Độc đáo 'Mây qua mơ phố' – Triển lãm cá nhân của họa sĩ Nguyễn Xuân Anh

Từ 8/8 đến 9/9/2026, tại Sigma Gallery (107 N3C, Global City, Bình Trưng, TP. HCM), Triển lãm cá nhân của họa sĩ Nguyễn Xuân Anh do Sigma Gallery giám tuyển và tổ chức được mở cửa với công chúng.

Với chủ đề “Mây qua mơ phố” (Clouds Passing Through an Urban Dream), triển lãm gồm 26 tác phẩm sơn mài và sơn dầu được họa sĩ sáng tác trong những năm gần đây. Theo đánh giá của đại diện Sigma Gallery, triển lãm đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong thực hành nghệ thuật của Nguyễn Xuân Anh, đồng thời mở ra một cách nhìn mới về mối quan hệ giữa con người, đô thị và thiên nhiên trong bối cảnh đương đại.

Từ đô thị hóa đến sự cộng sinh giữa con người và thiên nhiên

Trong hơn hai thập kỷ sáng tác, Nguyễn Xuân Anh kiên trì theo đuổi đề tài cảnh quan và đô thị hóa – một chủ đề gắn liền với quá trình chuyển mình của Việt Nam từ đầu thế kỷ XXI. Tuy nhiên, thay vì xem thiên nhiên và thành phố như hai thực thể đối lập, loạt tác phẩm lần này cho thấy một sự chuyển biến đáng chú ý trong tư duy của nghệ sĩ. Đô thị không còn là biểu tượng của sự xung đột với tự nhiên; thiên nhiên cũng không còn là hình ảnh của một miền ký ức đã mất. Trong hội họa của Nguyễn Xuân Anh, cả hai cùng tồn tại, chuyển hóa và nương tựa lẫn nhau như những biểu hiện khác nhau của cùng một không gian sống.

Họa sĩ Nguyễn Xuân Anh chia sẻ tại sự kiện.

Khởi nguồn từ ý niệm “khi cảnh quan không còn là nơi chốn, mà trở thành trạng thái của con người”, triển lãm đặt ra một câu hỏi gần gũi nhưng giàu sức gợi: làm thế nào để con người vẫn giữ được khả năng cảm nhận cái đẹp trong một thế giới ngày càng phức tạp, nơi nhịp phát triển của đô thị, công nghệ và trí tuệ nhân tạo đang liên tục thay đổi cách chúng ta nhìn và trải nghiệm cuộc sống?

Điểm nổi bật trong thực hành của Nguyễn Xuân Anh là cách ông tổ chức không gian bằng nhịp điệu thay vì phối cảnh truyền thống. Những lớp màu chồng phủ, các vệt cọ giàu tính biểu cảm và những khoảng trống được giữ lại có chủ ý khiến bề mặt tranh luôn ở trạng thái chuyển động. Người xem không đứng bên ngoài để quan sát một phong cảnh, mà được dẫn dắt bước vào chính dòng chảy của ánh sáng, ký ức và thời gian. Hội họa vì thế không chỉ tái hiện cảnh quan, mà trở thành một trải nghiệm về sự hiện diện.

Triển lãm được xây dựng như một hành trình thị giác gồm ba không gian: Mơ Phố mở đầu bằng những tác phẩm sơn mài, nơi hình ảnh thành phố được tái cấu trúc qua ký ức. Những mái nhà, triền dốc, cây thông và khối kiến trúc không còn là mô tả địa danh cụ thể mà trở thành những mảnh ghép của cảm xúc và thời gian.

Mây Qua giới thiệu loạt tranh sơn dầu khổ lớn, trong đó thiên nhiên được diễn giải bằng màu sắc và nhịp điệu hơn là hình tướng. Màu sắc không chỉ tạo nên bố cục mà còn dẫn dắt ánh nhìn, mở ra một không gian nơi thiên nhiên, ký ức và cảm xúc liên tục chuyển hóa vào nhau.

Khép lại triển lãm là Cộng Sinh, với tâm điểm là bộ tranh sơn mài ba tấm Rừng hoang (Wild Forest). Những thân cây uốn lượn, những dải nét đậm chất thư pháp và bề mặt sơn mài nhiều lớp tạo nên một trường năng lượng mạnh mẽ, nơi thiên nhiên không còn được nhìn như đối tượng để chiêm ngưỡng, mà như một dòng chảy của sự sống.

Từ chất liệu truyền thống đến những chuyển động mới

Theo giám tuyển Đào Mai Trang, sự va đập giữa đời sống thực và những mộng tưởng về khả năng của nghệ thuật trong việc dẫn dắt con người hướng tới sự an hòa, cân bằng với vạn vật đã đưa Nguyễn Xuân Anh trở lại với hội họa. Trong hành trình ấy, nghệ sĩ tìm kiếm sự đồng điệu giữa ba chiều kích: cái tôi cá nhân, những chuyển động của đời sống và những suy tư về nhân sinh.

Trong hội họa của Nguyễn Xuân Anh không có bóng dáng con người cụ thể. Thay vào đó, mỗi bức tranh như kể lại cách một cá nhân quan sát đời sống chung của con người và suy tư về nó.

Ở những tác phẩm sơn mài, chất liệu truyền thống được khai thác để diễn giải ám ảnh về đô thị hóa. Những màu sơn cánh gián, sơn then, các đường thẳng gãy gọn tạo khối và chiều sâu, cùng cách xử lý bố cục mạnh, dứt khoát tạo nên ấn tượng thị giác rõ nét.

Có những tác phẩm đặt các khối nhà cao ngang mây trong một không gian không có con người. Giữa những khối kiến trúc san sát, hình ảnh một chú trâu trở thành sinh vật duy nhất, ngoái nhìn những tòa nhà như một sự đối thoại lặng lẽ giữa tự nhiên và đô thị.

Theo giám tuyển, cùng câu chuyện về đô thị hóa và nhân sinh đương đại, Nguyễn Xuân Anh dần có những cách diễn giải giản dị hơn về bố cục và bút pháp, nhưng vẫn chứa đựng suy tư về nhân thế.

Quá trình làm việc với chất liệu truyền thống và ngôn ngữ tạo hình hiện đại cũng dẫn nghệ sĩ tới những bước chuyển trong sáng tác. Hình dung về sự biến đổi của vạn vật trong nhân sinh trở thành một trong những cơ sở để ông tìm kiếm những hình thái mới của không gian sống.

Trong loạt sáng tác ngoài sơn mài, Nguyễn Xuân Anh sử dụng mực nho trên giấy, acrylic và sơn dầu trên toan. Đây cũng là cách nghệ sĩ thử nghiệm những khả năng biểu đạt mới, mở rộng bảng màu và ngôn ngữ hội họa.

Những bức tranh khổ lớn, mạnh mẽ xúc cảm sau từng vệt bút, gợi mở trước mắt người xem phối cảnh tự nhiên khoáng đạt, nơi mây trời, sông núi, cỏ cây và tâm hồn người cùng như đang tự do an trú.

Dù mở rộng sang hội họa biểu hình và những chất liệu khác, Nguyễn Xuân Anh vẫn duy trì mạch sáng tạo với sơn mài, tiếp tục khám phá những câu chuyện mới về không gian tự nhiên và không gian con người qua biến thiên của thời gian và trải nghiệm nhân sinh.

Chưa dừng lại với hội họa biểu hình, Nguyễn Xuân Anh vẫn nuôi dưỡng mạch nguồn cảm xúc sáng tạo với sơn mài cùng những câu chuyện mới vể không gian của tự nhiên và không gian của con người qua biến thiên thời gian và trải nghiệm nhân sinh. Nói cách khác, cuộc tìm kiếm những khả thể biểu hiện được suy tư và dự cảm của họa sĩ trước mọi dịch chuyển cuộc sống vẫn tiếp tục.

Thông qua “Mây qua mơ phố”, Sigma Gallery tiếp tục theo đuổi định hướng xây dựng những dự án giám tuyển chủ động, nơi triển lãm không chỉ giới thiệu tác phẩm mà còn mở ra những đối thoại mới về nghệ thuật Việt Nam đương đại.

Với Nguyễn Xuân Anh, đây không chỉ là một triển lãm cá nhân, mà còn là dấu mốc cho một giai đoạn sáng tác mới – nơi hội họa trở thành phương tiện để suy ngẫm về sự cộng sinh giữa con người, thiên nhiên và đô thị trong thế kỷ XXI.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng