Nâng cao năng lực cho tổ chức công ở Việt Nam

Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tuyến với sự tham gia của hơn 60 đại biểu, là đại diện của các tổ chức công lập có nhiệm vụ và chức năng về hiệu quả năng lượng (HQNL), cũng như đại diện của các Doanh nghiệp công lập là các công ty Điên lực địa phương thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Hội thảo nhằm mục tiêu đánh giá nhu cầu phát triển năng lực của các cán bộ tổ chức công trong lĩnh vực HQNL ở từng tỉnh thành, cũng như tính hiệu quả của các chương trình phát triển năng lực đã được triển khai để có sự điều chỉnh phù hợp với nhu cầu, đặc điểm phát triển công nghiệp ở mỗi địa phương…

Đại diện từ BMWK và các tổ chức công của Đức tại Hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe báo cáo tổng quan về hệ thống các tổ chức công có chức năng nhiệm vụ về Hiệu quả Năng lượng tại 63 tỉnh thành phố. Các tổ chức này bao gồm các Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp thuộc Sở Công thương, các trung tâm tiết kiệm năng lượng và tư vấn chuyển giao công nghệ thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các Tổng công ty Điện lực, các công ty điện lực  thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Đối với các trung tâm, các hoạt động chính xoay quanh việc tư vấn, đề xuất giải pháp và hỗ trợ kỹ thuật; tuyên truyền nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, cộng đồng; tổ chức hội chợ triển lãm công nghệ tiết kiệm năng lượng; tổ chức đào tạo, phối hợp với Cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương để thanh tra, kiểm tra hoạt động HQNL tại các cơ sở sử dụng năng lượng.

Ngoài ra, hội thảo cũng trình bày kết quả khảo sát về năng lực hiện nay của các tổ chức công cấp tỉnh có nhiệm vụ, chức năng liên quan đến hoạt động sử dụng năng lượng hiệu quả. Kết quả khảo sát cho thấy, đa số các trung tâm đều có các phòng ban phụ trách và cán bộ chuyên trách về HQNL, tuy nhiên, các trang thiết bị, phương tiện, thiết bị đo chuyên dụng cho hoạt động HQNL còn hạn chế về số lượng và chủng loại. Số lượng kiểm toán viên năng lượng được đào tạo ở các trung tâm vẫn còn hạn chế. Các hoạt động HQNL triển khai tại các trung tâm phần lớn là từ nguồn vốn nhà nước hoặc được tài trợ, doanh thu từ hoạt động tư vấn cho doanh nghiệp còn chiếm tỷ trọng thấp, Các hoạt động đầu tư về HQNL cũng gần như chưa có.

Tại các công ty điện lực tỉnh, việc triển khai các hoạt động HQNL cũng gặp nhiều khó khăn. Các cán bộ công nhân viên làm việc kiêm nhiệm theo dõi về HQNL nên chất lượng chưa cao, chưa có nhiều kinh nghiệm. Dù đã có nhiều hoạt động tuyên truyền tiết kiệm điện qua nhiều hình thức, nhưng có nhiều khách hàng sử dụng điện chưa tiếp cận hoặc chưa thay đổi được thói quen sử dụng điện, hoặc chưa có sự quan tâm đến việc tiết kiệm điện. Bên cạnh đó, việc các hoạt động tuyên truyền thường được triển khai vào quý 2,3 hàng năm trong điều kiện thời tiết nắng nóng cục bộ khi nhu cầu sử dụng điện của khách hàng tăng cao cũng ảnh hưởng đến việc vận động điều chỉnh phụ tải.

Cũng tại hội thảo, Cơ quan Năng lượng Berlin (BEA), Hiệp hội Công nghệ Năng lượng và Môi trường (NEU), Trung tâm Công nghệ Môi trường & Năng lượng thành phố Leipzig và Hiệp hội doanh nghiệp thiết bị Điện ZVEI đã chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lực thông qua việc triển khai các hoạt động Hiệu quả Năng lượng cho các doanh nghiệp tại thành phố. Theo ông Michael Geißler – Giám đốc Điều hành BEA, để các tổ chức và doanh nghiệp có thể triển khai các hoạt động HQNL thành công, cần có một khung pháp lý cụ thể cho việc triển khai, quy trình đấu thầu và hợp đồng được quy chuẩn hóa, có bên trung gian quản lý và hòa giải trong các tình huống xung đột. 

Phát biểu tại hội thảo, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững cho biết: “Các Tổ chức và Doanh nghiệp công cấp tỉnh đóng vai trò rất quan trọng và là nguồn lực chính để thực hiện VNEEP3, đảm bảo cho thực hiện thành công mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lương toàn quốc trong giai đoạn 2019-2020. Hội thảo tham vấn là cơ hội để các đại biểu đề xuất các kế hoạch, nội dung chi tiết về phát triển các nguồn lực, kỹ năng làm việc cho  các Tổ chức và Doanh nghiệp công cấp tỉnh, chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi cơ hội hợp tác giữa các bên liên quan.

Tiến sĩ Nicole Glanemann - Phó trưởng ban Hợp tác năng lượng song phương Bộ Kinh tế và Hành động Khí hậu CHLB Đức (BMWK) khẳng định tầm quan trọng của việc hợp tác và đối thoại liên tục giữa hai Bộ về chính sách chuyển dịch năng lượng nhằm chia sẻ kinh nghiệm và nỗ lực chung, đảm bảo việc chuyển đổi hệ thống năng lượng thân thiện với khí hậu, đáng tin cậy và hợp lý. “Các tổ chức công luôn là công cụ mạnh mẽ để thực hiện các tầm nhìn chiến lược và thúc đẩy các hoạt động tiết kiệm năng lượng. Các hoạt động phát triển năng lực liên tục là cần thiết để các tổ chức công hoạt động tốt, đóng góp cho những bước tiến lâu dài trong công tác hiệu quả năng lượng của quốc gia”, bà nhấn mạnh.

Ông Markus Bissel, trưởng Hợp phần Hiệu quả năng lượng (Dự án 4E, GIZ) chia sẻ: “Hội thảo này rất đặc biệt bởi vì đây là lần đầu tiên GIZ Việt Nam có cơ hội hợp tác chặt chẽ và trên quy mô rộng như vậy với các tổ chức công trong lĩnh vực sử dụng năng lượng hiệu quả. Các tổ chức công sẽ luôn là một kênh tiếp cận hiệu quả trên phạm vi quốc tế để thực hiện các tầm nhìn chiến lược và đặc biệt để thúc đẩy các hoạt động và đầu tư vào lĩnh vực tiết kiệm năng lượng”.