viết năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào năm 1968), Hoa cỏ may, Tự hát, Nói cùng anh... Các bài thơ Sóng, Truyện cổ tích về loài người (Lời ru trên mặt đất, Nhà xuất bản Tác phẩm mới, 1978) được đưa vào sách giáo khoa phổ thông của Việt nam. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã phổ nhạc rất thành công các bài thơ: Thuyền và biển (4/1963), Thơ tình cuối mùa thu của Xuân Quỳnh.

Biểu tượng của Google hôm nay kỷ niệm 77 năm ngày sinh của cố nhà thơ Xuân Quỳnh.

Doodle hôm nay, được minh họa bởi các nghệ sĩ khách mời ở thành phố Hồ Chí Minh, tôn vinh nhà văn từng đoạt giải thưởng, người hiện được coi là một trong những nhà thơ quan trọng nhất thế kỷ 20 của đất nước cô.

Xuân Quỳnh làm thơ từ những điều dung dị

Chủ đề thơ Xuân Quỳnh thường là những vấn đề nội tâm: kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu gia đình... Hiện thực xã hội, sự kiện đời sống hiện diện như một bối cảnh cho tâm trạng. Do vậy thơ Xuân Quỳnh hướng nội, rất tâm trạng cá nhân nhưng không là thứ tháp ngà xa rời đời sống.

Thơ của bà là đời sống đích thực, đời sống của chị trong những năm đất nước còn chia cắt, còn chiến tranh, còn nghèo, còn gian khổ, là những lo toan con cái, cơm nước, cửa nhà của một người phụ nữ, người phụ nữ làm thơ thường ngược xuôi trên mọi ngả đường bom đạn.

Xuân Quỳnh không làm ra thơ, không chế tạo câu chữ mà chị viết như kể lại những gì chị đã sống, đã trải. Nét riêng của Xuân Quỳnh so với thế hệ nhà thơ hiện đại cùng thời chính là ở khía cạnh nội tâm đó. Thơ bà là thơ mang tâm trạng.

Thời ấy nhiều bài thơ thiên về phản ánh sự kiện, cốt để được việc cho đời, còn tâm trạng tác giả thường là tâm trạng chung của xã hội, vui buồn tác giả hoà trong vui buồn chung của công dân. Tâm trạng thơ Xuân Quỳnh là tâm trạng nảy sinh từ đời sống của chính bà, từ hoàn cảnh của riêng bà. Viết trên đường 20 là bài thơ chiến tranh nhưng lại mang nỗi lòng trăn trở xao xác của một người đang yêu.

Có bài bề bộn chi tiết hiện thực như một ký sự. Những năm ấy, đúng là ký sự về đời sống Hà Nội những năm chống Mỹ, nhưng nó không thành ký mà vẫn là thơ do nỗi lòng riêng của tác giả đã tạo nên một mạch trữ tình xâu chuỗi các chi tiết rời rạc của ngày thường lại, tổ chức nó thành kết cấu của bài thơ.

Xuân Quỳnh có tài toả lên các chi tiết ngẫu nhiên quan sát được từ đời sống một từ trường cảm xúc của nội tâm mình, biến các chi tiết đời trở nên thơ, có sức gợi, sức ám ảnh kỳ lạ (Trời trở rét, Không đề, Gió Lào cát trắng, Mùa hoa doi, Hoa cỏ may...)

Thơ Xuân Quỳnh giàu tình cảm, tình cảm sâu và tinh tế nhưng lẩn khuất phía sau tình cảm ấy lại là tư tưởng có tính khái quát, triết lý (Cơn mưa không phải của mình, Đồi đá ong và cây bạch đàn, Chuyện cổ tích về loài người, Những người mẹ không có lỗi...)

Đấy là những triết lý nảy sinh từ đời sống, nó có tính thực tiễn, giúp ích thật sự cho người đọc nhận thức và xử lý việc đời, không phải thứ triết lý tư biện, viễn vọng mà chẳng dùng được vào việc gì.

Đề tài, đối với Xuân Quỳnh, không phải là quan trọng. Điều bà quan tâm là chủ đề. Thơ Xuân Quỳnh bao giờ cũng có tứ, bà dùng tứ để bộc lộ chủ đề. Đây là một đóng góp đáng quý của Xuân Quỳnh vì giai đoạn ấy thơ chúng ta rất lỏng về tứ.

Xuân Quỳnh có năng khiếu quan sát. Bà quan sát bằng tất cả giác quan và phong phú trong liên tưởng. Chi tiết vốn quen thuộc bỗng trở nên mới lạ, tạo ý vị cho câu thơ. Một màu cỏ mùa xuân: “Cỏ bờ đê rất lạ/ Xanh như là chiêm bao”. Tiếng mưa trên lá cọ: “Mưa trên cọ bàng hoàng rồi vụt tạnh”.

Cũng có thể vì có tài quan sát mà ở một số bài Xuân Quỳnh ham tả, ham kể. Kể có duyên nhưng vẫn làm loãng chất thơ. Những bài thơ dài của Xuân Quỳnh thường dài vì rậm chi tiết.

Chúc mừng sinh nhật lần thứ 77 của Xuân Quỳnh!

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Hiệp hội nước mắm Việt Nam chính thức ra mắt

Hiệp hội nước mắm Việt Nam chính thức ra mắt

PVN sở hữu tới 5 trong số 124 Thương hiệu quốc gia năm 2020

PVN sở hữu tới 5 trong số 124 Thương hiệu quốc gia năm 2020

Thương vụ "đình đám" Nvidia mua lại ARM vướng điểm ngẽn Huawei

Thương vụ "đình đám" Nvidia mua lại ARM vướng điểm ngẽn Huawei

 Vietnam Property Awards - Masterise Homes đã đạt chiến thắng với 8 giải thưởng

Vietnam Property Awards - Masterise Homes đã đạt chiến thắng với 8 giải thưởng

Các Bộ trưởng ITU: “Covid-19 kích hoạt bước ngoặt cho kỷ nguyên kỹ thuật số”

Các Bộ trưởng ITU: “Covid-19 kích hoạt bước ngoặt cho kỷ nguyên kỹ thuật số”

Tân Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ vừa mới được bổ nhiệm là ai?

Tân Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ vừa mới được bổ nhiệm là ai?

NASA lắp trạm phát 4G trên Mặt trăng, đưa người lên sống trong 8 năm nữa

NASA lắp trạm phát 4G trên Mặt trăng, đưa người lên sống trong 8 năm nữa

ITU Digital World 2020 - Cùng xây dựng thế giới số

ITU Digital World 2020 - Cùng xây dựng thế giới số

Tân Bí thư tỉnh uỷ Điện Biên nhiệm kỳ 2020 - 2025 vừa mới được bầu là ai?

Tân Bí thư tỉnh uỷ Điện Biên nhiệm kỳ 2020 - 2025 vừa mới được bầu là ai?

Tại các xã Quảng Thọ, Quảng Phú (huyện Quảng Điền) vẫn còn bị ngập sâu đến 1m

Tại các xã Quảng Thọ, Quảng Phú (huyện Quảng Điền) vẫn còn bị ngập sâu đến 1m

Chân dung tân Bí thư Thành ủy Hà Nội khóa XVII Vương Đình Huệ vừa mới được bầu

Chân dung tân Bí thư Thành ủy Hà Nội khóa XVII Vương Đình Huệ vừa mới được bầu

Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam tổ chức thành công hội nghị ATC 2020

Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam tổ chức thành công hội nghị ATC 2020

Tin mới cập nhật

Keysight cập nhật giải pháp kiểm thử ADAS để người dùng an toàn hơn trên ô tô

Keysight cập nhật giải pháp kiểm thử ADAS để người dùng an toàn hơn trên ô tô

Mi TV Lux Transparent Edition - Dòng OLED TV trong suốt đầu tiên trên thế giới

Mi TV Lux Transparent Edition - Dòng OLED TV trong suốt đầu tiên trên thế giới

Cách phòng tránh nguy hiểm từ Wifi công cộng của khách sạn

Cách phòng tránh nguy hiểm từ Wifi công cộng của khách sạn

Cảnh báo nguy cơ tấn công có chủ đích vào các cơ quan Đảng, Nhà nước

Cảnh báo nguy cơ tấn công có chủ đích vào các cơ quan Đảng, Nhà nước

Phí thẩm định đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 3-5,8 triệu đồng

Phí thẩm định đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 3-5,8 triệu đồng

Thị trường chứng khoán ngày 28/10/2020: Tín hiệu kỹ thuật phiên chiều

Thị trường chứng khoán ngày 28/10/2020: Tín hiệu kỹ thuật phiên chiều

Việt Nam có nền kinh tế Internet phát triển nhanh thứ hai trong khu vực

Việt Nam có nền kinh tế Internet phát triển nhanh thứ hai trong khu vực

Huawei công bố kết quả kinh doanh quý 3 năm 2020

Huawei công bố kết quả kinh doanh quý 3 năm 2020

Nên mua iPhone 12 Pro hay iPhone 12 Pro Max

Nên mua iPhone 12 Pro hay iPhone 12 Pro Max

Vén màn Hyundai Venue 2021 ra mắt tại Philippines

Vén màn Hyundai Venue 2021 ra mắt tại Philippines

Apple, Google và thỏa thuận kiểm soát Internet

Apple, Google và thỏa thuận kiểm soát Internet

Thuỵ Điển: Lộ 19 GB dữ liệu liên quan đến vấn đề an ninh sau cuộc tấn công mạng

Thuỵ Điển: Lộ 19 GB dữ liệu liên quan đến vấn đề an ninh sau cuộc tấn công mạng

Tin đọc nhiều

Chân dung tân Giám đốc Công an tỉnh Lạng Sơn Thái Hồng Công

Chân dung tân Giám đốc Công an tỉnh Lạng Sơn Thái Hồng Công

Chân dung tân Giám đốc Công an tỉnh An Giang Đinh Văn Nơi

Chân dung tân Giám đốc Công an tỉnh An Giang Đinh Văn Nơi

Tân Giám đốc Công an tỉnh Hoà Bình vừa mới được bổ nhiệm là ai?

Tân Giám đốc Công an tỉnh Hoà Bình vừa mới được bổ nhiệm là ai?

Tân Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương vừa được bổ nhiệm là ai?

Tân Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương vừa được bổ nhiệm là ai?

Chân dung tân Chủ tịch HĐND tỉnh Hưng Yên Trần Quốc Toàn

Chân dung tân Chủ tịch HĐND tỉnh Hưng Yên Trần Quốc Toàn

Trò chơi phổ biến về Hình tượng trưng của Google

Trò chơi phổ biến về Hình tượng trưng của Google

Lập xuân 2020 là ngày nào?

Lập xuân 2020 là ngày nào?

Chân dung tân Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Hưng Yên vừa mới được bổ nhiệm

Chân dung tân Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Hưng Yên vừa mới được bổ nhiệm

Tân Thứ trưởng Bộ Xây dựng vừa được Thủ tướng bộ nhiệm là ai?

Tân Thứ trưởng Bộ Xây dựng vừa được Thủ tướng bộ nhiệm là ai?

Chân dung tân Bí thư Thành uỷ Thanh Hoá Lê Anh Xuân

Chân dung tân Bí thư Thành uỷ Thanh Hoá Lê Anh Xuân

Video xem nhiều

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Hướng dẫn cài đặt phần mềm ký số vSignPDF 3.1.7

Hướng dẫn cài đặt phần mềm ký số vSignPDF 3.1.7

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Hội thảo góp ý dự thảo phát triển công nghiệp ICT, hướng tới CMCN lần thứ tư
27/05/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
"Việt Nam ơi! Đánh bay COVID" - Viết tiếp tinh thần vượt qua khó khăn của dân tôc Việt
17/04/2020
Các yếu tố cơ bản của chuyển đổi số
08/04/2020
Phát huy tinh thần Make in Vietnam, sẵn sàng công nghệ, thiết bị để thương mại 5G
07/12/2019
REV-ECIT 2019: Thúc đẩy phát triển thông tin di động 5G và ứng dụng
07/12/2019
Chủ tịch UBND TP Hà Nội: Không thể làm trò đùa trong việc thí điểm xử lý nước thải sông Tô Lịch của tổ chức Nhật Bản
06/12/2019
Sở Y tế Hà Nội: Nước sạch Sông Đà đã an toàn
21/10/2019
Công ty nước sạch Sông Đà sẽ xem xét trách nhiệm khi được hỏi về lời "xin lỗi"
17/10/2019
PVOIL Cup 2019 chính thức khởi tranh - Vượt lên thử thách
28/09/2019
Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ
10/09/2019
Hà Nội khai trương hệ thống sóng điện từ hội tụ không xâm lấn điều trị ung thư
29/08/2019
Grab tiếp tục rót hàng trăm triệu USD, taxi truyền thông của Việt Nam sẽ ra sao?
26/08/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
Fadil không bung túi khí khi va chạm gốc cây tại Hải Dương: Vinfast nói gì?
18/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.